/ 







\ 



( 















II 



HERBARII AMBOINENSIS Liber VI Caput LVIL 



Rami albis & viridibus foliis onufti, quum in aedibus De takken met de nvitte engroene bladeren in de buizen 



depofiti iint , per tres dies gratum fervant odorem gelegt, behouden wel drie dagen haren lief 'ely ken geur , 



• - ■ •• •— J — - — ■ — : — :--:-:j:i nmin riekende na Poelafary , zo <wel groene als <witte blaceren, 



lagis dog de laatjte zyn beft. Met bet Menthaftrum of Sulaflj 



iver. aver een nsoeinis Galansa-wortel in Peper gevcreven . en 



elaj 



port 



Menthaftro feu Sulaffj 



& pauxillo radicis Galangas ac Pipere contrita & inli- opgefmeert , geneeft bet quade fcburft Poctar genaamt. 

 nita malignam curant fcabiem Fottar dittam : Ejus Zynjong Had gekookt, geeft men de kinder en in, die on* 

 tenerum folium cottum pueris exhibetur , quibus luftig zyn om te eten. 



adpetitus ell proftratus. 

 In Hort. Malab. torn. 2. fig. 18. Malabarice 



M ~ ' 





f In de Hortus Malab. torn, 2. fig. 18. biet bet in 1 

 Malabaars Belilla , in 't Braminees Suavadi , dog de 



res Kermefini funt coloris , quum Amboinenfis fint bloemen aan 't Macaffaarfcbe isfcharlaken-root , en de 



crocei; iftud quoque folium album, quod peculiare Amboinfcbe boog-geel, 00k 9 t witte blad, bet well deeze 



eft in hoc frutice non ad florem pertinet, fed ad ca- bloem zeltzaam maakt, beboort niet tot de bloem rnaar tot 



licem ejus fteilatum, ac proinde Dr. Commelinus er- baar gefternde voet, en dierhalven is Dr. Commelinus 



ravit, quod cum mirabili mexicana comparaverit. geabuJeert,datbyzemetdeMirtibiYismQxlc^navergelykt. 



Tabula Qirinquagefima Prima 





De Een en Vyftigfte Ylaat 



Ramum exhibet fruticis , qui Folium PrincipiJJa Rumphio Vcrtoont een tak van een ftruik , die het Vrouwe-blad vaa 



vocatur , atque ipfa Mujjanda eit Tbefauri Zeylaiu 





Tbefc 



Mutfanda 



Litr. A Folia alia denotat fru&ibus vicina. B fru&um ipfum Lett. A wyft aan de witte bladeren, die by de vrugten ftaan 



naturali magnitudine. Ceundetn diffe&um^ ut Crux Burgon 

 diaca confpiciatur. D genuinum demonftrat flown. 



• 



B de vrugt in haar natuurlyke grootte. C dezelve opge- 

 fneden , op dat het Burgondifcb kruis gezien wert. D de 

 regte bloem des ftruiks. 





o 



T 



O. 



N M 



K 



N G. 





Licet htcc planta cum ilia Tbef. Zeyl. in omnibus partibus 

 non penitus convenial , ac glabritie ab ilia Tbef. Zeyl. 

 qua penitus hirfuta eft, differat, esedem tamen videntur, 

 ac loco natali forte diverfae funt , faltem ad idem perti- 

 nent genus, uti plures in hifce obfervari varietates fupra 

 ex textu patet, vocatur autem in Tbef. Zeyl. pag. 165. 

 MuJjtBnda Zeylanica . flore rubro, fruftu oblongo, poly- 

 fpermo, folio ex florum thyrfo prodeunte albo. Herb. 

 Hart. & Muffcenda, arbor Indica, floribus in fummis ra- 

 mulis veluti in fafciculos dispofitis , e quorum medio emer- 

 git folium latum , fingulare , flavefcens Ray. torn 3. dendr. 

 pag. 176. & Frutex Indicus baccifer , fruftu oblongo po- 

 Jypyreno Ray. lift. pag. 1443. & Commel. Fl. Malab. pag. 

 31. reliqua vide in Tbef. Zeyl. loc. cit. 



Tbefc 



zyn deelen niet geheel en al overeenkomt , en door zyn 

 gladdigheid 00k van die verfchilt, zo fchynen het nog- 

 tans dezelve gewaffen te zyn , door de geboorteplaats mo- 

 gelyk van elkander verfchillende, en behooren 00k tot 

 een geflagt , gelyk hier van 00k meer veranderingen zyn, 



P a Z 



Muffanda 



Tbef 





bloem, met een langwerpige veelzadige vrugt , en eeu 

 wit bladt, uit de bloemtros voortkomende in de Herbar. 

 van Hartog, en de Indifche boom Muffcenda met bloemen 

 boven in de takjes alsin bundeltjes vergadert, uitwiens 

 midden een breed, enkelt, en geelagtig bladt te voor- 

 fchyn komt, van Ray derde deel dendr. pag. 176. en de 

 . Ooftindifche besdragende ftruik , met een langwerpige 

 veelzadige vrugt by Ray. bill. pi. pag. 1443. en Commel. 

 Fl. Malab. pag. 31. het overige ziet in de Tbef. Zeylan. 

 op de aangehaalde plaats. 





. 



CA?UT QUINQUAGESIMUM SEPTIMUM. 



LVII. HOOFDSTUK. 







Folium Crocodili. Daun boaya. 



Het Crocodil 



s 



bladt. 











02mm Crocodili vulgaris eft frutex , in omnibus 

 ripis & litoribus obvius , truncum gerens bre- 

 vem 5 ramosque ample extenfos , qui lignum 



Olium Crocodili is een gemme beefier, aan (die 

 oevers enjlranden bekent , met een korte flam, en 

 <wyd uitgebreide takken , die een redelyk bard , dog 



gerunt fatis durum fed fragile , funtque cortice ob- breekzaam bout> en een effene fcborjfe bebben, verdeeltin 

 dutti glabro, atque in binas dividitur fpecies, in la* twee zoorten , grootbladig en kleinbladig , beiden even 

 tifoliam & parvifoliam, quae ambae seque alte excre- boog opwaffende, met veefe en digte ryskens, 



fcunt, plurimis adfurgentes denfis furculis. 



/ 



Primo. Daun boaya latifolia folia femper gerit ter- 

 nata , longiufculo infidentia petiolo , forma Agni 

 Cafti , quorum fupremum feu medium quinque pol- 



deren 



Het grootbladige Daun boaya beeft altyt drie 

 by malkander fiaan op een langagtig Jleeltje 



ijlus 3 waar van 9 t voorfle of 



in 



lices longum eft, bina lateralia tres cum dimidio, delft e vyf duimen lang is, de twee agterft 



ac binos lata digitos, multis obliquis & paralelis co- half, en twee vingerenbreet met veele fcbuinfe enparalele 



ftis pertexta, firma, ficca 5 & ad ta&um mollia, ho- 



ftyf, droog y en zagt in 9 t aantaft 



rum quodvis cum illo Lingoae convenit, eftque fu- byzonder de bladeren van Lingo gelyk, boven zee-groen 



perne glaucum , inferne ex cceruleo viride , medium- 

 que ad ortum fuum femper geniculatum eft. 



Ipforum fapor eft ficcus , fatuus 5 ac maxime ad- 



, — O 7 



zyn oorfprong aan den Jieel 

 De fmaak is droog , laf 



middelfte bladt 



ftringens , acfi Trifolii folia quis guftaret , tenera fcbier als of men eenige klaveren proeft , de jonge zyn 



vero funt albicantia , glaberrima, flaccida, & inftar 



flap , glimmende als f 



ferici dennoris fplendentia : Ex quovis fere petiolo- fcbier uit iederfchoot van de bladdragende Men 

 rum folia fullinentium , varii excrefcunt breves pe- verfcbeide korte ft "" 



dunculi , fafciculati inftar racemorum Ribefii , in qui- 

 bus flofculi excrefcunt albi illis Lends fimiles, unum 

 nempe locatur majus petalum , quod nunc furfum 



nunc deorfum vergit , continetque quatuor alia mi- ft 

 nora petala inftar vaginas fibi inpolita, quaeque fta- 

 mina quaedam alba obtegunt, hofce infequuntur fili- 

 quae quaedam parvae & planae , femi digitum vel mi- 

 nimum digitum Iongae , in multos articulos feu ifth- 

 mos divifa;, quae ora fua plana femper incurvae funt 



iaftar 



boffen aan de Aalbefien-ftruiken , daar aan ko- 



te bloempjes, 't bloeifel van de Lynfen gelyk; na- 



mentlyk een groot blaatje , 't welk dan boven dan onder 



leggen als een fcbede , en bed 

 daar op volgen kleine platte 

 f een pink lang , in veele leden of fcbyfj 



platte zyde altyt gekromt ftaande als Scorpioen- 



fteerten , eerjt geel-groen 3 daar na aard-vermg , & a f' 



delinge 







1 











1 



» 





* 



< 



