i 



I 



VI. Boek. LII. Hoofdjl. AMBOINSCH KRUYDBOEK 



* 



CAPUT QUINQUAGESIMUM SECUNDUM 



« 



Flamma fylvarum* Djarong djarong* 



lOf 



LII 



H O O F D S 



U 



De Flam der Boffch 



iEc eft arbufcula , plerumque fimplici adfur* 

 gens trunco, qui binos ci re iter digitos, & ad 

 fummum infantis brachium crafTus eft, & cor- 

 tice obducitur tenui & glabro, ex rufFo cinereo, in 

 paucos autem reftos & firmos fete explicat ramos, 

 qui folia gerunt vaga, totusque frutex hominis alti- 

 tudinem circiter adtingic. 



Ejus folia funt oblongo-acuminata, glabra , & fir- 

 ma , fuperne intenfe viridia , inferne flavefcentia > 

 coftis pertexta admodum obliquis & inregularibus , 



is een klein boompje, meefi met een enkelde Jlavi 



J°°gft . 



-ffene JcborJJe , die uit den graawoe-rok 



e\i 



Jiy 



trent een mans hoogte. 



Ji 



om 



lankwerpig-toegefpift , glad, enftyf i 

 ~ J ' eerfcbuihfi 



paulo 



Jambofas 



Brevibus infident pe- 



tiolis, binaque fibi funt obpofita, quaedam per paria, 

 quaedam oblique cruciata, ab odlo ad duodecim pol- 

 lices longa , binos ac tres & tres cum dimidio pol- 

 lices lata , quorum quasdam etiam funt latiora, alia 



der 



trdentelyke ribben , aan de kanten efft, m , { 

 Jamboe/en gelyk , dog wat /mailer en /pit/ 

 korteftelen, enjlaan twee en twee tegens\ 



w febuins 



if - ■ 



Zy 



van twee tot drie en 



rdalf duimen breet, aan zommige Jlruiken 



zommige fmalder , daarom ze eenige in/mal 



anguftiora, unde & a quibusdam in anguftifoliam & bladige en breetbladige verdelei, welk onderfebeit te klein 



latifoliam dividitur ipeciem , difcnmen vero nimis is om een h^nn^r* ***** +* ™„^~ -u^r^i^t^ ... , 



parvum eft , quam ut diverfa hinc componatur fpe- 



cies, major autem differentia eft, quod unus frutex 



tantummodo flores gerat ,• quos rari vel nulli fere 



infequuntur frudtus , contra alter aeque flores ac fru- 



ftus profert; pro certo autem deterfninare nondum 



g 



atque an 



differentia maris &feminas avulgoconftitutafitcerta. 



is om een byzondere zoort te maken< MerL. Jt ». w uc - 

 zelve , wanneer de eene jiruik alleen bloemen draagt , 

 daar op geene of weinige vrugten volgen , de andere 

 draagt bloemen en vrugten , maar ik en kan nog niet zee- 

 gen , of dit zyn bejlendige ordre bout , en of H onderfebeit 

 van 9 t manneken en wyfje by de gemene man eeftelt • 

 mft gaau 6 J ' 



folia 



In ramulorum fummo dire&e inter bina fuperiora Aan 't uiterfie der ryskens regt tufTofjen 



inferius divifa in ft 



paucos quafi ramos feu laterales petiolos ignei colo- 

 ris , cuivis autem petiolo tres flores increfcunt inftar 

 longorum acuum porrefti: Hi longum anguftumque 

 gerunt collum* binos pollices longum , fefe aperiens 

 in quatuor petala, illis Jasmini fimilia, fed anguftio- 

 ra: Minii rubentis funt coloris interne , vetuftaque 

 fanguinei coloris , ita ut in quovis florum corymbo 

 b-ni diverfi confpiciantur colores , ipforumque tubi 

 fuaverubentis funt coloris. 

 Totus florum corymbus e longinquo carbonem 



ip ieder voet ft 



)f zydeftelen 



fmalle balft 



$ 



zyn /mailer 



Jasmynen 



ofe-i 

 De 



Zy zyn mienje - root van 

 zo dat men aan ieder dot 

 m ziet y en de bal/en xyti 



igneum reprsefentat, pr^fertim 3 fi in opaca quadam vuur , byzo?iderlyk als zy in eenig donker bo/cb ftaat % 



crefcat filva, unde & nomen fortitus eft hie frutex: 

 Poft florum lapfum petioli fuperfunt rubentes Coral- 

 III ramulum referentes, hifce increfcunt frudus feu 

 baccas, rotunda, & parum latas, acfi Juniperi bac- 

 cx:fibi invicem adcretos effent, raro llmplices, du- 

 t^ , diu ex viridi & rubro colore diftinftae , ante- 



naam beeft* Na 

 bloemen blyven de rodeftelen van den dol overig , een Co- 

 raaltak verbeeldende , daar op waff en de vrugten of be- 

 fien> ront, dog wat breet, als of'er Jenever • be/ten te- 

 gens malkanderen gewaffen war en, zelden enkelt , bart f 

 Jangen tyd uit den groenen en rooden gemengt , eer ze regt 



quam vere ex purpureo rubent, ac tandem nigrae & purper-rood werden, en ten laatft 



molles: Geminatae fub molli & vifcofa medulla bina dubbelde bebben onder een week en flymerig 



recondunt oflicula fufca, ad unum latus plana inftar 



pi, 



panis mmoris, ubi & fulcata funt, paulo majora Co- ook een keep bebben > watgrooter dan Coriander -zaat ; de 



riandri femine , limplices tantum unum gerunt ofli- enkelde bebben maar eene. Deeze korls onder baar bout- 



culum. Hffic 

 runt 



, cinerea obdu&um pellicula , atque 

 has baccse non asque magna? funt, in quibusdam enim 

 fruticibus majores funt baccis Juniperi, & vagas co- 

 rymbis inherent, nee perfe&e nigrs funt, licet per 

 annum ex frutice dependentes confpiciantur , funt- 



/cbaal bebben een witte bees of pit , omgeven 



bejii 

 grootte , want aan zommige firm 

 dan Jenever-befien; ft aan ydel op 

 den niet regt zwart , blyvende we 

 ftaan 5 uit den groenen en roden gemen t 



den ft 



que ex viridi & rubro diftin&as, in aliis autem fru- Jlruiken werden ze/cbier zo groot als krieken, vol , en aan 



ticibus fere Ceraforum nigrorum magnitudinem obti- 

 nent, funtque copiofe, & in racemo perfefte nigrae, 

 qui frutex femina a plurimis cenfetur. 



den dol regt zwart, 't wel 

 wyfken bout. 



gemeen 



durum 



He t bout is fyndradig en bart , de wortet 



Radix fefe ample extendit, paucas gerens fibrillas, /preit, met weinige vajelingen , nude bart en majjief, 

 eftque dura & folida, externe fordide ruffa, interne buiten vuil-ros> binnen bleek en mede bart, van reuk en 

 pallida & dura, faporis & odoris filveftris, Cque diu fmaak wilt, in de mont xomtyts , als men ze langen tyd 



roafticetur , in ore ardorenr excitans , in plurimis 

 vero plerumque tantum filveftris & ingratus detegi- 

 tur fapor. Floret Septembri & Octobri : Fructus fub 

 initium pluvioforum menfium obfervantur, quum & 

 flores iimul exhibet, non enim certum obfervat flo- 



rendi tempus. 



Latin e Flamma filvarum 



■ 



als een wilden en vie/en /maak gewaar. Het bloeit in Sep- 

 tember en October ; de vrugten ziet men in 't begin van 

 de regen Mouffon , wanneer t egter zyn bloeme mede ver* 



precif 



i 



Nomen 



Malaice 



leyice Djarong djarong, h. e. acuum arbor ob ejus 

 fimilitudinem, Amboinice in Hitua Aupalulan & Ay- 

 macca lulan , in Leytimora Auparulan & Auparuran , 

 h. e. ignis ardens ob igneum rutilumque florum co- 



Naam. In '* Latyn Flamma filvarum , in 't Maleit 

 en Baleits Djarong djarong, dat is, Naalde-boom m 

 bare gelykenijfe , Amboins op Hitu Aupalulan en Ay 

 macca lulan, op Leytimor Auparulan en Auparuran . 

 dat is brandent vuur , na de vuur-roode couleur der 



Saja mamj. 



Huamoela Mebumag 



i 





Saj 



op Huamoel Mehumag en Suiro , op Ternattn 



Torn, IV. 



L 



O 



Plaats. 





1 





