• 



\ 



I 



V 



« 



10 



"IIEKBARII AMBOINENSIS Liter VL CatotVlll 



CAPUT OCTAVUM. 



VIII. H O O 



D 



K. 





Canna Paluflris. Cano Cano* 



De moerajfige Canna* 





V a 





Rundines relinquens arboreas , tranfeo ad mi- 

 nores quasdam defcribendas fpecies, quarum 

 Cano Cano vulgari noftrati arundini fimilis eft , 

 in uliginofis enim crefcit locis,eandemexhibensfor- 

 mam , cujus ftipites pollicem crafli funt , duodecim 

 ac fcxdecim pedes aid, re&i, & firmi, brevibus ex 

 internodiis compoiiti* non ultra palms longitudinem 

 diftantibus, atque inferius magis combinatis, ultra 

 dimidium nudi funt & externe virentcs. 

 Folia binas ipithamas ■ ac fuperiora duos pedes 



An de boomagtige rieten affcheidende * zullen wy 

 eenige Heine zoorten bejcbryven , waar van de 

 Cano Cano is ons gemeen riet gelyk , want bet 

 waft op vogtige plaatfen , en in dezeljjie gedaante , te 

 weten * met Jlammen een duim dik , en twaalf a zeftien 

 voeten boog, regt enjlyf > met korte leden 9 die niet bo- 

 ven een band van malkander Jlaan , en beneden nog dig- 

 ter , over de belft Jlaan ze bloot , en zyn van buiten 



groen 





De bladeren zyn twee fpannen , en de bovenfte twee 



longa funt, in longum apicem definentia,binoscres- -voeten lang, met een langefpitje, twee en drie vingeren 



\e digitos lata, glabra, &firma,nullis hirtis velpun- breed 9 glad enftyf, zonder dieftekelyke wolligbeid, die 



gcntibus pilis hirfuta, quales in Leleba confpiciun- men aan de Leleba ziet 3 weinig gejtreept , agter altyd 



tur , parum ftriata, ad inferiorem femper partem la- breedft , enftaan dwars uit bar en jtam^ enkeld> enmeeji 



tiflima, atque transverfaliter ortum fuum habent fo- met beurten tegens malkander, uit denfcboot der onderjte 



bladeren fcbieten lange zyde ftelen, in diergelyke bladeren 



verdeelt , en meeft over eind Jtaande , gelyk den boofu 

 JleeL 



> De bloem is een langen riet-pluim , gelyk aan 9 t Zuiker- 

 riet 3 dog veel durtder, over de twee fpannen lang, daar 



litaria, ac 



liorum alis 



c pierumque alternata , ex inferiorum fo- 

 is longi excrefcunt petioli laterales , fimilia 



gerentes folia, pierumque erefti inftar matricis. 



Flores in longam conliguntur plumofam glumam , 

 uti in arundinc iaccharata, quae tamen multo tenuior 



eft, ultra binas fpithamas longa, quae nulla confpi* aan men geen zaat ziet. 



-./ 



cienda dat femina. 

 Radices N per paludofum prorepunt folum , atque 



ubique novos emittunt furculos, quibus hsc arundo fcbieten overal nieuwe ft 



De wortelen kruipen langs een moerajfige grond , eti 



intra breve temporis fpatium quam maxime multi- 

 piicatur, ejus vero ftipites interne concavi funt, uti 

 in vulgari noftrate arundinc , crefcit autem non tan- 

 tum in paludolis & arenofis, fed etiam in aids locis, 

 inferne humidis , & foli bene expoiitis. 



Nomen. Latine Canna paluflris. Gluma autem feu 

 flores omnium arundinum Latine & Graece Antbele 

 vocantur, atque haec arundo Malaice & Ternatice 

 Cano Cano , Amboinice Tatepal & Tatupele y major 



ligvuldigt, de jiangen 

 binnen bol , gelyk ons gemeen riet , 't waft 



iffig* 



onderen 



maar ook op verbeve plaatfe 



Naam. In *t Latyn Canna paluflris. De plum of 

 oem van alle rieten Met in 't Latyn en Grieks Anthele, 

 voorfz. riet in 't Maleits en Ternataans Cano Cano , 

 Ambovns Tatepal en Tatupele , bet groote tot on" 



vero additur ad diftincl:ionem minoris fpeciei in fub- derfcbeid van 't kleine, in 't volgende Hoofdfivk befcbre 



fequente Capite defcriptae : Macafiarice Lantebu , Ba- 



op Macaffaars Lantebu, op Baleits Tubu 



leyice Tubufala , quod tamen nomen potius fubfe- voelke naam egter 't volgende gevulde ofwilde 



quenti far&a? feu filveftri arundini facchariferae corn- 

 petit : Ternatice Lou lou Idje, h. e. parva Buluferu. 

 Locus. In Amboina nullibi obcurrit nifi ad flumi- 

 num oras, ipforumque ripas humiliores, quse faepius 



feru 



op Ternaten Lou lou Idje, dat is kleine 



— . ■ ** 



In Amboina vind men bet nergens , dan aan de 



lagen oever bebben 



inundantur, praefertim ad oras maritimas, &inPaflo <wils overlopen , byzonderlyk aan de zeekant. en op de 



Baguala, hujus vero arundinis filvae periculofas funt PaJJo Baguala, en zyn deeze rietboffi 

 Crocodilorum latebras : In Celebe circa Macaflaram plaatfen van den Crocodil. Op Celebes omtren 

 totos obcupat campos , qui pluviofis menfibus aqua bejlaat bet gebele velden , dewelke in de res en 



# 



funt fubmerfi , uti quoque in Sumatra , arundines 

 vero ibi funt majores Amboinenfibus. 



Ufus. Defectu Leleba, aliarumve arundinum adhi- 



yjater jlaan , als mede op Sumatra 



grooter als de Amboinfi 



gebrek van Leleba of andere Bamboefe 



betur ad Pancawa, qui tenues funt afferculi, quibus werd bet gebruikt tot Pancawa, dat zyn dunne ~™, 



Atap circumfuitur, non autem itadurabilis eft quam daar men de Atap om naait, dog is zo durabel niet als 



vera lftss arundines. Magnates Macaffarenfes Ory- de regte Bamboefen. De groote Heeren op Macalfer la- 



zam fa3pe hifce arundinibus infar&am deferri jubent, ten baar ryfi , die ry over tafel eten , zomtyds tot pleifier in 



quam in prandiis ad obleclamentum edunt , quum ex deeze rieten komen, van dewelke zy een aangename geur 



ipforum lententia melior inde ejus fit guftus ac odor. bekowen. 







Tabula Ouinta 





Be Fyfde Plaat 



Cannam exhibet paluftrem Cano Cano di&am , qu« forte eft 

 Arundo vallatoria Indiae Orient, noftrati fimilis Blukn. 



MantiJJ. p. 28. 



Wal 



Canna, Cam 



4 



van tlukn. in zyn Mantig. 



\ 









» - . 



- 



\ 





I 



/ 



/ 



• 



» 





/ 



CAPUT 



/ 





