\ 



























» 

















I 

















'* 







I 



y 





k 











65 HERBARII AMBOINENSIS Lifer Vt CaputXXlX- 



colorera alias luftrantia arbores. Foliorum fapor eft fmaak der bladeren is zoetagtig en laf , e«n auezmg na 



dulcis ac fatuus , ad nuces avellanas recentes parum verfcbe Hafelnotentrekkende , dog mede een klein jeuken 

 adcedens , parvum tamen faueium pruritum cauffans. 

 Flo res fruft usque ' * '" " * " '" 



tis , quum tain parum 



raro in hifce confp'iciuntur plan- 

 ri quiefcant , fed quotidie ipia- 



in de keel veroorzakende. 



Bloeifel en vrugten ziet men zelden bier aan , om dat 

 bet zo wsinig ruft beeft , maar dagelyks van zyn takjes 



rum ramuli amputantur , fi vero medii ac fummi ip- berooft en afgekapt word, maar ah bet met zyn middeljte 



farum rami in altum crefcant , in ipforum vertice en boogjle takken onverbindert mag opfcbieten , zo gewint 



aliquando petiolus excrefcit longus, 



gitudinis , ac parvis & rotundis capltulis ornatus , 



non adunatis, fed diftin&is, ac majori cauli infiden- 



i'pithamalis Ion- 



0*J O-i*/ * KJ 



bet zomtyts aan t opperjie een lange Jleel een /pan lang y 

 bezet met kleine en ronde groene knopjes* niet aan mal- 



tibus, quorum quaedam fenfim ex longioribus excre 



kander 

 Jlaande 



maar by troepjes digt 



tegen 



den booftfteel 



waar van zommige allenkskens larger fte- 



fcuntpetiolis, albcfcunt, acfefeaperiuntinflofculos ' len krygen, wit werden , enzig opencnin kleine wine 



albosTeu pallide flavefcentes , ex quinque parvis & 

 concavis petalis patinaformibus formatos : Horum 



ofbleeke bloempjes, van vyf kleine en bolle blaatjes, alt 

 fcboteltjes gemaakt. Het middelfie is digt uitgevult met 



■\ 



medium repletum eft ftaminibus brevibus & albican- korte witte draatjes, bier op volgen bezien, wat grooter 



tibus, hofce infequuntur baccse paulo majores pifis, als enveten, grasgroen, met drie droge draatjes boven 



graminei coloris, tribusque ficcis filaraentis ornatae , op, uit den ronde drieboekig of met drie vorens afgcdeelt, 



ex rotundo trigone > feu in tres fulcos divifae , om- gams gelyk de korls van de Cataputia o/Lathyrus , ryp 



nino fimiles ofiiculis Cataputice feu Latbyri 

 mature fumei funt colons s feu nigricantes 



quie 

 atque 



zynde werden zerook-verwig of zwartagtig , en dan vint 



in hifce tres obfervantur cellulae, totidem granula 



men binnen in drie celletjes zo veelgryntjes y latikwerpig, 

 en wat grooter dan dejleenen van de 9 druiven. Dit veil 



oblonga & paulo majora acinis Vitis continentes 5 bet zaat zyn van deeze plant , y t voelk zelden opkomt: 



hsec femina funt hujus plantae , qua tamen raro pro- immers my is bet nooit gelukt «, waar van eenigzints de 



germinat, mi hi faltem nunquam hocfucceffit 5 hujus oorzaak is, dat de bezien van de mieren gequelt zynde, 



autem caufla primaria eft > quod baccas a formicis meeft onryp afvallen. 



Na verloop van veele jaren word bet cigentlyk een 

 boompje y met een kromme gckuilde en bobbelige Jiam ^ 



multum infeftatae, inmatur^ plerumque decidant, 

 - Poft multorum annorum fpatium tandem in arbu- 

 fculam excrefcit, qus truncum gerit incurvum , fo^i 



veis &nodis inpreflum, pedem circiter craiTum, bi- omtreht een been dik , en twee mannen boog, en als dan 



norumhominumaltitudinemadtingentem,tumqueto- Jlaat de gebeele kruin digt van dat gout - geel loof, met 



ta coma ar&eobfeiTa eft foliis hifce aureis, pauco in- weinig groen gemengt , dog diergelyke vind menweinig; 

 tcrmixtaviridi colore, haec autem raro obcurrunt, 

 quarum radices in pauca crafla divifas funt brachia- 



de wortel is in weinize dikke takken verdeelt. 



Secundo. Codiaum cbryfoJlMon latifolium 



paulo 



2. Codiasum Chryfofti&on latifolium, ofbetgeele 



crafliorem_gerit truncum _ 3 jnagisque extenfum, eft breetbladige is ivat dis r van Jiam en meer uitgebreit^ 

 magnitudine Sambuci , ejus autem folia formam in de grootte van een P'lierftruik, de bladeren zyn gef at- 

 habent prioris , Aim: autem 



p mnt autem majora, ac colore foeneert als aan 't vorige , maar grooter , meer geel heb- 



luteo cofioflore diflinfta , hovem dedem'que polli- bende } negen en tien duimen lang , voor drie of vier vin* 



ces longa, tres quatuorque digitos lata , in obtufum geren breet, met een Jlompe /pits , agter allenkskens toe- . 



apicem terminant.ia , inferius fenfim anguftata, non J'mallende; zy zyn zo vlak en uitgebreit niet als bet von* 



autem adeo plana & externa funt quam in praeceden- ge> maar voat rimpelig 9 en met kuiltjes tujfcben de rib» 



te , fed magis rugofa , atque inter coftas foveis in- ben : aan bloemen , bezien , en de reft bet vorige gelyk , 



preffa , flonbus caeterum , baccis , ac reliquis partK dog alles voat grooter , en ieder beuveltje van de bezien 



bus eum priore convenit hic-frutex , fed in omnibus beeft op de rugge nog een dubbelde voorn , zo dat bet met 



major , ac quae vis baccarum ora duplicem gerit ful- %es vorens afgedeelt is ; deeze breetbladige zoort beeft nog 



cum , ita ut in fex fulcos fint divifae , haec latifolia een verandering , daar men in 



Ipecies aliam quoque habet varietatem , in qua loco 

 aurearum macularum albae confpiciuntur viridi mix- 

 tac colore, uti in folio brafiteato. 



Te'rtio. Codiaum chryfoftitton anguftifolium , longa 

 & angufta gerit folia/ fesquipedem longa, digitum 

 lata , fetta , crafla , & firma , prope apicem inftar 

 acinacis parum incurvata, ex luteo & viridi variega- 

 ta , ita tamen , ut luteus praevaleat color , atque hi 

 colores magis adunati funt , nee ita diftintti in tot ma- 



n-geek, witte 



plekken ziet , under bet ligt-groen 9 gelyk aan 't Folium 

 bracleatunw 



3. Codiasum chryfoftiaon anguftifolium , beeft 



lange en fmalle bladeren , anderbalf voet lang , een vin- 

 get breet f regt, dik, en fly f t of by de /pits eenvoeinig 

 gekromt , als eenfabel , uit den geelen en groenen gemengt , 

 dog zo , dat *t geele de overhand beeft , en beide couleuren 

 bangen meer aan malkander zonder in zo veel plekken ver 



culas uti in prioribus binis fpeciebus , parvus eft deelt te zyn als de twee vorige , bet blyft een kleine jiruik, 

 frutex, ac raro obvius, hujus & varietas obcurrit, -■•—--■ - 



A • • I • A 1 * 



in qua viridis praevalet color. 



•'« yuarto. Codiceum^ chryfoftidton medium fearubrum, 

 tres habet varietates , quarum prima media cum pri- 

 ma lutea ifta convenit, excepto quod ejus folia fint 

 paulo- longiora , anguftiora , magisque acuminata , 

 intenfevindia, plerumque & tenera rubentia , in me- 

 dio lutea , feu colore luteo diftintta , 

 pauca copia viridi inmixta eft colon 



cujus autem 

 in vetuftis 



en ts nveimg te vinden , bet beeft nog eene verandering , 

 ivaar aan bet groene bet meejle is. 



4. Codiasum chryfoftifton medium of rood Codi- 

 ho , beeft 00k drie veranderingen , voaar van de eerjle 

 middelzoorte met de eerjle geele overeenkomt , behalven 

 dat de bladeren wat langer, voorfpitfer, enfmalderzyn, 

 meeft boog-groen , in de jonkbeid rood , in de midden met 

 geel gemengt , waar van men 00k weinige plekken vint 

 onder bet groen : aan de oude ftokken ziet men bladeren 



ftipitibus folia obfervantur tricoloria , inferiora enim van driederlei couleur, want de onderfte en oudfte zyn 

 & vetuftiffima maxime funt viridia, atque per me- meeft groen , met een roodeftreep langs de middelzenuwe , 



van onaeren ligt-brmn met groen gemengt, aan de mid" 

 deltakken zyn ze van groen , rood en geel gemengt , zontr 



dium nervum rubra linea diftin&a, infima ex viridi 

 pallide fufca , in vulgaribus ramis funt ex viridi , 



rubro , & luteo colore diftinOa , nunc viridi nunc tyts bet groene , zomtyts de twee andere d'overband bed- 



binis aliis praevatentibus coloribus , fuprema feu te- 

 nera folia in fafciculum conle&a maxime lutea funt , 

 intermixto pauco rubro colore , flores ac fru&us 

 fiint uti in lutea fpecie. 



Ouinto. Codiamm cbryfoftiElon latifolium eadem ge- 

 rit folia , ac fecunda lutea fpecies , excepto quod 

 fint anguftiora , acutiora , & ex rubro maculata 

 loco-lutei coloris , eandemque patiuntur in viridem 

 colorem transmutation em , huic autem aliquid fufci 

 achmstum eft, officula feu fruftuum granula nigris 

 Hncis diftincla funt inftar ofliculorum Ricini , qux 

 magis ad maturitatem perveniunt, quum diutius fti- 

 pitibch inhsereant quam in lutea fpecie^ 



Sexto. 



bende; de opperfte ofjongfle bladeren in een bosie Jlaan- 

 de , zyn meeft geel met wat rood gemengt , de bloemen en 

 vrugten zyn als aan 't geele. 



» 1 



5. Codiaeum chryfoftifton latifolium, beeft de- 

 zelffte bladeren als aan bet tweede geele , bebalven dat ze 

 fmalder, fpitfer, en rood geplekt zyn, in plaats van geel, 

 volgen dezelffte verwijjeling van groen , daar wat 

 bruins onder loopt , de Jteenen of korls van de vrugten 

 zyn met zwarte linien gefcfrildert , als de korls van Rici- 



ven langer aan 



nus; zy komen ligter totperfettie, en bly 

 de Jtok dan aan 'r geele. 





a 1 



>. 



r 









6. Co 





