$] HERBARIIAMBOINENSIS — Lie Vox. 
Ejus liber feu cortex internus cum Anifo& Palaffart 
contritus, ejusque fuccus inflammatis inftillatus ocu- 
lis ardorem tollit & curat illos. Granula quadam 
refinofa feu gummofa aliquando , fed raro in hac in- 
veniuntur arbore , Javanice Blondoe dicta, que ca- 
rifima funt. Hzc in aqua macerata propinantur con- 
tra omnes iftos morbos, qui ex inflammatione or- 
tum ducunt, depurantque probe puerperas poft par- 
tum. 
Rumphius in Adpendice hac adnotavit. 
Parvifoliz fruétus diffe&ti & a granulis depurati , at- 
que cum faccharo calefacti , gratum prebent cibum. 
"Tabula Nonagefima Quarta 
Ramum exhibet Caprifici afpere latifolia , Gobi Daun Bexaar 
dicte. 
OBSERVATIO 
Videtur hzc effe Teregam H. Malab. part. 3. Tab. 60. 
qm in notis vocatur Ficus Malabarica foliis rigidis ‚ frudu 
rotundo, lanuginofo , flavefcente , Cerafi magnitudine , ut & in 
Commel. Fl. Malab, pag. 29. 
Zyn binnen-baft gewreven met Anys en Palaffari, b 
zap in verbitte en roode oogen gedroopen , geneeft deze) * 
Zelden vind men eenige gryntjes bers of gom daar e 
op Javaans Blondoe genaamt , "t welk zeer duur ¿2 
Het zelve in water gelegt, werd gedronken tegens all is, 
bande ziekten, die uyt bitte ont aan , en zwyvert "d 
de Kraamvrouwen na ’t baren. 
^ 
Rumphius heeft in bet Byvoegzel dit ter neergeftelt, | 
De vruchten van de kleenbladige opgefneden , de korrels 
daar uyt genomen en met Suyker geftooft, geven een aan. 
gename koft. j 
De vier-en-negentig [te Plaat 
Vertoont een Tak van de zwyge 
breedbladige wilde y; e 
Gobi Daun Bezaar genaamt. be 
AANMERKING. 
Deze Vygeboom fchynt te zyn de Teregam van de Hors 
tus Malab, derde deel Tab. 60. welke in de adnotatie ges- 
naamt wert Malabaarfche Vygeboom met ruyge bladeren ‚en 
een ronde wollige geelachtige vrucht, in de grootte vaneen 
kars, als meede in de Flor, Malab. pag. 29. = = . 
EJ 
CAPUT.DECIMUM. 
Caprificus viridis. Mu/Ju. 
Me e 
H dentis Gobi, & fubfequentis Siri Boppar. Ejus D 
folia optime illa Siri Boppar referunt, fed funt 
anguftiora, a fex ad novem pollices longa, tres & 
uatuor lata, inferius fenfim amguftata , fuperius & 
in medio latiffima, ac fübito in apicem definentia, 
fuperne glabra, inferne protuberantes & obliquas 
multas gerentia coftas, ad taftum quodammodo rugo- 
fa, ac tenuibus cancellatisque venis pertexta, 1 
Varingarum omnium. 
Fruêtus racemofi aréte dependent ex ramis, ro- 
tundi, ac paulo minores globulo fclopeti , externe 
virentes ac punétulis notati, ineguales, ac fovea fu- 
perius notati , interne duriuscula repleti carne ac 
granulis inftar Habuol, circa mediam vero cavitatem 
obfcure rubent, dulcioremque habént faporem quam 
Habuol. Petioli ac folia raro repleta funt lacte, quod 
in fructibus copiofius eft, & ficcum flavefcit , fi rami 
nempe per noctem fuerint abrupti: Fructus Augufto 
obfervantur , amatque frigidas valles , & planas filvas. 
Hujus & altera minor invenitur fpecies, in perfectam 
excrefcens arborem, ejus autem folia non ultro pal- 
mam longa funt, immo breviora & latiuscula, co- 
piofo turgida lacte , fordide albicante , inftar illius 
Siri Boppar: Ejus fructus funt pufilli , magnitudine pi- 
forum fufcorum, copiofi ex rami$ dependentes, ex- 
terne obfcure virentes, punétulisque notati , arbores- 
que ha fatis craffos gerunt truncos, non autem funt 
alte, ramosque fuos extendunt ample & inregulari- 
ter. Fru&us vero plerumque per totum confpiciun- 
tur annum in ramis, crefcunt autem juxta fluminum 
ripas in fterili folo. : 
Nomen. Latine Caprificus viridis , quum ejus fructus 
fint femper obfcure virentes; Amboinice Mufju: Se- 
«cunda fpecies nondum proprium & peculiare fortita 
fuit nomen, nifi quod Amboinenfes hanc pro parvi- 
folia habeant Mufu; interim mihi dicitur Caprificus 
riparia. | 
Lecus. Ubique in imperio Amboinenfi obcurrit, uti 
quoque in Baleya. 
Jfus. Tenera folia, late rubentia, cruda eduntur 
ad Bocaffan , & pifcibus adcoquuntur inftar oleris » 
fructus itidem eduntur tam crudi quam coli, & 
AEN hos tantopere expetunt, quam. Amboi- 
nenfes & Moluccani illos Gobi , aliosque filveftres Fi- 
COS; 
X HOOFDSTUK. 
De F'yge-boom met groene vruchten, 
M Dre Duumg wer vere VIII U Juuavern / N 
voorgaande Gohi , en de volgende Siri Boppar. 
_ De bladeren gelyken ook na Siri Boppar, d zyn 
Jmalder , van 6. tot 9. duymen lang , 3. en 4. breed »üg- 
terwaarts allengskens toe/mallende , ma voren en in de 
midden breetft , en [chielyk in een [pits eyndigende, bo- 
ven glad, van onderen veel uytftekende „en /chuynze rib 
ben bebbende, wat ruyg in’t aantaften „en met fone ader- 
tjes ruytsgewys doorweven, als alle Varingas, 
De vruchten bangen in trosjes gedrongen by malkander 
aan de takken, rond, en wat kleender dan een Mus: 
kogel, buyten groen, met eenige fpikkeltjes, oneffen, em 
met een kuyltje voor ps van binnen met een bardacbti, 
Voy ne > en korltjes als Hahuol, dog omtrent de middel- 
Ste bolligbeid zynze donker-rood , van fmaak wat zoeter 
als die van Hahuol, de fteelen en bladeren bebben weini, 
melk, de vruchten wat meerder , en droogt bykans gebeeb . 
op , als de takken een nagt afgebroken zyn. vruchten 
ziet men in Auguftus, en ’t waft geern in koele Valeyen, 
en in vlakke bojfchen. 
. Daar is nog een kleene zoorte, mede een volfiage boom 
werdende, dog de bladeren zyn niet boveneen band lango 
de meefte korter, en breedachtig , veel melk uytgevende, 
die vuyl-wit is, als die van Siri Boppar. De vruchten 
zyn kleen „in de grootte van graauwe erweten , overvloe- 
dig langs de takken fiaande , yai donker-groen „en mede 
met pukkeltjes bezet ; de boomen bebben redelyke dikke ftam- 
men, dog werden niet boog , en breyden bun takken wyd 
en ongefchikt uyt. De vruchten ziet men meet 't gebele 
jaar door aan de takken, en zy waffen langs de oevers 
van de rivieren , op een magere grond. 
Naam. In ’ Latyn Caprificus viridis, om dat 
vrucbten altyd donker-groen blyven. Op Amboinfeb Muilu. 
De tweede zoorte beeft nog geen eygen naam , als WA 
de Amboinezen voor een kleenbladige Muffu bouden. 
noemze by provifie Caprificus riparia. 
Amboinfcbe gebieds 
als mede op Baley. > 
Gebruik. De jonge bladeren, die Kä zyn , werden 
raauw gegeeten tot Bocaffan , en by Viffcben gekookt, 
ander moeskruyd; zo werden ook de vrücbten £ ia 
zo wel raauw als gekookt, en de Baleyers maken CU“, 
veel werks van als de Amboinezen ert Moluccanen Gohi, 
Plaats. Men vindze overal in ^t 
