



VI.Boek. XnV.HocfdJt* AMBOINSCH KRUYDBOEK 



& 



Soffera feu Sojra, in Adpendice Dodonei defcribitur 

 efie frutex tres quatuorve pedes altus, ftipite ere&o 

 & firmo adflirgens , foliacjue gerens plurima pinnata, 

 illis Myrti fimilia, fed minora, & femper virentia, 

 in longis pinnis fibi invicem obpofita per paria, fed 



Soffera o/Sofra werdt in de Adpendix van Dodonceus 



bejcbreven te zyn ten beejleragtig gewas , drie en vier 

 voeten booz , met een regte ftyve ft eel 5 zeer getakt met 



die van Myrtus i maar kleinder , altytgroen % 



overgevoegt 5 altyt 



non ultra duodecim in una pinna 5 quas in una parte paar in y t getal^ dog niet meet dan twaalf 



funt eleganter viridia , in altera magis obfcura , & 

 gravis odoris, quae fefe fub vesperam contrahunt, 

 & mane iterum explicant. 



Ejus flores funt crocei, inodori, plurimi fimul de- 

 pendentes, multisque ftaminibus ornati: iiliquae ejus 

 funt rotunda, digitum longs', multisque rotundis 

 & compreffis fabis feu feminibus refertae: fie quoque 



i i** • i • t\ i . iff • ±r% sr* i f r^ • 



defcribit Pro/per Alpinus Sofferam plantain iEgyptiam Egiptifcbe pi 



fcboon groen * aan d'atidcre donkcrder + 

 en zwaar van reuk > baar des avonds intrekktnde en des 

 morgens wederom ontlaikende. 



±)e bloemen zyn faffraan - geel , zonder reuk , vtel by 

 een bangende met veele draatjes vercierd , de botvwen zyn 



inger lang> met veele ronde vcat i?igedu c wde 

 befcbryft ook Profper Alpinus Soffera eeri 



zaden. 







non ultra fesquipedem altam, eadem fere gerenfem 

 foliola inftar illorum nempe Myrti , fed tenuiora * 

 illisque Galegas fimillima, ab utraque parte numero- 

 fa, ex lateralibus petiolis ortum ducentia. Ejus flo- 

 res crocei quoque funt, illis Cafllas iimiles & inodo- 

 ri, quos parvae infequuntur filiquae, quinque vel fex 

 ofllcula continentes, illis Sesbanvel Foeni Grceci fimil- 



anderbalf 



fcbier met diergelyke bladeren, te voeten als Myrtus-lofi 

 dogdunder, de Galega allergelykjl , veele in 9 1 get al aan 

 beide zyde van de zydefteelkens waffende ; de bloemen zyn 

 Saffr aan- geel. Die van de CaJJieboom gelyk 



>/ 



yf ajes zadekens 



i 



limae, hominibus autem noxiae , immo penitus vene- befcbry 



dog de menfcben fchadelyk , ja beel venynig 



nofe, ambas hae defcriptiones cum Crijta pavo?iis no- 

 ftra adeo conveniunt, ut ejus fpeciem habeam, nifi 

 ilia eilet Gallinaria , quas fruticofa eft herba , non 

 ultra tres pedes alta, infra in libro decimodefcripta. 

 Vetufli hujus fruticis trunci cor gerierant rubens 

 ac durum , ex quo clavi navigiorum formantur , aeque 

 ac ex illo Lolan ac Sappan. 



- 



In Rumpbii adpendice bcec adnoiantufi 

 tn HorL Malab. part. 6. fi 



een , aat UL ze voor meae-zoorten daar van boude * of 

 moejle de Gallinaria zyn * een 



bier naar in 9 t tiende Boek be* 



beejleragtig fruit 



boven drie voeten boog 3 



fcbreven. 



De oude Jlammen fry gen een bard en roodagtig bert , 

 waar nit men nagels maakt tdt vaartuwn • zo <wel als 



tf Sappan hour 



1 



Dit wert aangetekent in het byvocgzxl van Rumphius. 



j >tti man- In betfesde deel fig. i. van de Hortus Malabar, weft 



daru. Portugzlticc Foelba de'pavaon. Belgice Paaiwoe ze genaamt Tsjetti manduri. In 7 Portugees Foe I ha dc 



fi 



pavaon. Op 9 t Duits Paauw-ftaarten. Dog in deszelfs 



currunt fpinae, forte quum in illis regionibus nullas befcbryving enfiguur zyn geen doornen 9 mogelyk dat ze 

 .. .. — .-..__. n ;._ . _j • •_ ./i , in die landen die niet dragen , en volgens de aantekening 



van de Heer Commelin op dat Hoofdjluk 5 zoude deeze t 

 JtruikmedeinveelplaatfenvanlVejlindiegevondenwerden. 



gerat, atque juxta CommeUni adnotationem in iftud 

 caput, hie frutex inmultis quoque India Occidenta 

 lis iocis obcurriti 



■ 



* 













Tabula Vtgeji 



i 



i * 





* 



R3mum exhibet frutiefs , qui Crijta pavonis vulgo vocatur. 







De Twintigfte Plaat 







n 



Vertoont een tak van een ftruik , die in 't getneen PammM* 



kuif genaamt wert* 





! 







ex 



4 









M 



< t: 



/ 



'9 » r 



Elegans hie frutex inplurimisjaniEuropseorum libris obcur« t)ecze fraaije heefler is thans in veele Europifche boekeil 

 rit defcriptus vel faltem commemoratus , eftque Crifta al befchreven, ofte ten minfte vermeldt, en is de Paau* 



we kuif met een zeer fchoone bonte gecouleurde bloem* 

 van ons in dc TbeJ. Zeyl. pagt 79. genaamt , en de Paauwe- 

 . ftruik ofte de Paauvve-kuif van Breyne in zyn Centur. pag± 

 61 , welke verders in zyn tweede Prodr. pag. 37. genaamt 

 wert Paauwe-kuif, met het bladtvan ae Coronilla, de 



pavonis flore elegantiflimo variegato TbeJ. ZeyL pag. 79. 

 & frutex Pavoninus five Crifta pavonis Breynii Centur. 

 pag. 61. quae porro in ejus Prodr. at. pag. 37. vocatur Crifta 

 pavonis, Coronillx folio , prima, five floribus fpicatis, 



v ampliflimis', ex aurco & coccineo variegatis, filiqua Pifi. 

 Varia infuper fortitus fuit hie frutex nomina , vocatur 

 enim a Tournef. Poinciana flore pulchcrrimo. a Linn&o in 

 H. Cliff ort. pag. 158. Poinciana foliis duplicato-pinnatis , 



. foliolis obpofuis, oblongo-ovalibus , cauleinermi, ut& 

 in -Royeni fl. Leid. Prodr. pag. 466. eftque Sena fpuria ar- 

 borea, fpinofa, foliis alatis , ramofis, feu decompofitis, 

 flore ex luteo & rubro fpeciofo Sloan* Cat. pi. Jam. pag. 

 J49. & HiJi. Jam. part. 2. pag. 49- ad Coluteas porro ab 

 Hermanno in MuJ. Zeyl. ad Acacias a Plukn. ad firytbro- 

 xyla itidem ab Herman, in Par. Bat. Pr. rclatus fuit hie 



cerfte , ofte met wyde fraaije bloemen uit geel en hoog- 

 rood gecouleurt, met eenhouwe als van een Peul. Dee- 

 ze ftruik heeft daar en boven nog veelderhande bena- 

 mingen, want ze wert van Tournefort genaamt Poinciana 

 met een zeer fchoone bloem, van Linrutus in de Hortur 

 Cliff ort. pag* 158. Poinciana met dubbelde gevleugelde 

 bladen > die tcgens elkander overftaan f en lankwerpig 

 ovaal zyn, met een fteel zonder doorncn, als mede van 

 de Hr. van Royen in zyn Prodr. jl; Leidenf. pag. 466. en is 

 de baftaart Senne-boom, doornagtfg f met gevleugelde 



frutex , quae denominationes latius in TbeJ nojlro Zeyla- en getakte bladen , uit ticn aan weerzyde tzamengcftelr, 



nico he. at. poffunt exammari 





met een fchoone bloem uit rood en geel gemeftgt, van 

 Sloan* in de Catalogevan de Jamaice gewaffen f tog< 14 9- c ^ 

 in zyn hiftoric tweede deefpa^. 49. Dceze ftruik is ver- 

 ders tot de Coluteas gebragt. van Herman in zyn Muf. 

 Zeyl. tot de Acacias van Pluknet. en tot de Erythroxyla 

 van Herman in Par. Bat. Pr. , welke benamingen wydcrs 



tangebaalde plaats« 



onze Tkejaur. Zcyla 



t 



1 









CAPUT 



* 







