V. Bock. XXXVI Hoofiff.. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 189 
CAPUT TRIGESIMUM 
SENTEM 
Perticaria tertia: Hunut. 
Erticaria tertia craffum , fed non altum , gerit truh- 
cum, albo glabroque cortice obduétum, quo a 
cxteris. diftinguitur , & dignofeitur arboribus , at- 
ce in binas fubdividitur fpecies, latifoliam & párvi- 
oliam, qua utraque unam eandemque habent for- 
‘mam, excepto quod magnitudine differant. 
Hunut parvifolia vulgatiffima eft , paucos gerens fi- 
nuofos & breves ramos: Hujus folia folitaria funt; for- 
mam habentia potiffimum perticaria prime, fed latio- 
ra funt , nec mollia aut lanuginofa inftar illius , fed ru- 
gofa admodum & fcabra, ut & petioli ac fuperiores ra- 
muli, unde & quodammodo fpinulofa & arenofa vi- 
dentur, ad oras fübtiliter ferrata funt; ac porro fic- 
ciffima, injucundi adfpectus , & fonora. 
Folia hec inzqualis funt magnitudinis, atque in- 
ordinata ramis infident , quedam enim fpithamam lon- 
ga funt, ac fex digitos lata; quzdam quinque & fex 
pollices longa, vix quatuor lata, inferius fubrotun- 
da, ac finuofa prope petiolum, ubi tres magni nervi 
concurrunt cum aliis coftis transverfalibus & venulis, 
a quibus folium rugofum eft.. 
lores in ample extenfis racemis excrefcunt ; qui 
fingularis funt forme, compofiti enim funt ex decem 
anguftis aureis petalis , inftar ftelle expanfis, in quo- 
rum medio alia quzdam minora petala locantur cir- 
cinnata, aureum referente« auris ornamentum , quod 
ex mulierum auribus dependet: ` Froëtus nragnicudi= 
nem Ceráfi 'nigri habet, fubftantie lente , atque in 
uinque-ejus cellulis totidem locantur tenuia, oblonga; 
incurva femina; quorum anguli acuti funt; matu- 
refcunt antem Octobri & Novembri, floresque pro- 
ducunt fub finem pluvioforum menfium. Fructus ve- 
ro ipfi funt pentagoni inftar Catti- Marus , acfi ex quin- 
e alis feu cellulis effent compofiti , coloris fumei , 
Gor 
Arboris lignum leviffimum , mollifimum , & inuti- 
lifimum eft omnium lignorum, licet craffls conftet 
fibris, & craffum fit, ad oras filvarum crefcit hec ar- 
bor ubique, tam in planitie, quam in montibus, plu- 
rimum vero in arenofis & fterilibus locis, 
Latifolia praecedenti fimilis eft forma , ejus vero 
truncus altior eft, atque folia plerumque fprthamam. 
longa funt, quinque & fex pollices lata, codem modo 
ferrata & venofa, multo autem rugofiora funt, nec 
tantum arenofa , fed etiam pungentibus pilis hirta , 
prefertim petioli & rami, ita ut difficulter tractari pof- 
fint, atque pruritum excitent, Fru&us eandem ge- 
runt formam cum prioribus, fed funt oblongiores , di- 
iti articulum longi: Ejus lignum magis albicat, mol- 
ius eft, & fragilius quam precedentis, nec durabile. 
Ambz arbores corticem gerunt glabrum & album, 
quo ab aliis facile dignofcuntur arboribus , quique 
lentus eft uti Reftiarie. 
Nomen. Latine Perticaria tertia ; quum tertia fit 
ordine & virtute, a vulgo vocatur Malaice Caju totar- 
ra, uti præcedens, verum. autem nomen Amboinenfe 
eft Hunut. 
Ujus. Parvifolia vulgares prebet palos, ad opera 
vero, que per aliquot tempus durabilia efle oportet, 
non vel raro adhibetur , latifolia nullum fubminiftrac 
tignum , fed foco utile eft ejus lignum. 
Tabula Centefima Vigefima 
Tom. Il. CAPUT 
XXXVI HOOFDSTUK 
De Stange- Boom. 
D; derde Stange-boom beeft een dikke , dog geeh bogen 
flam , met een witte effene Jcbor[Je bekleed , die hun 
onder andere kennelyk maakt, en is onderdeeld in 
twee zoorten , groötbladig en kleenbladig , zynde van een 
ii bebalven-dat de bladeren in grootbeid ver/chil- 
en. 
Het kleenbladige Hunut is ’t gemeenfte , beeft weinige, 
bogtige „en korte takken. De bladeren ftaan enkeld , van 
fatzoen meeft als de Perticaria Prima , dog breeder , niet 
ps of wolachtig , gelyk die , maar zeer rimpelig enruyg, 
gelyk ook de flelen en voorfte takken , waar door xy eenig- 
fints ftekelig of zandig vallem in "t bandelen, aan dekan- 
ten ook fyn gezaagt , voorts zeer droog , onaanzienelyk en 
rammelende. | 
De bladeren wyn van ongelyke grootte „en dat door mal- 
kander aan een tak; want zommige zyn een [pan lang, 
en 6. vihgers breed, zommige 5. en 6. duymen lang, 
Jcbaars 4. dito breed, agter met ronde billen , die aldaar 
een boefem maken, daar den Deel ingelaten werd, en zig 
daar in drie groote zenuwen verdeelen, nevens andere 
dwers-ribben en adertjes, die "t blad ruyg maken. 
Het bloeyzel bangt aan wyd uytge/preyde tro[Jen , ^t 
welk zyn bloemen van een zeldjaam Tanto , Want zyzym 
gemaakt van 10. fmalle goud-geele blaadjes „alseen Sterre 
uytgebreyd , daar binnen ftaan nog eenige andere blaadjes 
in krulletjes; verbeeldende een goude oor-vercier/el , dat 
de Kroywen in de oorendragen. De vrucht is in de grootte 
van een Krieke , taay van fubftantie , en in baar vyf vler- 
ken leggen zoveel dunne längachtige , en wat kromme 
zaden „en de boeken Ss van buyten aan de kanten fcberps 
zy zyn ryp in October en November , en bloeyen in ’t 
eynd van de "ergett, jam De vruchten zyn vyfboekig 
als Catti Marus, en als uyt vyf vlerken ofte buydekens 
gemaakt, rookverwig , en ligt, © 
Het bout is? weekfte, ligtftes tn ondeugenfte onder 
alle houten, boewel "t grofdradig en dik is; by waft aan 
de randen van ^t Wout, over al, zo in de vlakte als op 
't gebergte , doch meeft op zandige magere plaatzen. 
Het grootbladige is °t voorgaande aan gedaante meeft 
gelyk, doth de flam wert. hoger; de bladeren zyn door- 
gaans een fpan lang , 5. en 6. duymen breed , op de. 
zelfde manier zynze gezaagt en geadert, maar veel ruy- 
ger, niet alleen. zandig , maar ook met ftekelige bayrtjeś 
bezet „inzonderheid aan de fleelen en takken ; zo dat ze moe- 
yelyk in ^t aantaften zyn, en eenig jeuken veroorzaken. 
De vruchten zyn van bet zelfde fatzoen ‚als de vorige „dog 
langwerpiger , een lid van een vinger lang , 't bout is nog 
witter ; «veker , en bro[Jer als aan °t vorige, gan/cb niet 
durabel. Ä 
Beyde bomen bebben een effene witte baft , waar door ze 
onder andere bomen kennelyk zyn die taay is gelyk aan 
den Londt-boom. 
Naam. Jn ’t Latyn Perticaria tertia, of /parre-boom, 
de derde in order en deugt ; de gémene man moemt 't in 
't Maleyts Caju Totarra, gelyk de vorige, maar de ey- 
gentlyke naam is in °t 4mboinfcb Hunut. 
Gebruik. Het kleenbladige geeft gemene fparren , maar 
aan werken die lang duren zullen, word bet zelden of 
niet gebruykt y bet grootbladige deugt ganfch niet tot 
eenig timmerwerk , bebalven tot brandbout. 
De Hondert en twintig fle Plaat 
Vertoont een Tak van de Stange- Boom. 
es XXXVII, 
