3° 



HERBARII AMBOINENSIS Liber VI. Caput XIII 



Locus. 



Indite locis notus eft 



frut 



Amboina rarus eft, nee nifi in hortis obcurrit, & ad 

 arearum oras, ubi unus poft alium ftipitem proger- 

 minat, ita ut aliquando totus videatur periifle, quum 

 poft unum alterumve annum de novo progerminet 



Plaats. Het is inveele Eilanden van Water -bidien 

 bekentj theeft op Java e^t Baly % bier in Amboina wei- 

 nig, en dat altyt in de Hoven en aan de kanten van de 

 JNegoryefij alwaar den eemnjlok na den anderen voort- 

 komt: 'tfcbyntzomtytsgebecluitgegaantezyn, enkemt 



if meet daar naar op 



Ifjtepl 



fine 



femine. 



pw ■ — - 



Ufus. Nullum eft dubium, quin plures poffideat 



sffd van overgebleven zaat. 

 Gebruik. Het is geen tixyffel , of bet beeft veele krag- 



virtutes cum Althaea communes, uti & a quibusdam ten, gemeen met de Altbga, gelyk t dan bier en daar 

 adhibetur . ad balnea , fotus , emplaflra , & cataplas- gebruikt werd, in baadingen , jiovingen^pleijlers, en over- 

 raata, quae praeparantur ad dolores mitigandos, de- Jlagen, die gemaakt izerden om pyn te fiillen , tq <ver- 





mulcendos, & emolliendos, 



Avicenna Cap. 29. fcribit conducere ad vulnera re- 

 centia curanda, immo ilia ipfo momento confolidari 

 & claudi. Lobelius dicit hanc plantain quoque obcur- 

 rere in Italia 3 atque inveniri inter Ferraram & Bo- 



Malva vifco baft ar do 



noniam 



1 



Came- 



pfe autem hanc nominat Altbceam ft 

 rivrius Altbceam Tbeopbrafti , & Altbceam Italicam flore 

 luteo , alii autem Itali Abutillo. In Italia fesqui drach- 

 ma feminis hujus Abutili cum vino propinatur con- 



zagten , en te vermurwen. 



Avicenna Cap. 29. fchryft, dat men f l voor goedboud* 

 om verfe wonden en quetfuren te genezen, ja dat het de- 

 zelve van ftonden aan toetrekken en beelen kan^ Lobel 

 zegt 9 dat dit gewas 00k te vinden zy in It alien, tujfcben 

 Ferrara en Bononia ; en de Italianen noemen *t Malva 

 vifco baftardo, by zelfs noemt bet Althaea flore luteo, 

 Camerarius Althasa Theophrafti , & Althaea Italica, 

 flofe luteo, an dere Italianen Abutillo. In Italien nemen 

 ze anderbalve dragma teffens van "t zaat van dit Abuti- 

 Ion , met wyn gedronken , wort zeer kragtig bevonden 



ceflu, ut & contra calculi fragmenta, aqua etiam ex tegens de weedom en pyn van *t graveel ofgebroke ft een 9 



deflillatur 



, In Turcia hujus feminis uncia exhibetur ad fom- 

 fiumconciliandum, ex quo non evigilant homines, nil! 

 ipforum naresaceto confricentur. 



zy deftilleren 00k een water daar van , daarze de droppel- 

 pijfen mede willen genezen. 



In Turkyen neemt men een once van dit zaat , om de 

 menfehen tot Jlaap te brengen , van we Ike Jlaap zy niet 

 opgewekt kunnen worden , ten zy dat men bun de neus- 

 gaten met azyn wryft. 



. 





V 



f f 



N. B. Abutilon Indicum, quale a Camerario defcribi- N. B. Abutilon Indicum, zo als dat van Camerarius 



tur flore albefcente ac intus flavefcente , quique befebreven is , met een witagtige bloem, binnen geel y 



~a ™« — ; M At~*> Vr,Cr* r,u,^n-.:« u:r — :_ :~ en zo ^ root a ] s een w //^ Roofe , ii van my in deeze 



/ 



eft magnitudine Rofs filveftris , a me hifce in in- 

 tfulis hue usque nondum eft obfervatum. 



Eilanden nog niet gezien. 



Rifmpbius in adpendice kcec adnotavit. 



In Hort. Malab. part. 6. Fig.4.. rugofa haec fp 

 tylaiabarice 



gantilla , ^..^ a 4 _ 



cum collaris ipecie quadam comparentur, uti nos 

 fupra cum trepano iljos comparavimus , videtur au- 

 tem hie frutex , in Malabarae regionibus nnn t*m 

 alte excrefcere , quam in hifce Mo 



Dit heeft Rumphius in zyn Byvoegzel aangetekent* 



In betfesde deel van de Hortus Malabar. Fig. 4. vcert 

 deeze rmge zoort in J t Malabaars genaamt Beloeroe, in 



Belgice Lobbalfen, quum ibi ejus fruftus ** Portugees Fruita gargantilla, in 9 t Duits Lobhalfen > 



^ ♦ * 



<. 







Tabula Dec, 







Ramum cxhibet Abutili lirfuti, feu lanuginoji. 



alwaar deszelfs vrugten met een zoort van Lobben verge- 

 leken voerden, gelyk wy zeboven met een Trepaan verge- 

 leken bebben, en deeze ftruik febynt in de Malabaarfcbe 



landen zo boog niet tegroeyen als in de Moluccifcbe landen. 



* 



De Tiende Plaat 



* > 



Vcrtoont een Tak van het ruige ofte wolagtige Abutilon. 







• 



o 



T 



O. 



> 





N M 



K 



N G. 



4 



4 



Hac eft Abutilon Indicum flore luteo minore Breyn prodr. 2. Dit is het Ooftindifch Abutilon met een geele kleinder bloem 



p. i. & Tbef Zeyl. p. j. eftque Althasa, Abutilon dida, van Ereyne in zyn tweede prodr. p. 1. en in de Tbef. Zeyl. 



Indica, flore luteo minore H. L. Bat. & Althasa Theo- ' ' 

 phraft. flore luteo minore Muf. Zeyl. p. 52. & Alcea 



folio 



p. 1. welke is de Indifche Althsa , Abutilon genaamt* 

 met een geele kleinder bloem in de H. £,. Bat. en de 

 Althaea van Theophraftus met een kleinder geele bloem 



tal. p. 98. & Alceae adfinis Indica Abutilon difta , flore in het Muf. Zeyl. p. 52. en de Alcea met ruig en ligt ge- 



flavo, foliis mollibus , profunde venofis , filiculis Ianugi- zaagt blade van de Populier-boom , by Sloan, in zyn Ca- 



Tc 



tal. p. 98. en de naaftkomende by de Alcea, Abutilon ge 



e J . rL varie l a . s i,lius ^ q u t ^ ipfi dicitur Alcea Indica Abutilon naamt, met een bleek-geele bloem en zagte veneufebla- 



den, met wollige zaadhuisjes f van Plukn. in zyn Almag. 



Malab 



Almag 



H, 



quenti Abutilo convenit, eftque porro Abutilon Indicum 



7. B. torn. 2. lib. a 3. p. 952. & Abutilon Catnerarii Indicum 







• 





». 





■» - 





■■ 







» 



'. 





p* 17. en in zyn Pbyt. Tab. 126. F/g. 5. welke is een ver- 

 andering van die plant, die by hem genaamt wort Indi- 

 fche Alcea , Abutilon genaamt, met een fteel by de bloem 

 geleed , Beloere in de Hortus Malab. part. 6. Tab. 45. 

 genaamt, in zyn Almag. p. 17, welke met het volgende 

 Abutilon overeenkomt : en is verders het Ooftindifch 

 Abutilon van J.*3. tweede deel, 23. boek, p. 952* en het 



Indifch Abutilon van Camerarius byParkinfon in zyn Tbe** 

 trum Botanicum. 



1 



7 





i 



m 





' 



m 





' 



t r 





S 



1 







1 







*k 



• 





CAPUT 



I 









