V Bock. XXVI Hofi.  AMBOINSCH KRUYDBOEK: s 
CAPUT VIGESIMUM SEXTUM. 
Corallaria latifolia. Zaga Pobon. 
Orallaria latifolia quoad folia parvam cum pre- 
; cedenti habet fimilitudinem, ceterum arbor e- 
tiam eft filveftris & alta; aliquando binas ulnas 
in diametro craffa. Ejus coma denfa eft per frequen- 
tes foliorum rachides. Folia autem per tria & qua- 
tuor paria fibi obponuntur ; inpari extremo , quod 
ceteris longius eft, quz plerumque quatuor pollices 
longa funt , unum lata, fuperius anguítata in brevem 
firmumque apicem; füntque glabra, & firmas obli-. 
quis & intricatis venis pertexta, parumque: protube- 
rantibus; rachides quoque foliofe ad ortum genicu- 
late funt, atque inferiora folia dimidio minora fünt 
fuperioribus, unde & a prioribus multum differuńt , 
uti & multo etiam pallidiora funt. Flores longis ex 
racemis dependent, prioribus fere fimiles: ` éi 
Fruítus a precedentibus differunt, funt enim par- 
ve rotunde filiquz , magnitudine biobuli,in apicem 
incurvum definentes, dure, & externe nigricantes , 
quavis autem filiqua unicum tantum continet offi- 
. culum, raro geminum , officula vero cum anteceden- 
tibus conveniunt, fed plerumque fünt majora, & ex 
trigono oblonga, unuin enim latus, cui venula ad- 
heret , latius. eft, nec illud fpeculum gerunt per li- 
neam parallelam formatum, uti praecedentia ; funt 
porro duriffima , corallii rubrum gerentia colorem; 
& fplendentia, interne fimilem habent fubftantiam, 
atque magnitudinem unguis digiti indicis; trunci cor- 
+ fen , bet bout wit, en bard, 
tex glaber eft,lignum album, & durum; 
. Nomen. Latine Corallaria latifolia . Malaice Zaga Re 
Aylaru Pobon, quod commune eft nomen cum prece- 
denti,fed ad diftinétionem additur latifolia & parvifoliay 
Locus. Raro obcurrit in Amboina ; pauce quedam 
hujus arbores inveniuntur in remotis Lariques. mon- 
tibus , & in finu ipfis vicino Ley, uti & in Oma; 
Note quoque funt in Banda, Cerama Orientali, & 
Macaffara. a ; 
Ufus. Parvum WE praebet ufum, ejus enim 
forma haud elegans eft „unde neque apud «des plan- 
tatur ; cjus vero oflicula magis expetuntur quam pre~ 
cedentis , quum lete magis rubeant , & in amuleta 
duci melius poffint , & circa collum geftart inftar 
Corallorum , alioquin ab aurifigibus etiam adhiben- 
. tur ad cohibendum , uti'de prioribus fuit dictum, 
fed ex defeétu potiffimum vere Zage, que ad hoc 
opus melius .conducit. 
Radices éffoffas quidam fervant ad ufum Medi- 
cum, fupra porphyritim enim contrite , & cum aqua 
propinate, abdominis tormina tollunt , que ex bile vel 
ardore cauffantur. 7 
Tabula Centefima Decima 
Ramum exhibet Corallarie latifolia. 
Ubi Litt. A. ejus filiguam , 
B. Vero officulum feminale denotat. 
CAPUT 
XXVL HOOFDSTUK. 
De breedbladige Coraal:dragende Boom. 
Br latifolia beeft aangaande de bladeren , kleene 
gelykeni/Je met de voorgaande, "t is anders mede een 
booge Wout-boom , żomtyds tavee vademen in de rond- 
te beflaande. De kruyn is mede digt van ryskens en loof 3 
de bladeren ftaan met 3. en 4. paren tegem malkanderen, 
met een alleen voor uyt dat langer is als de andere , die 
in % gemeen 4. duymen lang zjn, ruym een dito breed A 
voor toelopende in een Korte fiyve [pits ; glad en ftyf „met 
Jcbuynze en verwerde aderen ; die weinig uytpuylen ; ook 
bebben de blad-dragende telgen'by baren oorfpronk een di 
knietje; de agterfte balf 53 groot als de vtl i dén 
ven van de voorgaande veel ver/chillende , gelykx ook veel 
doodfer-groen zyn. Het bloeyzel bangt na malkander aan 
lange fleeien, beż voorgaande meeft gelyk. ` 
„De vruchten verfebillen wederom van bet Voorgaande, 
want bet zyn kleene ronde bouwen, in de grootte van een 
dubbelde fluyver , voor met een kromme fpits, bard, en 
Jwart van buyten, bebbende ieder bouwe maar een kort 
van binnen; en zelden twee. De korls komen met bet 
voorgaande over een, maar doorgaans grooter; en uyt 
den driekanten langwerpiger , bebbende de eene boek , daat 
't adertje geftaan beeft, wat breeder „en bebben dat /pie- 
geltje niet van de parallele linie gemaakt, als *t voorige > 
voorts mede fteen-bard, coraal-rood'; en blinkende , van 
binnen van diergelyke fubflantie in de grootte van een 
nagel van de voorfbe vinger : De fchorfJe des lams is ef- 
„Naam. Jn % Latyn Corallaria latifolia. Op Maleyts 
Zaga en Aylanı Pohon , gemeen met "t voorgaande , dog 
tot onderfe 202 met byvoeging van groot en Bleenbladiges 
Plaats. Hy word weinig gevonden in Amboina , eeni- ' 
e weinige vind men in ’s afgelegene gebergte omtrent 
‚arique, en de daar by gelegene bogt Ley, als mede 
óp Oma. Zy zyn mede bekent in Banda, Ooft-Ceram , 
en x Macajer. ` - A 
ebruik. Zum gebruyk is mede kleen, want by ‘beeft 
geen mooye gedaante om by de buyzen te planten; maar 
de korls werden meer gexogt dan 't voorige, om datze 
blyder-rood żyn om aan fnoeren te rygen , en als -Coralen 
te dragen ; anderfints werdenze vän de Goud-fmeden tot 
t folderen gebruykt , gelyk van de voorige gezegt is, dog 
nie? by gebrek. van regte Zaga, die daar toe veel be- 
Pota," 
‘De wortelen 'wytgegrawen bewaren zommige tot Mas 
dicynen want op een [teen gewreven , en met water in- 
genomen, genezen xy % krimpfel des buyks, dat van gal 
of bitte kómt. 
De bondert en tiende Plaat 
Vertoont een Tak van de breedbladi; e Coraaldrazevde- -Boi N 
Alwdar Lett. A. deszelfs vrucht, e 2^ Bi.» 
En B. de korls aanwyft, 
Y 3 XXVII 
