







. 







VLBoek. XLlllHoofd/t. AMBOINSCH KRUYDBOEK 



in medio ac fummo latifllma: Ejus frudtus folitarius den >** 1™**- u~**j»~ j- l. ^ 



dependet magnitudine aquofae Jambofas , vel paulo va. w ., 

 minor , formam gerens obliqui cordis , ad oras pa- febeef 



Jambocs of kleinder 



grot* 



rum comprefllis & fulcatus, fuperne leviter umbili- 

 catus ac fquamofus , hujus binas obfervavi formas 5 

 guarum una major erat coloris pomorum, angulofa, 



klein febubagtig naveltje, voaar vanikvoet 

 fatzoenen gevonden beb 9 d'eene groter, van coi 

 ippel , boekig , gevoornt , en hzt verrottende 



fuicata, ac facile putrefcens, altera minor, anguldfa kleinder , boekiger , en dikker ! 

 magis, &crafTior, fuperne excavata, &umbilicata: 

 Ambo fru&us magno iniident pedunculo , plani funt , 

 & in alas quafi diftin&i, quibus medulla fungofa fir- 

 tnifTime adhaeret, fi vero in litus projiciantur, atque 



tf 



kuiltje , en daar in een naveltje. Beide bebbeh een groo- 

 tenjteel, mat plat 9 en in vlerkjes verdeelt , daar aan 

 't voze merg zeer vajl bangt , maar als zy op bet Jlrant 



befp 



ab aqua marina adfpergantur , hac depurantur & ni- /mart, als een misgewas van een NotemufcaaL "bet wall 



Mofchats 



trefcit montibus, ejusque ufus nondum iiinotuit. 



In Aumpbii auttuario bac addunturl 



Jlenige gebergt 



1 



In dc vernieerder 



• 



' 



'er dit bygedaan. 







Hoc in Capite alba ejus defcribitur fpecies , qus 

 loca amatfaxofa, atque a quibusdam Malayenfibus 

 vocatur Linke, a Ceramse auftralis populis Ubitta. 

 Hujus & prasftans mihi innotuit ufus , ad quasvis 

 nempe ulcerationes & fcabies manuum ac pedum , 



i 





quas ejus folia curant, li fuerint contrita ipfisque in- fchurftbeden 



In dit Hooftjlukftaat een voitte zoortvan Catte-ftaarc 

 befebreven , dewelke gaarn op Jleenagtige plaatzen grotiu 

 Deeze noemen zommige Maleijers Li tike , die van Zuid- 

 ceram Ubitta. Hier van is my nog een goed gebruik be- 

 kend geworden , te weten tot alderbande zvoeeren en 



linita , unde exliccantur, depurantur, ac cito con- 

 folidantur : Alter infuper ufus apud Ceramenfes in- 



deren gewreven en daar op gefmeert jlerkelyk opdrogen % 



zuiveren , en genezen. Nog een under gebruik is by dc 



valuit, quern tamen nondum bene comprehendere Cerammers> bet welk ik nog niet begrypen kan , nament- 





poflurn, lumunt autem hujus arbufculae ramulos, quos 

 fupraignem torrent, & incidunt majoribus fuis cul- 

 fans , ex vulgari ferro conftruttis. Hinc ad fifluram 

 ita indurefcunt , ac ipfum ferrum , quas res mihi 



ignota eft, lignum nempe ferreum quafi poffe com- 

 poni. 



fnyden 



boompje , braden dezelve 



)fte bouw - mejjen , die gemeenlyk vanjlegt yzer gemaakt 



Hier^door zullen ze aan defnee zo bard werden^ 



zyn 

 als 



een 



of ze geflaalt 



. \ 



» 



Tabula Trigefima Scptima 



Cauda felts agreftis rubra ranuim. 



Fig. 2. Cauda falls agreflis alia ramum exhibeU 



De Seven en Dertigfte Plaat 



Fig, 



\ * 



J. 





Vcrtoont in de ecrfte figuur een tak van de roode wild$ 



Katte Jlaart. 



De tweede figuur wyft aan een tak van de witte wilde Katt*< 

 Jlaart. 





- - 



CAPUT QUADRAGESIMUM TERTIUM 



ffloh 



XLIII. HOOFDSTUK, 



Bonga gulong 



e 



zamengeroUe . Bloem* 



& 





t 



riter pofitus eft , ejusque truncus inferior pedem 

 crafliis eft , atque ad trium quatuorve pedum 



Eeze bloem-dragende ftruik ftaat zeer febeef , en 

 ongefebikt, de onderflejlam is een been dik , drit 

 of vier voeten boven de gront verdeelt by zig in 



<altitudinem divifus eft in tres ramos, quorum quili- drietakken , ieder der Zelver weder in drie andere 3 en 



q 



g 



zo voorts altyt in een triangul Jlaande , bekleet met een 

 effene> ligt - grauwe feborffe , zeer bros > vet 9 en breek- 

 zaam , binnen met een groot voos bert. Jan 't opperjle 

 zynze bykans kruitagtig , en niet te niin een vinger dik 

 lepletum eft. °Rami hi in fummo herbacei fere funt, daar aan grote bladennfiaan 3 die van de Manga bra- 



& cinereo , qui admodum fragilis eft , pingui 



interne 



ac nihilominus digitum cram* , 

 magna , illis Manga bravce fimma , 

 dentia ad ilia Soulamipobon '" 



quibus folia infident 



feu 



va gelyk , of nog eigentlyker die van Soulamu Ponon 

 Lib. 2. befebreven , twaalf en veertien duimen lang , 

 vier breet , dik , Jlyf, en glad , met veele paralele ribben 



cim & quatuordecim pollices longa , .quatuor lata , ordentelyk doorregen , die bun verzamelen in een andere 

 crafla, firma, & glabra, mukis parallels ac regula- ader , die digt en met de kanten parallel looft , boven 

 ■•■-••-■•> • •• --'- — — blaaww - gtoen , van onderenbleek, op lange ftelen, zan- 



der ordre rontom de takken jlaande. De tujfcbenplaat- 

 zen , tuffeben de ribben zynfyn en nets gevoeis geadert. 



ribus coftis pertexta , quas in aliam conliguntur ve- 

 nam, oris adcedentem, ipfisque paralielam , fuperne 

 funtglauca, inferne pallida, longisinfidentiapetiolis 

 fine ordine circa ramos : Coftarum interftitia fubtilia 



funt & inftar retis venofa. 

 In fummo obtufo apice umbellaprovenit 





eras 



» 



pperfie Jtompe 



van 



fis petiolis compofita, atque ex ipfius medio alter dikke fielen gemaakt , en uit de midden 



craiTus pedunculus , qui aliam minorem format um- 

 bellam: Hi fufci petioli producunt longa, acumina- 

 ta , fufca , & gummofa quafi capita , quorum petala 

 inftar fili contorta funt , ex quibus flos excrefcit. 



, — 

 petal 



longo 



ander dikke fieel , die nog een ander kleine dol maakt , 

 deeze bruine fielen brengen voort lange , Jpitze, bruinc, 

 en als gegomde knoppen , daar aan men de blaatjes ge- 

 draait ziet als aan een toutv, envoaar uit de bloem voert. 

 De bloem is in de gedaante van een Narciffus , dog met 



rum unum dimidia fua parte aliud complcftitur , at- va 



que fie exhibet quinque oblongas quafi conchas , ad ze 



oras albas, interne luteas, nulla filamenta hie flos ne\ 



vel cavitatem in centro fuo habet , qui odoris eft dei 



grati fed gravis , atque per aliquot dies percipitur , na 



quum demum, nullo fubfequente frucl:u, decidunt, der vrugt 



langer bait gemaakt , van vyf bolle bloat) 



voaar 



belf 

 yf langwerpige fcbulpj 

 boog-geel , zander be 

 , liefiyk dog geil van 



bin- 



^ 



of draatjes in de 

 Zy blyven eenige dagen 



I and en 



ten laatjlenaf 



fteril 



gtbaar geweeft , dog in Sina verft 



on* 



t vrug- 



in Sina autem intellexi fruftus producere, qualisunu 

 adparuit anno 168 1, in Amboina in fruticc annuo 



ten draagt 9 gelyk *er een gezien is Anno 1681. in Am 



quo poft florum lapfum ex eodein 



oblonga 



boina 



valUn 



L 3 



Jlok , voaar aan ru 

 u ! ;de fieel vitgeh 



men is 

 nn 





