



VI. Bock. XK.HooflJl 



AMBOINSCH KRUYDBOEK. 



« 



Ramuli vero ifti fpinulofi tantum ex crafiiflimis 

 oriuntur ramis , ac Temper uno alterovc foliorum pari 



ft 



ft 



)f tvoee par, 



gaudent, reliquas rachides funtlenta;, longae, & fle- maar de andere ryskens zyn lang, taai, en bw'ezaam, 

 xiles , cortice obdufta; glabro & cinereo , & fpinis met een effen ligt-graau<voefcbor(J 



> * 





carentes, harum extremum terminaturin corymbum 

 floriferum, omnino fimilem illi Liguflri , vel Vitis 

 racemo florenti, fed magis extenfum, ex hoc pluri- 

 ma dependent capitula , ex rot-undo parum quadrago- 

 na, ex fufco & viridi diftintta, Viciae magnitudine. 

 Hasc fefe in flofculos aperiunt ex quataor rugofis 



-ft 



komz de bloemdragende trots 



ifirum > of 



Wikken 



v 



veele 

 half 



Hier uit werden kleine bloempjex, van vier gerimpelde 



& contrattis petalis conftantes, & ample apertos, of gekrulde 

 coloris fordide albicantis inftar illorum Sambuci , hi couleur, cu 

 in centro gerunt o&o brevia ftamina , cum piftillo draatjes , met een dikker in de midden {'bare eigentlyke 



Vlier, daar binnen ft 



crafliore: ipforum vera forma & magnitudo in figura 



adparet, peculiarem enimhabent for mam a Liguftro wm 



vulgari maxime diverfam, inter hos infuper glauca Lig 



confpiciuntur foliola , florum petiolis artte junfta , ziet 



quae inter fufcum ilium corymbum elegans prasbent men 



fpe&aculum; Trunci autem & ramorum folia funt een 



duplo & triplo majora, firma, glabra, aciduli & ad* ftok 



'» *'* uo t>wcx,u* JlgUur wnvvTii 3 



owrf^r^ geftalte, van bet gemcene 



rfcbillende, daar tujjcben 



fi 



Jlelen Jlaande , en tuffcben 



tjjchen 



ftringentis laporis > inftar illorum Granati. 



Flofculorum horum inelegantium odor quam gra- 

 tiffimus eft , inftar illorum Liguflri cum Mofco con- 

 jun&us, in frutice debilis , in abruptis feu decerptis> 

 & in camera depolitis penetrantior & durabilis, at- 

 tamen vario judicant modo de hoc odore, quidam 



noet men zig inbeelden twee a driemaal grooter te 

 ftyf> gto^i zuuragtig vanfmaaken zamentrekken* 



de , gelyk ah die van den Granaat-boom. 



De reuk van deeze onaanzienelyke bloempjes is zeer lief- 

 lyk, even als die van bet Liguftrum met Muscus ver~ 

 mengt , am de ftok zwak , dog aan de afgebrokene in een 



' tit fierker en langdurent , evenwel vint men 



rfcbeide 



enim adeo obtufum habent nafum, ut ilJum compa- Jimp 



rent cum illo fimi gallinacei ^ meo autem judicio der-drek; myns oordeels behoort deeze bloem onder de voet 



* 



meretur 



Bong 



ab aliis odoris honos feu palma tribuitun 

 Flores infequuntuf frudtus , qui bacc^ funt ro- 



riekenfte van Indien gefielt 



Bonga Tanjong vovrttrekken 3 die men anders de pry 



illarum Liguflri vel J 



Op 



tft 



brevem apicem aeuminati 



pnmo 

 intermixtis ftriis quibus- 



Liguftrum of 





purpurea 



dein pallide lutefcentes inftar O- 



trojfen bangende , eerjl groen , met een kortfpitsje 

 op, en eenige purpere Jlrepen , daar na doods*geel> 



\wart beb ik ze nooit zien ban* 



>/ 



z 



Chrs vel Coriandri , nigras nunquam obfervavi % gen , gelyk onze Enropifcbe Herbarijl 



uti Europaei conmemorant herbarii , fed femper Co- 

 riandri fervant colorem, donee decidant, unde con- waar uit blykt , 



flat, Plinium bene fcripfifle, quum dicat Libr. 12. 

 Cap. 24. in iEgypto crefcit arbor Cyprus di&a, folia 

 gerens Zizypbi , ac femen Coriandri 5 flores exhibens 



r j iuu uut zy afvallen^ 

 gefebrevenbeeft, zeg* 



gende Libr. 12. Cap. 24. in Egipten <wa(l 



prusj met bladeren y als Zizyphus, en zaat als Curian 



pellicula 



& 



^ - - - 



dunne fcbilletje leggen de zaden op 



ift* 



nigra , quibus forte decepti fuerunt auftores , fruftu- 

 bus tribuentes colorem , qui feminibus competit , 

 quales errores fspius conmittuntur y quum fxudlus 

 & femina fine difcrimine defcribantur. 



abuijt 



efebryve 



1 meerm\ 

 onderfcL 



iffebien vergijl 



Ligujl 



Alcannam 



adcuratam inveftigationem & plantarum comparatio* rift 



Hier uitblykt dan, dat de Alcanna veele overeenko 

 ming beeft met bet Liguftrum , waar door veele Herba 



nem negligunt, has binas confundunt plantas, atque 

 unas easdemque effe putant , cui rei Plinius videtur 

 anfamdediffe, qui ex aliorum relatu & opinione Loc, 



^M ^m • « AAA ^ '^ 



nemen 



planten vermengen 



waartoe Plinius feby 



dewelke uit andere lieden verhaal enmeninz fchryft 



Cyp 



vocamus 

 prus eniti 



diverfi 



tft 



Cy- 



m 



dewelke 



rfcbillende beeft 



want de 



]ue Orientalium regionum , in quibus Liguftrh 

 ignotum eft. Cyprum faltem defcripfi , qualis mihi 

 India obvenit, an autem in iEgypto & Syria alia g 

 rat folia , me latet , il enim Diofcoridis defcript 

 Libr. 1. Cap. 107. examinetur, magis cum Liguft 



Orientaaifcbe 



Afien, Egipten, en 



ftindien gezien beb, of by 



befebrev 





febryv 



beeft 



Cap. 107. inziet, zo 



prum & Liguft 



Diofcorid, 



Mattbiol. komt dezelve meer met de Liguftrum overeen , dan met 



onze Alcanna , wesbalven 00k Matthiol. in zyne Com- 



aliam foventibus opinionem 5 magnum inputat erro- 



gemelde Capittel 



ifd 



rem, ad quod probandum alium infuper laudat Pli* al die geene, die van andere gedagten zyn , een groote d<wa- 



r "- -- ^-* —- ..u: -ur^i... — :j„ k .,- a: ling toefcbryft , bybrengende tot bewys nog een andere 



plaats uit Plin. Libr. 24. Cap. 10. daar byfcbynt abfo- 



' iguftrum dezelfj" 



Cypr 



magi 



thiol. 



ip 



iguftrum eandem efle arborem , qua; in Oriente 

 vocatur. Cum venia autem binorum iftorum 



oft 



Diofcorid. & Mat 



often Cyprus 



verlof 



igaft 



Cyp 



VI 



derat, uti longe petitas plantarum defcriptiones & 

 comparationes apud ipfum aliosque plures antiquos 

 faepius detegimus. 



Matthiolus autem ex nimio antecefToris fui adfedtu 

 ipfius opinionem tueri maluit, quam aniam prsbere 

 novae & alii inveftigationi , fupra innui , quomodo 

 error in comparatione binarum iftarum plantarum 



Tom. IV. fucnc 



pi Mat- 

 thiol. meet ik geloven , dat Diofcor. in Orient en niet al 

 te naauw opgeiet bebbendeop de gedaante van de Cyprus , 

 dezelve befebrev en beef t nade gedaante van 't Liguftrum, 

 dat by in It alien gezien badde % gelyk men verre gebaalde 

 vergelykeniffe der planten by hem en andere oude meer 

 aanwyzen kan> 



Matthiolus nu uit al te groote agting voor zynen voor- 

 ganger, beeft liever deszetfs mening will en Jlaande bou- 

 den , dan bet oor verlenen aan nieuwe en nader onderzoe- 

 hinge ; ik beb hoven gezegt , boe bet abuis van de verge- 



F 2 ly hinge 







