I 







* 





VI. Boek. XXXV, Hoofdft. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 



CAPUT TRIGESIMUM QUARTUM 

 Involucrum cufci. Bonkos cuffu* 



• 



XXXIV. HOOFDSTUK 



Inwmdzel van het Cu{Ju> 



H 



Ic frutex fimplicem eredhim & lignofura emit- 

 tit ftipitem, minimum digitum circiter cras- 

 fum , qui folia fuftinet rara & magna , illis 

 Caffavii Jilveftris fimilia, duodecim ac quatuordecim 

 pollices longa , quatuor, quinque, &fexlata, fupe- 

 rius fubrotunda , & in brevem exeuntia apicem , in- 

 ferius fenfim anguftata , multis parallelis coftis per- 

 texta, rugofa, leu arenofa quad ad ta&um, prasfer- 

 tim ipforum petioli , qui prope foliorum ortum geni- 

 culati funt. 



Ejus fru&us in racemis progerminant,digitum cir- 

 citer longis , ex alis inferiorum foliorum , funt au* 

 tern trigoni , ac fuperne in tria capitula diftintti , 

 quorum quodvis in brevem determinatur apicem ex- 

 terneinflexunl, quasinferius concreta funt, externehi 

 fru&us funt ex cinereo virides & arenofi, abrupti 

 vero & ficci toti rugofi funt &lanuginofi, fuperne 



op 



beefier fcbiet met een enkelde boutagtige ft 



bladenn ft 



pink 



autem dehifcunt, atque in quavis cellula viride con- fptyt 



tinetur ofiiculum, quumque pellicula duriufcula de- 

 hifcat, faba fefe obfert alba, quae ficca fpedicei eft 

 coloris , ac facillime progerminat. 



Nomen. Involucrum cufci , juxta Malaycnfe Bonkos 

 cujfu , & hoc juxta Uliaflerenfe Makellun balaluno , 

 h..e. folium , quo obvolvitur animaculum Coes Coes 

 di&um, quum hoc capiatur vel occidatur. 



Locus. In faxofis & nudis crefcit montibus , ali- 



w _ twaalf enveertien duimen lang , vier , vyf 

 enfes ditoos breet, aan *t voorfte ront toelopende, met een 

 korte /pits , en na agteren allenkskens toefmallende , met 

 veele paralele ribben doortogen , ruig of zandig in "t aan- 

 taften , inzonderbeid baar ftelen , die by den oorjpronk da 

 blats een knop bebfan. 



Devrugten komen aan korte trosjes voort, omtrent een 

 dinger lang, nil denfchootder agterfte bladeren , dezeU 

 ve zyn driehoekig, en voor in drie boofden verdeelt 9 en 

 yder boofdeken met een kort fpitsje , uitwaarts gekromt * 

 en met de billen zitten ze tegen malkanderen va(l , van 

 buiten graauw-groen , en zandig , maar de afgebrokene en 



aan f t bovenfte 

 een groenagtige 

 esken open ba 

 k caftanje - br 



befterfty en ligt uitfp 

 Naam. In ? t Lat\n 



Uliaffarfe Makellun halaluno 



ie men bet Coes Coes verbergt 



)f gedood beeft. 



of 



quando etiara in ipfis rupibus circa Ihamahu Boyha* zomtyts op bloote klipp 

 ria, atque aliis in locis circa litus. ' " u " * — * ■"* a - 



Het waft op bet ftenige en k 



Ufus. Incote Uliaflerenfes ejus folium tanquam 



elders omtrent bet Jlranu 

 Gebruik. De Invooonderen van de UliaJJt 



fpecificum habent remedium contra Lepram Jiccam, dit blot voor een toegeeieent middel voor de Lepra ficca, 



Amboinice Kejji kelji dittam , vulgo Cajcado , (i hoc 

 conterunt cum foliis Pangii , calefaciant , ac cum 

 aUo toto folio parti kiponant adfeftae. 



Keffi 



wryven met de bladeren van Pan 



t - 





Jcbadi 



en 



N, B. Huic Capiti nullam adje&am inveni figuram. 



N # B. By dit Hooftftuk heb ik geen figuur gevonden. 





• 





V 



CAPUT TRIGESIMUM QUINTUM. 



* 



Folium braBeatum* Daun prada. 



XXXV. 



OOFDSTUK. 



Het 



vergu 



Blad. 



1 







Oc fingulare ac maculatum folium profert fru- 

 tex , virum altus , qui in binas dividitur fpe- 

 • cies, in albam & rubram. 

 Primo. Alba feu vulgaris Daun prada frutex eft, 

 paucos redlos & fragiles emittens ramos , qui in ter 9 met weinige regte en broffe takken opfcbietende 



Itfeltzaame gefcbilderde blad is meede een beefier % 

 een man boog> verdeelt in twee zoorten 3 witte en 

 roode. 

 Eerft bet witte of gemeenft 



paiicos dividuntur laterales ramulos , adeo fragiles * 

 ut nullam tolerare pollint vim , qui in extremo albi- 



deelt in weinige zyde takken , die zo bros zyn > datze 



tftaan 5 aan baare uiterfte 



cant & rotundi funt, hifce folia infident bina fibi op- ivitagtig en rond , daaraanft 



pofita , oblique cruciata , 

 fed non inferius col-data 



Limonis foliis fimiliima 5 

 insequalis magnitudinis 



inferiora enim minima funt, vix binos pollices lon- 

 a, & unum lata, fuperiora qiiatuor & quinque pol- 

 ices longa funt, binos lata, oris asqualibus, glabra, 

 & flaccida , in horum medio macula lata & alba con- 

 fpicitur, in varios excurrens angulos acutos a pe- 

 tiolo usque ad folii extremum , formam flammas ig- 



* %•* % /^« 11 *% /* « • /*** % ■ • 



malkander in een fcbuin 

 g^lyk , dog zonder bertje , van ongelyke groote , want de 

 agterfte zyn de kleinfte , fcbaars twee duimen lang , en 

 een breed , de voorfte vier en vyf duimen lang , en twee 

 breed, met effene kante , glad en flap, in de midden ziet 

 men een breede witte vlek , met verfcbeide uitloopende 

 hoeken, en f pits van deft eel tot aan bet voorfte des blads, 



gedaante van een vlamme Vuurs , als offt 



nis exhibens , vel acfi lamella alba folio eflet adglutina- uitgejnedeplaatje op bet blad geplakt was f zynde de reft 

 ta^reliquaipfiusparslaeteviret^eupaululumafbet cir- des blads bleide groen , of 



ca nervum medium, atque haec foliorum pidlura ar- 

 bufculae huic mirum prsebet adfpeftum. 



Flores ejus funt longi & concavi , fuperius in la- 

 tam & parum inflexam oram definentes, ocreae for- 

 mam exhibentes, intenfe ex purpureo rubentes, qui 

 intus continent femina qusdam longa concoloria & 



middel zeenuwe , wclke fchilderij e der bladeren dit bootnp 



bloemen zyn lang 

 igejlage mond geft 



ft 



en 



elongata , funt autem inodori , brevibusque & albis getal , en op korte witte fteettjes ftaande 



als een leerze, boog 

 purper-rood ^ binne met eenige lange draadjes van dezelf 

 de coleur , die wat uitkyken , zonder reuk > weiniz in 9 t 



f en vallen af 



petiolis infidentes, qui fine fru&u decidunt. 



Ejus cortex mucofus eft ac fragilis , quale & lig- 

 num eft. Folia quoque vifcofafunt T & fatua,odorque 

 ipforum ingratus , ad Gendaruffam adcedens. 



Secundo. Rubra fpecies priori fimilis eft , excepto 

 quod hac arbufcula paulo altius excrefcat , folia 

 ejusdem funt forma? ac fitus , fed majora , quinque 



Tom. ir. & 



vrugt 



De fcbors is fleimerig en bros , gelyk 00k al bet bout. 



De bladeren insgelyks zyn fleimerig en laf , de reuk wat 



vuyh na de Gendarufla trekkende. 



! boompje 

 Ifde orde\ 



K 



Rode gefl 



elyk , bebalve 

 ten ft aan in 

 y vyf enfes 



I 











