yiBoek.XKW.Hoofdp. AMbOINSCH KRUYDBOfeE. 





caput vigesimum quartum. xxiv. 



o 



D 



.&>• 





Cr'tfia pavonis. Bonga tnera 



De 



aauwe 



Kuif. 





Rifta pavonis frutcx eft major & crafilor Cory- 

 lo, cujus truncus ulfra pedem crafius eft, ac- 

 que corcice cinereo obdu&us, interfperfis ma- 

 culis fufcis, & verrucis quad elevatis , quibus fpi- 

 nula infidet brevis & dura, quae in vetuftis plerum- 

 que truncis decidit. Rami autem funt re&i, firmi, 

 & cortice obdudto ex cinereo viridi . 





fta pavonis, is een beefier grooter dan een Ha* 



Jelaar, en dikker van Jl 

 van een been of meer> bekleet met een ligt- 

 fchorfe , daar aan men tier of daat brume plckk 



qui in alios de andere takken 



Jtaaty dog aan de oude Jt 



>P 



v 



flaf 



ramulos ac rachides dividuntur varias fibi obpofitas , fcborjjt 

 qus quatuor & fex minores rachides habent ample 

 diftances, quae folia gerunt regulari ordinc libi ob- 

 pofita , quorum decern vel undecim paria uni infi- 

 dent pinnae, brevibus petiolis inpofita fine inpari, 

 in frutice autem quodam femel duodecim obfervavi 

 paria, quod rariffimum eft. 



Foliola ejus funt pufilla, tenera, & lacte virentia, 

 quae cum illis Myrti comparari poffunt , vel pocius 

 & magis proprie cum illis Tamarindi, func autem 

 breviora, latiora , magisque glabra, unguisque di- 

 giti longitudinem habent , ab utraque parte fubro- 

 tunda «, ubi binee foliorum pinnae concurrunt : in ra- 

 chide ipfabinae tresvefaepefpinulaeaduncaeadparent, 



ft 



in regt, jtyf, met een gtaauw-groe 

 bun in andere verjebeide ry skins vert 



fesp 

 naan 

 Ifp 



t twee en twee tegen ma 



L 



de gefebikt 



fleeltjes , altyt parig : aan een gebeele ft 



V 



l/p 



My 



met de Tamarinde, dog zy zynkcrter, breder, en glad- 



¥ 



ft 



non admodum pungentes , & in vetuftis ramis pie- Jlokken meefl afi 



fleken 



rumque decidual 



In ramorum extremo corymbus florifer progermi- 

 nat ultra palmae longitudinem , & ample extenfus, 



quisque autem flos Fongiufculo infidet peduhculo , 

 fans ample diftans & peculiaris formae , unde cum 

 aliisfloribus vix comparari poteft, nili cum ilio Can- 

 nee fjtulce , conftat enim ex quatuor foliolis inferius 

 anguftatis , fuperius latiufculis & dentatis , quae in 

 femi circulo locata funt, h#c quatuor aliis minori- 

 J)us concoloribus iniident foliolis tanquam fedi, in 

 ejus centro aliud concavum crigitur petalum fiftulo- 

 , in oram definens amplam & dentatam inftar 

 florum Primulas Veris, atque prope iftud ad latus 

 apertum , aliud infuper foliolum concavum & my- 

 thriforme , in floris fundo cum petalo ifto fiftqlofo 

 conjunguntur,fcu ardte ipfi adcrefcunt undecim Ion- 



Aan t uiterjle der takken komt een bloemdragende troi 

 voort ; meer dan een bandt lang , en ivydi xntgfbreit : 

 ieder bloem float op een lan^fleeltje 9 <wat wydt van mal- 

 kander en van ecu byzondtrfatzoen , die men qualyk met 

 andere vergelyken kttn, of bet moejt die van Canna fiftu- 

 la vuezen , want ze is gemaakt uit vier blaatjes , agur 

 Jmal , en voor breed, aan de voorfle rand gekartelt , en 

 flaan in een halve cirkel; deeze ruflcn op vier kl tinder 



fum 



ft 



opeenfloel 



latj 



Ifjle coukur 



pypj 



brede en gekarttlde randt , gclyk de bluemen van Primula 



V? 



•y< 



ander bol 



Impje. In de midden digt tegen dat pypje 



ftaan elf lange roode draden , waar 



loppen dragen ; de el/Jle is dikker 



* 



ga ac rubra (lamina, quorum decern obfeure fufcas ginfel 

 crunt antheras , undecimum vero craflius eft ac nu- 

 um , quod futune filiquae rudimchtum eft. 

 "Quum florcs fefc aperiunt , ad oras ex aureo cd- De bloemen baar eerft operiende , zyn aan de kanten 



lore lutefcunt, in medio rubent, poft aliquot vero 

 dies penitus & toti rubent inftar Minii , ita ut uno 

 in corymbo turn femi aurei turn toti rubri confpi- 

 ciantur . decern autem ifta rubra ftamina , digitum 



longa , fibi adunata funt inftar plumiE , unde 



op- 



goud-geelf naar binnen toe rood, maar naar eenige dagen 

 iverden ze gebeel rood als vermilioen , zo dat men ah dan 

 aan een tros gebeel roode en balfgoude geele bloemen ziet , 

 de tien voormemde draden in de lengte van ten dinger , 

 ftaan by malkander als een vederbofeb , en zeer ivel ur- 



time reprsfentant criftam iftam, qua Favonum ca- beeldende de kuif, waar mede de Paawzen op 't booft 



put ornatum eft, a qua finiilitudine planta hxc no- pronken, vail welke gelykenijfe de plant ook baar naani 



men fuum fortita fuit; fub vespcram vero hi rlores beeft; des avonds gaande bloemen niet ivcderom toe , maar 



non iterum clauduntur , fed uno in ftatu ac forma blyven in een.nvezen en gedaantc , ixel agt dagen nan de 



manent per ofto dies in frutice ample & fortiter ex- ftokwyt en fly f geopent , alleenlyk rooder werdende;^ zy 



tenfi , tantummodo fenfim magis rubentes , inodori bebben geene reuk , of men moet tegen den avond iets flaps 



aaar 



aan bemerken , maar gcven met baar vrolyke ge- 

 daante en feboone couleur , Jicgts eenfraai aanzien in de 



tuinen. 



quoque funt, nifi forte fub vesperam debilis perfen- 



tiatur odor, per Isetam vero fuam formam & elegan- 



tem eolorem jucundum inhortis praebentfpcftaculum. 

 Poft flores Clique proveniunt inftar Phafeolorum , Na de bloemen volgen bourcen als Turkfe boonen, een 



winger lang, en breed, glad, bart , boutagtig , in de 

 rypbeid uit den viotetten-ziuart , door de rcind gedrcven 



digitum longae & latas , glabra: , durae , & lignofs 

 quad, per maturitatem ex violaceo colore nigrae , 

 & per ventum agitatae fonirum edentes, fi fibi mutuo 

 allidant, ac per folis aeftum induratx, vel per digi- 

 cos comprefue , cum fonitu difllliunt , intus vero 

 continent fex vel oclo planas fabas feu oflicula, tri- 

 gona fere inftar burfie , hepatici feu gilvi coloris , 

 glabra & dura , ac fere infipida ; pluviofis menfibus 

 facile haec putrefcunt oflicula ac vermiculos gene- 

 rant, quum & formicae in iis nidulantur, quaeque in- 

 tegra flint , foliola aliquando cmirtunt tenera, licet 

 Knlliquis dependant. 

 Hujus frucicis folia folifcqnam^ quoque habent 



proprieratcm, 



arborihus & plahtis ,* quas (imilia gerunt foliola pin- 



tegen malkander ratelendt , als ze door der zonnc bilte 

 hard gemaakt , of met de vingers geduwt veer den , fpria- 

 gen ze al krakende van malkander $ binnen leggen jes of 

 agt platte booneu of zaden de vygbowen Belyn 3 d%\ <wut 

 driezydig als een beursje, lever-verwig of vaal, glad en 

 hart, zonder merktlyke fmaak. In de regen-maanden be- 

 derven deeze boonen li&t 3 en worden vcormflmg ,<wanneer 

 ook de Mieren daar in neflclen , en die dan nog gebeel 

 blyven , febieten zomtyts nieuvoe blaatjes uit > zo als did 

 nog aan de bOuwen bangen. 



_ t J\ r u Lebbcn deeze bladeren een zonnc- vol gende cigen- 



qui pfenimque obfervaiur in talibus febap , gelyk meefl all* bomen enplanten, die dicrgelyke 



~ "•* . ** ,. i •_ kleine en gevleugelde blaatjes bebben * want over dag flaan 



rata, pe r diem enim funt firma &. extenfa inftar ala- zeflyf uitgebreid gelyk vleugeUjes, maar t avonlsfm~ 

 i urn , fib vespcram vero fefc claudunt ,primo furfum ten ze baar toe eerftelyk na boven, en nmtjebums tegens 

 ac parum oblique verfus apiccm , dein fenfim fefe de fpits , daar na keeren ze allengskens baar under den 



fub pinna quafi abfcondiint, ntque per totam noctcm 



fteel ofribbe, blycende zo febuins of na voren tocgeflotcn 



'ita ohlioue bbfita & claufa funt, ita ut inferius latus ftaan de becle nagt over, zo dat de onderflc zyde als dan 

 •um fit luperiub' vel exterius, maratifld tempore ad de bownjle of hmtcnjle -xcrd; s ogt ens keeren ze hair 



foMs ' C» 3 timet 



-u;*r w r 



i 







