







ylBoek. JfrPtofdjt. A M B O I N S C II KRUYDBOEK, 



Folio 



fubtilis 



liquor exfudans cutim tangcns , pruritum excitac : 

 Vetuftarum truncorum radix externe rubet, per to- 



men 



10$ 



oft znxeet van de groene flam- 



Nomen 



ofert fiores ac fruftus. - 



fi 



Ifi 



Malaice Caju 



ajer lacki lacki y quura femper humidus videatur, po- 

 tiifimum ante meridiem, Javanice & Baleyice Gigi- 

 rang* quum truncorum fpinee denies referant. Tcr- 

 Batice Hate papeda 3 Macafiarice Talutu 3 Boegice 

 Maling maling, Amboinice Ayncca & Ucca> in Uli- 

 afferenfibus vero infulis vocatur Tou leallun, h. e. ad : 



?/i to gei;e/£ ;aar tfoor ?m blqemen en vrugten I 

 Maam. irc '* Lafyn Frutex aquofus mas, oj> 



iirt 



rang 



jf/tyjwr 



Javaans en B 

 \ den (lam tarn 

 op Macajjar Talutu 



» r 





v^s. v advelum: Malabarice Narrentali. , 



Locus. Vulgatifiima & ubique obvia eft arbufcula 

 jn cun&is Orientalibus infulis > ubique in campis ob- 

 curric, ad ripas fluminum , inter alias arbufculas , ut 

 & in vallibus 3 qua? vero in arbor em excrefcit , in 

 magnis reperitur filvis , non autem in montibus. 



UJus. Vulgares ejus flip 

 adhibentur, multo autem iblidiores poll 

 arborea fpecies , cujus firmum ac re&um 

 cus etiam ac manubria telorum exhibet ? Facillime 

 cnim exficcatur , nee facile f rangitur , licet infledtatur ; 

 Macaffarenfes fpinofos ftipites in frufta csdunt pal- 



J Boegis Maling maling, op Amboin Avncca m Ucca, 

 dog in de Uliajfers biet bet Tou leallun,* dat i* % ' ' 

 9 t zeily op Malabaar Narrentali. 



ziet in 



$erji 



gemeen 



widen , aan de kanten van rimer en , onder andcr kreupel 

 bofeby en in de valeyen 9 ,A 1: ~ - ».--". 



# 



t geen tot een boom voert, moet 



. De gemene Jiammen voerden tot paggerjlei- 

 ! , maar veel vafter Jleilen beeft men uit 't 

 gefiagt, uit miens ftyf en rest bout men 00k 



fi 



n bo gen en ft 

 op , en breekt 



buigen 



mam longa, qua? parum acuminata tormant, oc ter- 

 ra infigunt circa Oryzam demeffam , ne apri vel cer- 

 vi illam infeftent: Baleyenfes ejus radice utuntur 

 loco Oebat Sagueri, non ut potum hunc amarum red- 

 dat , fed ne cito acefcat , quod hinc prasvenitur > turn- 

 que eligendae funt radices vetuftarum arbor urn , 

 qus perfeftum formaverunt truncum 5 quarumque 

 radices folummodo externe rubent : Fruftum vetufti 



ippen de doornagtige Jlokken aan Jiukken 



fi 



fpitfi 



b 



of 



en by komen : De Balyers gebruiken dene wortel in 



plaats van Oebat fagueer , niet m 



hujus] 



urn arundinis fruflo fortiter perfrica 

 efcit , ut fumum emittat , atque fu 



moet alsdan nemen 

 formeelefiam bebbt 



baa] 



maar 



fiuk 



lus igniarius ad illud ignem concipiat , idem prae 

 ftant bina hujus ligni frufta fortiter fibi inviccm ad 

 Jiicatai 



fiuk van een Damboes , jlerkelyk teg 



gewreven 



danig 





* 



y\v * 





iv Hsc> radix cum viridi iemine Catjang co&a &._ 

 ta Amboinenfium variolas expellit: Malabarenfes e'jus 

 radicibus utuntur contra penis ulcerationem & vitia. 

 Cum hoc convenire videtur Nalugu , Bracmanis 



Dino mHoft. Malab. torn, a.-iie. 26. deicriotum, fal- 



daarby aanjleken kan, 't zelve doen 00k twee Jiukken 

 .. dit eigenjte bout tegens mqlkander getvreven. 

 Deeze wortelrnet groene Catjanggekookt,engedronken 9 



Pe Malabaren gebruiken 



fru'&us ac baccae quoad pruritum cum hoc 



licet Malabarenfes. uti fuora diftum 



dryft de Amboinfi 



zyne wortelen tegens Jcbade of ulceratie by *J gemagt 

 t Hier medefebynt over een te komen Nalugu, in y t Bra 

 minees Dino > in de Hortus Malab. torn. 2. fig. z6. be 

 febreven. Immers bet bloeifel en de bejien met baarjeuket 



1 deMala 



boewel 



somen Narrentali 



' » ^ *X1 a 



tiro c5TCt 





• 



* • 



f4 c\ 



Tabula Quadragefima Q 



uarta 



. » - > 





Narrentali my opgegeven 



gezegt 



P 



- t 





t ■ 



M 



. v 





i 



\ 





1 



' 



Ramuni exhibet fruticis aquo/i maris f qualis a Rumpb 



1 



• 





De V\er en V*m\gfie Pla 



nttx 



Jlruik bet Mannetje 



catur , 



( - 



Malabaricus 



umbeiratis , pentapetalis , fruftu nigricante poly 

 Ray bifi. fl. pag. 1636. 



als ze van Rumpbius genaamt wert, en is dc Malabaariche 



d 





een zwarte veelzadige vrugt, van Ray bijt.pLpag. 1636, 



♦. 





CAPUT QUINQUAGESIMUM PRIMUM, 



• 



LI. H O O F D S T U K. 







\ 



+ r 





• - *• 





Frutex aquofus femina. 



ayer parampuan 



Caju 



De water agtige Jlruik ; het fVyfje. 



' 





' 





> 



... ■ 



£f wyfken van bet Caju ayer is een Jlruik van at- 



zelffie gedaante , de Jlruik is zo groen niet , maar 



_ , graawwagtig , e» zonier doornen y endaar ente- 



arena eflent confperfi ^ inque breves laterales 'divi- gen zyn de takken mat boekig en ruig, als of ze metzant 



uticis aquofi femina frutex eft ejusdem formze, 

 non ita virefcens , fed cinereus ac non fpinofus t 



eiusmie rami func narum anffuloli & ru2:ofi. acli 



» 



bejlrooit voaren, en verdelen bun in korte zydctakken, 

 die by baar oorfprong buigzame knien bebben , en met tvoee 

 tegens malkanderen fiaan ; zomtyts Jlaat aan Seene zyde 

 een enkelt blad , aan d'andere zyde een takje met drie of 

 vyf bladeren. De reft van de boofttakken navoren toe 

 iiipari r^uoT maxim urn" eft. Plerumque vero majora beeft twee of drie par en bladeren, met een vooruit alUen, 

 funt illis maris , flaccidiora , & rugofiora , ac fuperne bet voelk bet grootfle is. Zy zyn doorgaans grooter dan 



" " amplis dentibus fer- aan 't vianneken, flapper, en ruiger, boven met bairtjes 



dunt ^ m _ 



ac bini fibi funt obpofiti : Aliquando ad unum lati 

 folitarium Iocatur folium', ad aliud latus ramulus ^ 

 tres vel quinque folia gerens : Cceteri majores rami 



trorfi 



pilis 



rata, fex novemque pollices longa, tres quatuorve bezet, van onderen zandig, met wydc tanden gezaagt , 



pallide tulca lunt, ac ve- 



tufta'obfeure virentia. 



Fiores ejus funt pulilli , albi , pentapetali , uti prio- 

 ns ? hujus vero umbella amplior eft : Frudus quoque aan 'i vorige , 

 majores funt inftar Ceraforum nempe nigrorum , pa- —~ " i ""**' 



fes en negen duimen lang , drie en vicr vingeren breet 

 de jonge zyn ligt-bruin , de oude doods-groen. 

 '* Bloeifel zyn Heine vyfbladige ixitle bhempjes , gelyk 



dog deeze dol is ivat breder. De vrugten 

 zyn 00k grooter , te vceten als krieken , een weinig ge- 



rum 



f 



c fuperius umbilicati , drukt , als een kaasken , met een kuiltje boven op , zm- 

 xterne notati, primo tyts met fes donkcre linien, van buiten ^fgedeelt, eerjt 





aliquando fex obfci 



virides, deiodiuex , „ , . - . 



molles , & gtabri , intus in purpurea rubente fuccofa- week , en glad , van binnen in 



_ 11? , 7 m r r . ^, , j _ ;„«.«.««, <~vf n Per \,nrJe Item 



que medulla quinqu 



ta fepmenrnTiim cui 



WJ ft 



groen , daarna laneen tyt bruin-root, eindelyk zwart % 

 6 - * ' " -'- V purper xroode foppigt 



mcr g leggen vyfafes bardeftenen, geformeift als Jiuk- 



ken van een kaas. 



Fruttus 



fytie 



W 















