ro HERBARII AMBOINENSIS LiberIV.cap LVIL 
Servi hoc Seri fabricantes tanta copia hoc petunt 
lignum, ut vix ejus ulla fuperfit arbor. 
Depurati tertiz fpeciei trunci edium palis infervi- 
unt, uti & palis Serie, fed in aqua marina non ita 
durabiles funt ac albe Caju Balo, generantque facile 
teredinem Tambelo ditam. Ipfius mucofa folia con- 
trita & anthracibus inpofita optime maturationem pro- 
movent, ulcerumque purulentiam tollunt. 
Pali Siri Boppas truncorum ad memóratam Seris ex- 
ftru&ionem durabiles quoque cenfentur , licet molle ac 
lactefcens fit lignum, quod in aqua marina tamen coffis 
non eft obnoxium. 
Tabula Sexagefima Quinta 
Ramum exhibet Arboris Palorum alba, floribus fructibufque 
confpicuum , i 
Ubi Litt. A. Alterius fpeciei fructum trigonum reprefentat. 
Tabula Sexagefrma Sexta 
Ramum exhibet „Arboris Palorum nigra , oblongis fructibus 
onuftum, 
De flaven en Seri-makers balent xo fterk tot d 
gebruik, dat men qualyk een boom vinden kan, were 
De fchoongemaakte [lammen van de derde zoorte, die 
men tot SSC in den buisbouw neemt , als mede tot be- 
los of palen aan de Seris, zyn in Zee-water op verre na 
zo durabel niet, als bet witte Caju Belo, em genereeren 
ligt den boorworm Tambelo genaamt. Deszeifs fineeri. 
e bladeren gewreven en opgelegt , rypen zeer wel de 
Ben. en trekken in de zweeren bet etterige oog 
uyt 
aie boud men de palen van Siri Boppars ftammen 
tot de bovenftaande Scris gemaakt ook voor durabel , zyn 
de wel een melkachtig en week bout, niet te min in zout- 
water den worm niet onderworpen. , 
De vyf- en feftigfte Plaat 
Vertoont een Tak van het witte Palen-Hout met bloemen 
en vrugten beladen, 
Alwaar Lett. A, de driehoekige vrugt van de andere zoort aan. 
wyft. | 
De fes- en fefligfte Plaat 
Vertoont een Tak van van de zwarte Palen-Boom , 
et 
lankwerpige vrugien behangen. ELT 
CAPUT QUINQUAGESIMUM 
SEPTIMU M. 
| Vertifolia. Sappal Laubali. 
Ertifolia duplex eft, alba & rubra; Alba feu lati- 
folia magnam gerit adfinitatem cum Reftiaria 
prima , fubfequenti libro defcripta, ita ut multi 
hanc cum illa confundant, ac communi indigitentur 
vocabulo Sappar, magna tamen inter illas obferva- 
tur differentia; Pertifolia enim ingens eftarbor, cu- 
jus folia illis Refliarie Cd uam refpondent , fructus 
edam maxime inter fefe di! E 
jus folia funt oblongo-acuminata, otto novem- 
que pollices longa, tres lata, inferius latiffima & 
maxime rotunda , breviflimis infidentia petiolis , alter-* 
natim ramulis inpofita, majorique numero quam in 
Reftiaria, fuperne obfcure viridia, inferne incana, 
ad tactum mollia ac fere lanuginofa, ad oras non 
ferrata nec finuofa: Magni rami perfecte funt rotun- 
di, glabro obduéti cortice , qui ex viridi & fufco va- 
riegatus eft, ac ruffis punćtulis maculatus inftar illius 
Refliarie , cujus generis fine dubio Cru eft , fed 
hic locatur, quum ejus ée tignis inferviat: Ejus 
flores funt pufilli & albi: 
fequentis. 
ignum eft molle, album, leve, & viride: ‘Cor- 
tex ejus viridis facile decorticari poteft uti Salicum, 
tumque , fed debilem, fundit odorem, fere inftar 
tyracis Liquide , qui etiam percipitur, fi ejus rami 
amputentur. 
ecundo; Rubra feu anguflifolia Sappal Laubali mi- 
nora & anguftiora gerit folia, fex pollices longa, bi- 
nos lata, jumora vero octo & novem pollices funt 
longa, tres lata, amplo ortu incipientia, ac fenfim 
angufte & acute definentia , non ferrata, fuperne in- 
tenfe viridia, inferne albicantia, non lanuginofa , fed 
glabra, multis pertexta venis tranfverfalibus , oblique 
admodum decurrentibus, Singularen habent chara- 
éterem, quod una nempe ipforum pars ad petiolum 
femper longior fit altera, inferior nempe. Nec tres 
GZ nervos ad ek: concurrentes uti Reftiaria: 
jus ramuli funt longi, glabri, & gilvi, feu ex coe- 
ruleo virides, quibus folia inordinata infident. 
Flores brevibus ex racemis progerminant, quipufil. 
li & albi funt, hos infequuntur bacce ex rotundo 
plane, plurimz fimul confetti » Magnitudine Cerafo- 
rum nigrorum , fed plane & compreffe, ac fuperius fo- 
vea inprefle , loco umbilici, quevis vero Nano infi- 
dent 
ructus funt bacca utifub- 
LVIL HOOFDSTUK. 
LW endent-bladt- Boom. 
E Vertifolia is tweederley, witte en roode. De 
. witte of breedbladige beeft veel gemeenfebap met 
Reftiaria prima, im,’t volgende, boek befcbreveny 
zodatze veele daar mede confunderen , en met eenen naam 
noemen Sappar, egter is er merkelyk onderfcheid tullchem 
beyde , want de Vertifolia werd een grooten boom, van 
bladeren de Reftiaria gant/ch niet gelyk, ook ver/chillen 
© Do bladeren eyn langipeipig Dr. acht ennegend 
e bladeren zyn langwerpig , [pits , acbtenmegenduy- 
men lang , drie breed, MA Leer en rondft, % korte 
Jieelen verwiffelt aan de takken ftaande, meerder ingetal, 
dan aan de Reftiaria of Lonte-boom, boven donker-groen, 
van onderen witachtig, zagt in "7 aantaften , en bykans 
wollig, aam de kanten ongezaagt, en niet boekig: De 
groote takken zyn regt-rond , met een evene /cbor/Je be- 
dekt, dewelke uyt den groenen en bruynen gemeng i, 
met roffe punttjes be/pikkelt, als die van Reftiaria, vyt 
wiens geflagt de Vertifolia buyten twyfel is, doch al- 
bier FE us om dat zyn bout tot "t timmenen bequaamis. 
Het bloeizel is Heen en wit: De vruchten zyn bezien, 
als in °t volgende. 
Het bout is week, e À ligt, en groen: De groene 
Jcbor[Je laat zig ligt aftrekken , gelyk aan de Wilgen, em 
geeft een goeden „ doch flappenreuk van.baar , bykans als 
de Styrax Liquida, die men ook gewaar werd, als men 
de takken afkapt. 
Ten tweede; De roode of fmalbladige Sappal Lau- 
hali beeft kleender en [malder bladeren , zes duymen lang, 
en twee breed , doch de jonge zyn acht. en gegen duymen 
lang , em drie breed, van, een breed begin, allenkskens 
in een fpitze toeloopende , ongetant , boven boog-groen, 
beneden, witachtig, niet wollig, maar glad, met 
dwers-aderen, die zeer [chuyms loopen.. Zy hebhen tot 
eemieken , dat de eene belft altyd langer is aan den Te 
dan, de andere ,.namentlyk, de agterfte. Zy beb 
gen drie aderen by den fteel. 'zamen ftootende , gelyk de 
eftiaria: Deryskenszynlang , glad, en blaauw-groemy 
daar aan de bladeren zonder order {taan. 
Het bloeizel komt woort. agn. korte trosjes , zynde wit, 
en kleen, daar opvolgen uyt den ronden platte bezien» 
veele by malkander , in de grootte van krieken, doch plat 
gedrukt, met een kuyltje boven op, in plaatze van den 
navel, en ieder op een plat bordeken ftaande , zwart je 
