VI. Bdek. XLI. Hotfdjl. AMBOINSCH KRUYDBOEK, 



hortis, altiores funt & magis luxuriantes, nee adeo 

 hoc laborant vitio, cauda? has nullum notabilem ha- 

 bent faporem vel qualitatem, unde & crudas edules 

 funt. Radix fatis longa eft , & transverfaljter prore- 

 pit , flores aucem per totum annum in ftipite con- 

 fpiciuntur. 



Nomen. La tine Cauda felis, juxta Malayenfe Ekor 

 cutfing, a florum forma: in Hitcea Cupeffa & Upeffa % 

 cognomine rubri, quum albus feti filveftris frutex in 

 fubfequenti defcribitur Capite. Ternatice Lofitti 3 

 Javanice Lunga tambang. 



Locus. In Amboina raro obcurrit, nee nifi in hor- 

 tis & filveftribus locis plantatus. 



Ufus. Hi flores atque radices tanquam fpecificum 

 habentur remedium contra Hasmoptcem * fi modo haec 

 non fit excitata per toxicum corrofivum , hunc in 

 finem crudi mafticantur flores cumJPinanga per to- 

 tum diem , 



in 3e bostuynen opkomt, wert boog en weeldrig, en 



deeze qualen zo niet onderworpen , de kattekens ?.\m 



J 



daarom 



raauvo 



kruypende , en de bloemen ziet men "* gebeele jaar do^r 

 aan denjlok. 



Naam. In 't Lateyn Cauda fclis , mlHakytsWlM 



cutting , beyde na de gedaante der bloemen, Op hiccr 

 Cupefla en UpefTa , met de toenaam <0an root , om dat 

 de witte of wilde in 't volgende Cap. zal befebreven iter- 



den. Ternate Lofitci. Javaans Lunga tambang. 



Plaats. Men vind bet in Amboina weynig ', en dat 

 maar alleen in de boven of bostuynen geplant . 



Gebruik. Men bond deeze bloemen en ivortelen voor 

 een toegeeygent middel tegens 't bloed J'powwen , als 't zel- 

 ve maar door geen corofief vergift is veroorzaakt , bier 

 toe eet men de rauwe bloemen met witte Pinang al gaan- 



addito faepe pauxillo Zingiber^ : Ejus de over dag , zomtyds een weynig G ember daar by doende^ 



radix in aqua conteritur, quspropinatur^velfaccha- 

 ratae incoquitur aquae in Syrupi confiftentiam , qui 



>/ 



yft men ook in water , en gee ft 



exhibetur, atque hoc ultimum remedium fsepius in- zyroopwert, en drinkt dat, zynde betlaatjl 



ftitutum eft in Chirurgo quodam, qui viciflim mag- 

 inam puri fanguinis quantitatem ejiciebat. 



Natura hoc hominibus indicare voluit remedium 

 per rubram horum florum formam , qua? fanguineam 

 refert fputam, qualem Hasmoptoici emittunt* cha- 

 ratteres enim feu plantarum ngna neutiquam reji- 

 cienda funt, uti derifores arcani naturae id folent, 

 infeii , hunc effe vetuftiffimum modum ad naturales 

 herbanlm virtutes detegertdas & nofcendas, quod 

 per totam Orientis partem inftituitur in hunc usque 



Duytfcb 



febynbare gedaante 



rrienfeben 

 n deeze 

 bloed/p 



tfpoog 



die met beurten 



ignaiuren aer plant en zyn geenzim te veragti 

 de be/patters van de natuurlyke gebeymenifft 



dfi 



g*W 



lie ben , gelyk 



diem, hi enim homines, uti & noftri proavi, Her- eerjle voorvaders , bebben geen Kruyd-boeken gebad m 

 bariis deftitutifuerunt, atque hincchara&eribus, feu zyn dierbalven cnkelt door kente kens 9 dat is > door de 



externa plantarum figura, odore, ac fapore fenfim 



fmaak 



ad illarum notitiam pervenere ? uti id in pluribus nijje gebragt , gelyk ik op meerplaatzenkanbetonen, dog 



demonftrare poffum locis, ex hifce vero fignis bene 



dijudicare pofle haud vilis nee fpernenda eft notitia 



ac fcientia 



vel hie 



Guam divinatio & exploratio, 



lit ftabilita & confirmaca. 



defig 



jfebap 



en ts geen gc- 



tia, quas paucis verbis haud explicari poteft, te wyzen, of bier te befebryven, (miners men moctze niet 

 defcribi , non autem magis aeftimanda eft boger bouden, dan gijfftng en aa?ileiding , tot dat men de 



donee experimentis experimenten 



^thiopes Hituenfes Lepram albam , Noman putt 

 di&am , hifce curare volunt , folia cum radicfibus 

 Tsjonkor conterentes in paftam , qua fcabiem quoti- 

 die inliniunt, haec enim curabiliseft, non autem Le- 

 pra nigra Noman itam di&a 3 qu© inftar Herpctis to- 



De Hituefc Moren willende witte melaashcit, No- 

 man puti genaamt , bier mede ook genezen , de bladeren 

 met de wortclen van Tisjonkor wryvende tot een deeg + 

 <waar mede %y betfeburft dagelyks bejiryken y want deeze 

 is geneefiyk, maar niet % t Nonam itam, dewelke als een 



turn obcupat corpus, atque homines nigro defcedat herpes y t gebeele ligbaam bejlaat , en de menfeben fvoart 

 colore inftar Daemonum, quam Amboinenfes maxi- 

 me metuunt, talesque ex focietate tanquam conta- 



maakt , als duyvels , voor de welke d'Amboinezen zter 



bang zyn , en Jcbeidenze als befmettelyke van f t gezelfcbap 



der menfeben af. Dezelfde bladeren werden ook gebruikt 



contra infantum aphthas , fubfequens vero filveftris tegens de fprouw der kinderen , dog de volgende wilde 



giofos excludunt : Eadem quoque folia adhibentur 



fpecies* melius in hunc conducit finem. 

 Alii radices cum aqua conterunt, uti cum Sandalo 



fit, atque cum aqua Rofarum adfumunt contra H#- 



, flores etiam crudi cum anatica facchari 



& in confervam fubatti , inftar 



moptoen 



quantitate cofimixti , 



Conferva Rofarum adhibentur. Alii radicem coquunt 



cum ilia Pule ad digiti longitudinem* & cum tribus 



zoort is daar bequamer toe. 



Andere wryven de ivortel met water , zo dik als zan- 

 del , en nemen ze in met Rofewater tegens bet bloedfpou- 

 wen , of de rauwe bloemen gewreven met even veel poei- 

 jer-zuyker gemengt , als een Conferva Rofarum. Andere 

 kohen de wort el met dewortelvan Pule i een vinger lang* 

 en drie wortelen van Cyperus Rotufldus in water wel 



Cyperi rotundi radicibus in aqua , in olla bene obtu- toegeflopt , of eten de rauwe bloem met dejonge bladeren 

 rata, vel crudos edunt flores cum teneris Pule foliis, van Pule , en een weinig Tsjonkor met Pinang tegens 

 ac pauxillo Tsjonkor cum Pinanga eosdem ad morbos. dezelve gebreken. 



.. 



Tabula Trigefima Sexta 



ftamum exhibet Cauda felis, qu» eft Amaranti fyecieu 



' De Ses en Dertigfle Plaat 



Vertoont een tak van deKatteflaart , welke if ccn zoort f an 



jimarantus. 



Lz 



CAPUT 





♦ 



