











VI. BoeL XX.Hoofdp. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 



rhiopes fenfim in Occidentalis etiam propagatus eft ze te wren onbekent was : bier door zyn de bladeren in 



-/a£ ry ten van de voornaawjt 



regiones , ubi antea ignotus fuit , atque hinc ejus strife agting gckomen , 

 folia tanti faciunt, ut inter pracipua Orientis com- " 



mercia numerentur, uti id abunde teftantur Bellonius 

 &Profp. Alpinus, acpraefertim primus, ex quo locum 

 adducemus 5 ut veram harum arbufcularum naturam 

 nofcamus , dicit itaque Libr. 2. Objervat. Cap. 74. 

 ,, Frutex Alcanna in Punicas mali altitudinem ex- 

 3, crefcit, fedcaefa, virgulas duntaxatprofert, Sali- 

 3, gneorum viminum inftar. Magnum adfert qua_- 

 3, Hum iEgypti incolis , nam ejus folia arida in polli- 

 5 , nemterunt, flavo colore inficientem. Hujuspol- 

 3 , linis cenfus tarn ingens eft per eas regiones, quae: 

 3 , Turcarum inperatoris fubjacent inperio, ut plus 

 3, quam o&odena ducatorum millia reddat : Inva- 

 3 , luit enimea confuetudo, ut omnes mulieres, ma- 

 3, nus, pedes, capillorum partem rubro aut flavo, 

 3, viri autem ungues rubro colore , hoc pulvere in- 

 3, ficiant: addito praetereaalumine, puerorum utri- 

 3, usque fexus capillos tingunt, equorum jubas , pe- 

 „ des, & caudas. Ejus regionis mulieres ad formae 

 3, decus multum adcedere putant , ii ab umbilico 

 3, infra , etiam coxarum partem flavo colore infi* 

 33 ciant, quem ex hoc pulvere concinnare norunt, 

 3, fimulatque ex balneis egrediuntur , quoniam eo 

 3, tempore color altius penetrat. Jllius ufus adeo 

 3 , frequens eft, ut non modo apud Turcas invalue- 

 3, rit, fed etiam Wallachiam, Ruffiam, & Bosniam 

 deferatur. 



Quum itaque plebs hoc pulvere deftitui nequeat, 

 hinc magnum quasftum fubpetere oportet , faepe enim 

 fit, totas naves hoc pulvere repletas Alexandria, 

 & Conftantinopolis adpellentes ftatim exonerari & 



ilct 



yn 



5 & 



overvloedig 



Bellonius en Profperus A\p\nus get uiger. > inzondtrbeid 

 den cerjlen , waar uit <wy een plaats zullen uitfcLryven, 

 om de fiatuur deezer boompjes terdegen te kennen\ byzegt 

 dan Libr, i. Obfervac Cap. 74. aldus: „' 



ili 



ft 



dog eens afgekapt , gewtnd by maar ryskens of gerten, 

 gelyk de imlgen ; de Egiptenaars dryven groote winjt 

 j» daar medc , want zyne bladeren klein gemalen , ver± 



3) 



33 

 35 



fi 



nden 9 die onder 't Turkft 



)pb 



— — _____ — ^____ ___. _ __ _. _ _ _ _ ____ _ _ _ _ 



want l:et is by bunlieden 



3, de gewoonte , dat alle vrouwen bare banden, voeten, 

 _, en ten gedeeltevan y t booftbair gcel of rood, maar de 

 „ mannen alleen de nagels van de vingers met dit poeder 

 „ rood verwen, voorts alluin daar by doende, verwen 



ft 



booftb 



33 

 33 



De vrouwen van 



onderjle deel van baar lyf van de navel tot balf> 



„ weten te vemgten 



33 

 33 



diepe 



ad 



poeder 

 n-. de- 

 Zyn 



_>3 



4 



33 



gebruik is zo gemeen , dat by niet alleen van de Tur- 

 ken aangenomen is, maar bet vcerdook gebragtinWal 

 lacbien , Rusland, en Bosnien. 



kan 

 gen 



groot inkomen opb 



# 



vendi. Sine dubio eft quoque neotericus ille , quem aankomende , terjt 



poeder geladen , en te Conjtantinopel 



Mattb. hoc. Cit. verberac, quum hanc Cyprum feu 

 Alcannama vulgari Liguftro velit diftingueie, qua in 

 re Bellonius vera dixit. 



' 



Cit. op fcbrolt 

 van bet 

 nog-tans 



twyflti dien nieuweling , daar Matth 



Leonardus Dafylicus leu Rauwolfi 



ft 



t Cyprus of 

 onder J'cbeidtn : 



fuo Libr. 1. Cap 



Circa Tripolin inve 



Libr 



»/ Rauwolfi 



nitur frutex , Germanorum Liguftro haud diflimilis , 

 Arabibus Alcbanna feu Henna , Graccis vulgo Scbenna 

 didtus , qui iplis adfertur ex iEgypto & (Jayro , ubi 

 potifllmum crefcit : Turcas & Mauritani ilium fole- 

 bant plantare propter gratum & fuavem odorem , 

 Mofcho fimilem 3 quem flores exhalant^ & in vafis 

 cuftodiunt hyeme, ne frigore pereat, in hypocau* 

 flis ilium & lubterraneis fervant locis. 



Flores ejus funt pallidi , fubflavi , racemis incre- 

 fcentes duobus digitis longioribus & tenellis , qua- 

 tuor foliolis parvis conftant. Ramuli copiofe ad nos 

 adducuntur, ex quibus dentifcalpia formant, quibus 

 acuminatis levigatisque dentes purgant, & in eum 

 ufum vendunt. 



Folia tota hyeme durant , ex quibus fucco Citrio- 

 rum madefa&is liquorem eliciunt & recondunt, quo 

 ungues digitorum, & capillos infantum feftis diebus 

 rubro colore , ut etiam equorum jubas & caudas 

 Turcarum more tingunt. 

 . Ex radice hujus arboris tofta Arabes Spodium pa- 



W ^~ ■ • — ■ ■ ' — — — ^™ — - r ■ v — * ■ — — ' — - — w — - — -— - — -— • — — ■ - - — r •_- ** 



\den een firuik , bet Duhjcbc 

 by de Arabiers Akhanr.a of 



ipoll 



b L?nc 



genaamt bchenna , werdende bunluiden tocge- 



r by me eft <u:afl ; de 



bragt uit Egipteu en Cayru , 



kajfi 



plegen Vtm U pi 



bloemen, die na Mufcus trekt, V Winters in ftoien en 



kelders bewarende , cm dat by geen koude verdragen kan. 



De bloemen zyn bleek of ligt-geel, voajfende aan tros- 



fen, een band lang> dog wat uitgebreid^ zo dat men de 



, de ryskens vcerden 



# 



djlokers 



befemtj 



flukken 



De bladen blyven de gantfebe Winter 



zap 



om 



als mede de manen 



a op beuige dagen rood te vervcen, 



Jlaarten der paarden $ na de manier der Turhen. 



maken de Arabiers baar 



Avicenna Cap 

 Cap 



Uit deeze voortelen gebrand , 



<waar van Avicenna Cap. 17. Rcwag maakt. 



• dat de 



Spodium, _ _ __ 



Aborts Bellonius Libr. 3. Cap. 34. jcbryft 



g 



Afiatifcb 



ennes autem 



preeparati 



pra_parati , 



Terrachiam , quam Pilo vocat, dicitquefaponem dein 

 ad iilos non adcedendum effe , quum hie colorem 

 iftumperdat, feu ingratum colorem ex rubro & ni- 

 gro colore mixtum conciliet. 



Diofcorid. Loc. Cit. dicit, quod fol"~ ~ ? 



Alcanne 



met 



(die by Pilo noemt) en dat 



zeep daar aan mag komen , om datze die verwen bederft 

 of lelyk rood en zvoart maakt*. 



C 



& cum fucco Strutbii feu Lanarice conmixta ruftb co- <vcreven 



cap 



effici 



ifi 



rft de bairen ross wwr 



/ 



badde kunnen merken , dat bet geen Liguft 



mede 



hibetur, fed tantum aqua, quum ungues rubro tin- 

 gere vel inc colore, &, ut fortius adhsreat, Limonum 



ft 



Arabia 



Jlerker zal bouden 

 Het eemale toe 



verwen , of LimoenJ, 



bedendaag 



als bet 



faccul 



Perfien met zakies vol te koop ft 



flavo & viridi mixtum, contrito Sinapios femini 



adeo fimilis , ut vix inter Me diftingui poflint. In 



Perfia eundem in finem adhibetur, ubi mulieres non 



modo femi fuum corpus , fed etiam pedes , manus , 



& brachia , pulvere hoc in aqua macerato, obliniunt, 



uti de mulicribus Turcicis fuit diftum: Viri tantum 



ungues 



leur uit den geelen en groenen gemengt , bet gemalen Mos~ 

 tertzaat zo gelyk , dat men ze qualyk onderfebeiden kan; 

 in Perfien is 'tzelffte gebruik , daar de vrcuwen 



lyf* maar 00k voeten ,banden , en arm 

 poeder in water geweekt, beflryken , gelyk % 

 \fe vrouwen gezegt is; de mannen verwen all 



F 3 



d$ 





