





\ 



x8 



Ufi 



colorum vanetatem 



IIERBARII AMBOINENSIS * Liber VI. Caput XHi 



! cius flores in hortis tantum fuere Gebruik. Tof nog toe beeft men de bloemen in de bo* 



ven opgekweekt , alleenlyk tct cieraat en fpeculatie wegens 

 de wonderlyke verandering der verwen , die men aan de 



culp od ornamencum & oble&amcncum ob miram 



quae in floribus obfervatur , 



albii 



bloemen ziet , waar by men weten 



dat 





ralem die, rubrum nrndo adcidentalem feu adventi- couleur de eigentlyke en natuurlyke is, maar de roode it 



"* * " ' " toevallig van des zonne bitte , want als men de roode V 



avonds afbreekt , en tuffcben papieren droogt , zo *a{ de- 



decerpatur 



Ifer fub vesperam 

 tque inter chartas exficcecur, in al- 



item fi albus matutino 



bum degenerabit colorem , 



tempore decerpatur, & incubiculo deponatur, atta- 



men colorem mutabit, licet a fole non tangatur. 



„v.~v ~vv~. w- r werden: anders «,„ .. — . ...„, 6 

 <witten afbreekt , en in een tamer /ie/j , die zal t 





verwe veranderen • at raakt ze 



cum 



Althaea communes 



Manilha 



Koor to i?o«& *A 'i gantfcbelyk daar voor , #at ze veele 

 agten gemeen beeft met de Altbcea , inzonderbeid in 

 una , en de Manilbas , daar baar Vaderland is , want 



ijfcbien *wat 



zien zeuruiKen cm 



quae ipfius eft patria, in his enim calidioribus regio- 



nibus ficcior forte eft, quam in iftis, a quibusdam - ■ *- - — o 



faltem incolis , qui iftum noverant fruticem , ufur- de andere. Immers ik beb ze van zommige Inlanders , 

 patum vidi ad duros & calidos tumores per mucilagi- 



nem emolliendos & maturandos. 



Quum longi ac graciles rami per foliorum & flo- 

 rum pondus , qui in ftipite eriguntur , fponte incur- 

 ventur , hinc in arcus formari & fledi poflunt , ac 

 tali modo adligari , quum novos iterum inaltum emit- 

 tant ramos , horum autem vetufti fenfim nudi funt 

 & emarcidi, qui abrumpendi funt, inferius enim de 

 novo alii progerminant , qui vero non adeo floriferi 



met de Jlym te vermurwen , en ryp te ma ken. 



Dewyl de lange en ranke takken wegens de zwaarte van 



de bladeren en bloemen > die meejl in de Jlok regt Jlaan > 



dog van zelfs buigen, zo kan men ze tot bogen maken, 



ijlbinden * wanneer ze al wederom rezte takken 



Jcbieten ; de oude takken werden met Vr tyd gebeel 



ifbreeken 

 Jcbieten f er al weer andere op , 



want 



funt. 



defcribere florem 

 Ro/cb Sinicce , dicitque in Provincia Q 



gen zo wel niet. 



Den Cbineefcben Atlas fcbynt deezen bloem U befcbry- 

 ven onder de naam van Rofa Sinica, zeggende, dat ze in 



crefcere, ac bis de die colorem mutare, nunc in ru- de Provintie Quanting wajfi 



brum, nunc in album, inque una confpici arbore, 

 hsec enim Althaea tarn in Sina quam in Taywana & 

 Formofa in arborem excrefcit. In Sina hicfrutex po- 

 tifllmum ad rivulos plantatur, ubi eleganter & luxu- 



> dan wit verfcbynende , en 

 op een boom wajjen , want deezen Altbcea werd in China 

 , zo wel als in Taywan en Formoza , tot een boom. In 



plant men deezen jlruik gaarn aan Waterbeken , 





riofe crefcit in amplum & extenfum fruticem, ejus- daar betfcboon en weeldrig 



que flos duplex eft : Totum vero fruticis folium an- 



met een wyd uitge- 



Daun 



inponitu 



quas 



fpreide Jlruik , en de bloem werd dubbelt s 't gebeele bTad 

 leggen deeze op bloedzweeren , die J t zo wel rypt als Daun 

 baru. 



i 





i* 



/ 



* 





In Rumpbii adpendice bcec adduntur. 



In Horu Malabo part. 6. Tab. 38. usque ad 41. in* 

 clufive in quinque figuris hie flos exprimitur, voca- 

 turque ibi Huca paretti , Portugallice Rofa de China 4 

 Belgice Cbineeje Roofe-boom > feu Sinenfis Rofae arbor 5 

 ubi fpeciofa & ampla exhibetur floris defcriptio per 

 Ferrarium quendam, de fruftibus vero acfeminibus 

 nil conmentatur. Commelinus vero, aliique rite adno- 

 tarunt hunc florem nullo modo convenire cum Ro- 

 ils, fed ad claflem percinere Malvce vel Altbcea. 



Tabula Nona 



Ramum exhibet Hibifci foliis cordato- quinque angularibui 

 fl. fimplici* 



Ubi litt. A. ipfum fruticis folium reprxfentaL - 



B. Ejus florem completum. 



C. FruQum. 



D. Semina in naturali fitu. 



In het byvoegzel van Rumpbius wert dit 'er bygedaan. 



In betfesde deel van de Hortus Malabaricus , van Tab. 



38* tot 42. incluis , wert deeze bloem in vyf platen verbeelt , 

 en aldaar genaamt Huca paretti s op t Portugees Rofa 

 de China, op't Duits Chineefe Roofe-boom, alwaar 



byg 



befchryving 



voegt wert y dog van de vrugten en zaden 

 wert niets gerept. Dog Commelin en andere bebben wet 

 aangemerkt , dat deeze bloem geenzints beboort tot de Roo- 

 fen, maar tot bet gejhgt van de Malva of Althsa. 



De Negende That 



Vertoont een Tak van de Hibifcus, met hartvormige vy& 

 hockige bladen , met een enkelde bloem. 



Alwaar lett. A. vertoont het bladt van deftruik zelfs. 



B. Deszelfs volkomene bloem. 



C. De Prugt. 



D. De Zaaden in hun natuurlyke plaatzing. 







o 



T 



O. 



A N M 



K 



N G. 



/ 



fitec eft Ketmia Sinenfis fruftu fubrotundo fl. fimplici T. JD 

 inftit. p. 100. & Alcea arborefcens Japonica , pampineis 

 foliis fubafperis, flore mutabili, feu colorem mutante , 

 Breyn prodr. 2. p. 10. & Rofa Sinenfis quinquefolia JRjrw 



tar. Fl. cult. p. 493* &c. reliqua vide in H. Cliffmp. 349. 



\ 



-'* 



K~*-kl 1V/JJUW VXW^U K0MI UJAV«]UW 



en de Tapanfche boomagtige 



Hi 



Wyngaards 



10. en 

 u He* 



lyke bloein , van Breyne in zyn tweede prodr. p 



Hortus Clitfort, 



cult. 





» . 









\ 



» 













CAPUT 







