

) 





\ 





/ 





* 







furgit 



HER BAR II 



M 



IN E N 



IS 



Liber VI. Caput I 



*g 



ejus 



\pfcbietende } onx gemeen riet naajl kfltnende , 



vera folia multo funt latiora , atque in laterales di- de bladeren zyn veel breder , en 't verdeelt vgook in zyde- 

 viditur rarnos , qui ad quemvis nodum plurimi limul fatten, die uit teder lid vele by malkander '*<•*" 



It 



excrefcunt. * - 



Hifce in infulis tres yulgares, ac tres raras obl< 

 *avi fpecies, Lelebam nempe albam, Malaice Lelt 



In deze Eilanden beb 



I 



postt 



ixx„ 3 quae optima &ufitatiflima, alba cognominatur, 

 quuni detruncata & ficcata album exhibeat colorem •, 

 multis autem efeftis adfurgit ftipitibus , ad haftas 



, quindecim & fexdecim pedes longa, 



longitudinem 



prope 



cem. Primaria radix vix pollicem craffa eft, inftar 

 Zingiberis articulata , transverfaliter prorepens, du- 

 riffima ac folida , quatuor & quinque digitos trans- 

 verfales longa , tumque per nodum e terra elevatur , 



zootten aangemerkt , namentiyk, Leleba alba ; op Mai 

 Leleba pceti , is de bejie en de gebruikelykjle , de « 

 bygenaamt , om dat ze wit opdroogt als ze afgefiieden 

 zyfcbiet met vele regie Jlammen op, in de lehgievan 

 fpies , van vyftien enjeftien voeten lang, bene den 

 by malkander fiaande , alle aan een wortel vaji : de g 

 te wortel is Jcbaars een duim dik , geleed als Geml 

 divers kruipende , zeer bard en majfief, vier envyfdw 



knop 



formam exhibentem furunculi vel bulbi , ex quo pri- waar uit eerfi 



tft 



mum engitur longum cornu, 

 feu ftipitem excrefcit , ad n 



quod dein in furculum Jlwtg word, ter zyde aan deze wbrtel zietmen nog 



minores 



(urculos, per .quos otto decemque fti- 

 pites fruticis formam exhibent prope radicem con- 

 creti , radix haec transverfalis nullas gerit fibrillas , 

 fed direftefub ftipitibus has propullulant, culmum vel 



fels 



knopen of ogeri , die al mede nieuwe uitlp 



At 



jiruik maken, met de wortel alle aan 



Ji 



vajl : deze dwerswortel beef t gene f aft 



onder de ftangen komen dezelve wort , een jlroobalm of 



fcbaft 



pennam craflas , 



perq 



Jiyf en bard , waar mede 



ewas zig in de aardevaji maakt, en zyn voedzel 



hie frutex Me terra infigit, ac nutrimentum haunt, De ftangen zyn twee vimeren dik, fes en ft 



ftipi 



que pedes alti, ouo usque a radice usque adfummum 



ramulis funt orbi 3 arundinis vero fubftantia ipfa 



haudcraflior eft culmo , ejusdem cum Europasa noftra 



arundine duritiei , internodia autem inferiora duos 



nedes lonea funt. fuDeriora tres & tres cum dimidio 



boog 

 ziet , 



if 9 eer men takjes daar aan 

 fubjlantie des riets is niet dikker da 



Jlroo-balm, van de zelfde bardigbeid als ons Europifcb i 

 de onder fie leden zyn twee voeten lang , de bovenfie 



bebben aan de knien 



blad digt tegens 't ri&jwn legg 



pedes, atque ad quemvis nodum folium gerunt ipfi Vail tuiten bezel met bairtjes offyne jlekelt^ 



febede 



arundini 



d 



tenuiffimis pilis undique hirtum eft , cutis ingratum 



fi 



contufum 





op de buid veroorzakende , zo ze temand raken 

 9 ,lk egterniet lang duurt , op de manier als de gefi 

 Amarantus of Knevel-kruid. 



rantum excitatur. 



■ 



■M 



Ipfa vero arundo externe glabra eft, ad inferiores 

 nodos viridfs , ad fuperiores pallide virens & albi- 



Het riet zelfs is van buiten glad , aan de onder f, 



cans 

 rem 



fuerit 



grasgroen 



kapte drogen wit op 



botienfte Ugtgroen en witagtig , d'af 



virides &an 9 t sroene bebben 



potabilem continent aquam, 



i 



Tertia ab inferiore parte 

 gerit ramulos , fpithamam vel pede 

 rum quidam culmum, quidam pennam crafli funt, 



Het derde van onder en op draagt veele rondagtige reg 

 kjes, eenfpan of voet lang, zommige een Jtroo-balm, 

 zommige een fcbaft dik, alle overeind en digt aan de booft- 

 ftam Jtaande f die zig eerfi in bladeren verdelen , dog 



omnes vero eriguntur & majori ftipiti artte adcum* am de boger leden zyn deze takjes, als med 



bunt , qui in folia fefe explicant ; in fup 



autem internodiis ramuli hi asque ac folia ipfa fenfim 



funt majora , magisque fefe extendunt : Kamuli hi 



prope ortum pilofam iftam quoque gerunt vaginam , 

 xeu abrupta quail folia. 



ren allenskens groter , en breiden zig meer uit. Deeze 

 takjes bebben mede by bar en oorfpronk die bairige febefa 

 qfgebroke bladeren. 



■** 



Vera autem folia quatuor vel c 

 adcrefcunt , atque inferiora inftar 

 arundinis palmam longa funt, ac 

 fuperioribus articulis a tredecim ac 

 lices longa , quatuor circiter poll 



De regte bladeren nu fiaande vier en vyf 

 ken , zyn aan de onderjte als ons gemeen ri 

 lank en een duim breed , aan de bovenfie va 

 feventien duimen lang , vier duimen febaar s 



& inftar charts fonitum edentia, atque 



dinem 

 quoda 



breed, dun, 



nelende als papier, in de lengte met velefyne ze- 

 gejireept , en daar door een weinig geplooit , langs 



fifluram 



ligt febeurende , met een fiyve 



patiuntur, medius vero nervus firmus admodum eft, ly denfieel metfiekeiige 

 & fuperne intenfe viridis &glaber, inferne grifeus / 

 feu cinereus , ac prope petiolum pungentibus pilis 

 hirtus. 



. Foliorum orse acutas 



tes vulnerant. fi retroi 



of graauwagtig 









> i it 





/, 





fummum terminatur in cornu longum, viride , & mol- 



craflum , quod 



* ^ 



Hare randen zyn feberp , daar aan 



Ramulorum fen kan, als men ze agterwaarts flrykt, hetuitetjl 



' > 



\ 





fenfim 



pennam 



de ryskens eindigt in een lang groen en week boorntje , een 

 fpan lang en een fcbaft dik , 'j welk zig met 'er tydt in 

 een blad opent 



Fnmum cornu feu furculus ex radice propullulans, Het eerfte boorn of uitfpruitfel , 'f welk 



atque , uti dictum eft , ad 



"-- "J «*4AWVUUUU1 1 V41U MiUU^»VV 



obdu£tus eft, ut obfpinulas 



ifta 



nequeat, eftque interne mollis, herbaceus, in hac 

 autem fpecie inedulis. Crefcendi modus hac in fpe- 

 cie memoratus fubfequentibus etiam competitfpecie- 

 bus,' exceptis talibus varietatibus , quales in quo vis 

 capite indicabuntur. 



. Flores fru&usque tarn raro hac in arundine obfer- 



dekt, dat men 't ivegens de (leekels febier niet aangrypen 

 kan , van binnen week , kruidagtig , en van deze zoorte 

 niet eetbaar. De manier van groeyen by deze eerfte zoort 

 geftelt , moet men op de volgende Bamboes - zoorten mede 

 pajfen , met zodanige veranderir^en , als in ieder If oof d- 

 ftuk gezegt wert. 



if el en 



Bloei 

 dat men 



vrugten 



longus erigitur 



■ ■■■■I- H "*V| «*JLA WUL/itUl 



atdiftinctus , quivis auten 



eft ex diverfis apicibus & 



▼ v . i. . 



t in 't gemeen voor onvrugtbaar bond, 't welk 

 nogtans zoniet en is, want in 9 t begin van den regentyd 

 of in de maand Mey , ziet men aan dit riet in zyn ouder- 

 een langejieel of balm voortkomen, verdeelt in knop- 





compofi- pige vergaderingen , met wyde tuffenplaatfen van malkan- 

 der fiaande. Ieder vergadering is gemaakt van verfebeide 



. Jpitfir 



avenas 





\ 









i 





