

4» 



HERBARII AMROINENS1S . LiberVl. CaputYX. 



_ „s adcoquuntur , ut ipfis gratam . Gebruik. De Haderen warden by vijfcben gekookt , 

 concilienc "aciditatera , ipforum vero fuccus rubet ac om dezelve een aangename zuurte te geven, dog bet fop 



IT* 



Folia 



praefertim fecunda? fpecfei. Ternatenfes 



contra tumores duros , 



utuntur 



fa?p 



daar van werd root , zonderling van de twecde zoort. 



D 





His & articulis contrahunt ex refiduis Amboinen- 



um variolis. 



.Sabdarifa Italorum, a Dodonceo Libr. 21. Cap. 32, 



Clufi 



Americana di&a , cum 

 Sabdarifa enim folia g 

 duli , quae ex Hispania 

 tniffa fub nomine Malv 



Tarnatanen gebruiken deeze wortelte*enseenige horde 

 gezwellen , die ry aan de knokels en aan de gewrigten dik- 

 <wils bekomen, zynde overblyfzel van de Amboinfcbe pokken* 

 De Sabdarifa, in Italien bekent 9 vanDodon&us Libr, 

 21. Cap. 32. onder de zoort van Alcea Veneta gerekent, 

 en by Clufi us Alcea Americana genaamt , fcbynt met 



6. Cap. 27 



Eupatorii 



* 



Jacob. Bont 



deeze plant overeen te komen, want Sabdarifa beeft bla: 

 deren als den Alcea, van fmaak zuuragtig, en uit Span- 

 jen eerjl in de Nederlanden gezo?iden , onder de naam van 



Malva Indica. Jacobus Bontius Libr. 6\ Cap. 27. 

 noemt ze Acetofam Indicam , en befebryft ze met blade- 



nalia Cardui benedi&i, quae defcriptio cum prima con- ren van Eupatorium of Agrimonia, en zaad-bollen van 



venit fpecie , dicitque ibi a Javanis , Malay enfibus , Cardo-benedi&en, welke befebryving met de eerfte zoort 



aliisque incolis adhiberi inftar oleris loco Acetofa?: overeen komt , aldaar zegt by, dot ze de Javanen, Ma- 



item folia fupra porphyritim contrita cum Sandalo leyers , en andere Inlanders , gelyk andere Saj or , gebruiken 



pulverifato , Calappi oleo , & accto , linteis inpofita in plaats van Zuring. Als mede dat men de bladeren op 



Cephalalg 



een Jleen gewreven , met gemale Zandel- bout , ivat Clap- 



adhibentur 



biliofis humoribus orcam , magnamque cerebrorum pus-oly, en Azyn daar by doende, doekendaar in nat ge- 

 lancinationem cauflantem , eadem quoque folia mul- maakt , en op 't voorbooft gebonden, verdryven den beten 



" "• " "- 1 *' -- i—M- - »- -ihrasniticis. booftpyn , die uit galagtige bumeuren komt , en groote 



Jleken in de berffenen verwekt , dezelfjle bladeren iverden 

 ook veel gebruikt in bete koortfen , en daar raferny by is. 



Tabula Dechna Sexta De Sestiende Tlaat 



Ramum exhibet plants , qua; Herba Crinalium Rumpbio vo* Vertoont een tak van een plant , die de Herba CrinaHun 



JL 



cacur. 





van Rumpbius genaamt were 











> • 



• 1 









o 



T 



V 



O. 







Hac eft Alcea acetofa, fpinofa, Indica, farmentofa, flort- 

 bus amplis pendulis, ungufbus holofericfs , feu Acetofa 

 Indica Bontii Herman. Mtff. Zeyl.pag.65. & Alcea acetofa 

 fpinofa, Indian Orien talis heptaphyila . live Acetofa Indica 

 Bontii Breyn. Prodr. 1. p. 1. & Alcea fpinofa Maderasp. 

 faporis acidi , foliis profunde laciniatis Cannabis in mo- 

 dum , pentaphylla Plukn. Almag. pag. 15. & Pbyt. Tab. 5. 

 Fig. 4. reliqua vide ad Ketmiam Indicam fpinulofam pro- 

 funde laciniatam , Acetofse fapore Tbef. Zeylan.pag. 135* 



^■» 



* * 









■ 





*- 





>• •» 







f 





. v 



i 



- 



> w ♦ . 



« » 





\J 







PUT VIGESIMUM. 







Cyprus 



1 



Alcanna. Daun Lacca. 



t 



« « »* 





^ 



Obilem hunc fruticem , licet fere defcriptus fit 

 in Europaeorum libris, hie tamen locare vo- 

 lui.quum quasdam addenda habebam, &quan 



N M 



s. 



N G. 









■ 



Dit is de Indifche , zure , doornagtige, en flruikagtige Alcea, 

 met wyde hangende bloemen , die op de gront hoog- 

 root zyn , en de Indifche Zuring van Bontius by Herman 

 in zyn Muf. Zeyl. pag. 65. en de zure doornagtige Alcea 

 van Ooftindie met vyf bladen, ofte de Ooftindifche Zu- 

 ring van Bontius by Breyn Prodr. 1. p. r. en de doornag- 

 tige Alcea van Maderaspatan , zuur van fmaak , met diep 

 gefnede bladen als de Hennip , in vyven verdeelt , by 

 Plukn. in zyn Almag. pag. 15. en in de Pbyt. Tab. 5. Fig. 

 4. Het overige ziet in myn Tbef. Zeylan pag. 135. by de 

 Indifche doornagtige Ketmia, met diep gefnede bladen, 

 die zuur zyn van fmaak. 



I 





:i 





* 





• - 



w i, 



- 



XX. 



H O O 



•* 



D 





~! 



1 



( 



T 





I 



* \ f 



> 



f i 



-. 





De Cyprus y ofte Alcanna-boom 



« t 





. 



- - 



Eeze edelen beefier , zynde ten naafi 









'r 



)pifcbe Kruidboeken befebreven 



<voat by te doen 



turn confido, meliorem ejus fubminiflrabo iBguram, beb 3 en ook om dat ikbope een bet er afbeelding 



onntTi axxvp. in alinnim lihric nhrnrrir. \ v* te tonen\ Ann ih in andere boeken p mien hah 



quam quae in aliorum libris obcurrit. 

 Alcanna itaque feu Cyprus , frutex eft feu arbufcula, 



gezten 





c Alcanna dan of Cyprus, is een flruik of bcompj 

 magnitudine & forma ^tJranati feu Panics, plerum- de groote en gedaante van een Granaat-boom , meejl 



uc fimplici adfurgens trunco , pedem & ultra eras- 

 b, qui in raros fefe dividit ramos, non ere&os, fed 

 ad altera extenfos & inregulares , inftar fepis fpinofe, 

 ui lohgas emittunt rachides. Trunci cortex rugo- 

 (us eft ac fiflus, acvetufti trunci linuoli funt & foveis 

 inpreffi. Lignum ejus eft durum & folidum, ramique 



Jtam opfebietende 5 een been dik of meer 5 in 

 weinige takken zig verdelende, die. niet overeind, maar 

 ter zyden uit 9 verwerd en ongefebikt ftaan als een doom* 



en 



geft 



ft 



De fcborjfe des ft 



knilen ; bet bout hart en diet , de takken 



a 



g,en 



iefe dividunt in breves firmosque ramulos lacerales 5 weder in korte en ftyve zydetakskens , die in e 

 in durum apicem ftie determinantes, qui fpinam re- /pits tindigen, en een doom ge ly ken 9 zo dat men 



<-/ 



fert 3 quum & vulnera fepe adferat uti in Granato 



feu Punica. 



btzeren Kan , gelyk 



1.X 





c\ - 



m •+ . 











7 



' 







* j 



foliar ejus funt.pufilla", ac quodammodo cum 111 is 

 Granati conveniunt , fed funt breviora , latiora, & 

 crailiora, pttllicis articulum longa , ad finem latiora, 



*jl»' :. "w-i 





fi 



die 



& parum acuminata, vix venofa , & glauca inftar weinig geadert , van koleur blaauw-groen , gdykd 



illorum Oles, cum quibus folummodo colore con- 

 veniunt, non vero forma, uti alii indicant au&ores, 

 nifi intelligant Europoeorura JLiguftrwn , cum quo 



boom, dogkorter, breder , en dikker , een 



breets, met een korte fpitfe, 



e van 



Olyfboom, met dewelkd 

 een komen, en geenzints aan gedaante , gelyk 

 befchryvers voorgeven , of zy moeten bet Europifcb 



plerumque Cyprus confunditur: Vetufta folia feniim guftrum verftaan y maar mede gemeenlyk onzen Cyp 



majora & viridiora crefcendofunt, alia contra inftar 

 digiti unguis pufilla , funt autem bina fibi ohpofita 

 in ramulis , & oblique cructata , qui paululum qua- 

 dragoni funt, plurima autem ipforum pars retrorfum 

 flexa hifce infulet. 



ifondeert tnerd. . De oude bladeren werden grooter . 

 en groender, zommige daar en tegen zo klein ah een nage> 

 van een vinger , 2:3? jiaan twee en twee tegen malkahdet 

 aan de ryskens, en in een.fcbuin kntis, want de ryskem 

 ' wat vierkant zyn, en de meefte Jiaan aan dezelve ag 





Ramuli 



terwaarts gebvgen. 



.-■■ 



\ 





V 



















* 





