



















H4 



HERBARII AMBOINENSIS Liber VI. CaputLVlll 





CAPUT QUINQUAGESIMUM OCTAVUM, 



Frutex Ymtear'iuu 



Woo. 



LVIII. HOOFDSTUK. 



De Lint-jlruik. 





Upra Tub finem oftavi Capitis libri quinti men- 

 tionem fccimus binarum arborum , ex quibus 

 Celebes incoUc linceura quoddam tenue vel po- 



Jven aan 't einde van 1 agtjle Hoofdjluk , in 't vyf* 



de boek , bebben wy gewag gemaakt van twee bo* 



Jl 



tius veftimenta quafi papyracea formanc , iliarum fyn linnen of veel men papieren 



ft arbor, altera frutex eft Wt 



waar 



prima perfe&a 



ttus, quern in illo loco obiter tantum defcripfimus 



fie een voljlagen boom y bet ander een heefi 



dein autem comperimus in Amboimc regionibus hunc loops befcbreven 



' * * n — in de Amboinfche 



Woo genaamt , dewelke %vy op die plaats fiegt 



ook van elders inge 



in myn tuin opgekomen 

 n zyn volkomen bejebryving te geven 

 % beefier of boompje , twee mannen I 

 flam opjebietende , ten boogfi 



quoque obcurrere, atque aliunde dedu&us hie frutex 

 in horto meo luxuriofe etiam progerminavit , hinc ejus 

 perfectam jam compos fum exhibere defcriptionem. 

 Eft itaque frutex feu arbufcula , binos alta homi- 

 nes , limplici adfurgens trunco , ad fum mum brachium 

 craffo , rotundo, rugofo , fed asquali obdutto cortice, 

 qui duplex eft , exterior enim facile ab interiore fe- 

 parari poteft , in paucos autem dividitur laterales ra- 



mos , rotundos quoque , fed rugofos , atque cortice . m 



obdu&os nilofo ac lanuginofo, qui tamen facile tra- agtig wol, dewelke egter wel te bandelen is , en geen 



ftari poteft, nee pruritum excitat. jeuken veroorzaakt. \ 



" ' ' " ' Aan dezelve komen groote bladeren wort, op Vange 



iffcbillen 



tlcb 



fcborjje , dewelke 

 iienfte van de binnenjle bafi 

 :ig in weinige zydetakken , 



Ejus folia funt magna, longis, rotundis, ac lanugi- 

 petiolis * ° »*•— 



ft 



vyf 



longa, fubtus rubentia, in junioribus ramis bina fibi van onderenroodagtig y aan dejonge takkentwee en twee 



funt obpofita , quorum quatuor limul obliquam for- 

 mant crucem, in vetuftis vero ramis magis alternata 

 funt, nee certum obfervant ordinem, ad fingulorum 



precife order , by den oorfp 



/chains 

 Jtaan ze wat verwiffelt 



petiolorum ortus ex ramo bina parva & acuminata fieel , aan de tak ziet men twee kleinejpitf 



confpiciuntur foliola auriculata quafi , quae in vetu- 

 ftis foliis nori adparent: Folium vero ipfum ingens 

 eft, illud folii calcofi, feu Daun cap 



ooren, dewelke aande oude bladeren niet te vinden zyn: 



Daun capur 9 bier naar befcbreven 



»/ 



poftea defcribetur, eftque in tres lacinias feu lobos lappen of fnibbelen verdeelt, de middeljle fpitft 



divifum , fi medius nempe apex fimul numeretur , 

 atque feparatus eft per binas incifiones , uti in Vitis 

 foiiis, fed non profundus eft, inque vetuftis foliis 

 fenfim lacinias disp 



gejebeiden 



gelyk aan 9 t Wyngaard -bladt , dog niet diep ingaande > 

 en aan de oude bladeren vergaan deeze lappen en inwyken 

 allenkskens ; voorts aan dc kanten rontom gezaagt 5 dog 



undique ferrata , potiliimum vero in media lacinia: welmeefi aan demiddelfie lap 



s . 



vetufta vero binis pollicibus breviora funt, fuperne 

 obfeu 



feven breety dog de oude zyn we I eenpaa 



Hay 



vely dog ejfen en zonder aderen 9 van ondertn zyn ze 



gantfeb wolagtig en wit»graauw , by den fieel vlak 9 daar 



ginofa & cinerea, prope pctiolum plana, ubi & tres dm groote zenuwen te zamen Jloten, en mede voat root 



ofa 



magni concurrunt nervi, acrubent, quorum medius 

 dircfte ad apiccm.ac bini alii laterales ad exteriores 



ydelappen loop 



/p 



decurrunc lacinias, atque porro undique laterales zyden andere aderen uitzenden , droog y en zonder merke* 



cmittunt venas, funtque ficca, nee notabilcm fapo- 

 rem habentia. 



Ex fauciato cortice & abruptis ramis copiofa ac 

 ferofa exftillat lympha , qua2 vifcofa eft „ &; in truncis 

 fpiffi 



fmaak 



Uit de gequetjle fcborjje en afgebroken 



ftram,ofkl 



loopt 

 . bet 



\ 



deftammen en takken dikker is 9 dan in de fielen 



Ejus lignum eft album 

 luofo, quod cito perit, < 



leve 



corde replctum 



3uoque non dura 



flavefcens 



en 



ternc albicans, fuccofa, 6c lenta, longiffime fub ter- 

 rac fupcrficie prorcpens 5 atque hinc inde novas emit- 

 tens arbufculas, per quas quam maxime* multiplica- 

 tur , atque magnum obcupat locum , hsec enim ar- 

 bufcul ' " 



der bladeren. 



■ Het bout is wit , ligt 3 met een wateragtig bert > 

 baaft vergaande, de wort el is niet hart y een vinger dik> 

 buiten hleek-geel> binnen witter , Jappig f en taai, zeer 

 lank onder f t ryfeb der aarde kruipende , bier en daar nieu* 

 we plant jes uitfiotende 9 waar door bet zig vermenigvul- 

 digt y en een groote plaats beflaat 9 want dit boompj 

 bre 



per 



nog bloeifel nog zaat voort , boewel bet aan M t op 



formeerty van veele fpitfe 



qui 



der en werden. 



morum fummo racemum quafi formet ex multis api- in een gedrongene blaatjes, waar uit egter niet dan bla 

 cibus formatum foliola fafcic ' ^ — M —.■«.-. 



tamen nil njfi folia profeit. 



Natura itaque ipfi largita fu 

 fasq 



ique fclc dilpergunt, ac no- 



vos emittunt furculos , qui rugofiorcs ac pilofiores 

 femperfunt matrice: Quum vero transplantare hofce 

 velimus , furculi hi eradicantur cum frufto ipiius ra- 

 dicis, cui adnexi funt, " atque transplantantur in folo 

 molli ae ficco, cui lapilli admixti funt, fed pluviofo 

 id peragendum eft tempore , tumque feliciter ac luxu- 

 riofe excrefcent , ac fefe multiplicabunt perfuas radi- 

 ces, quae in horto meo ac in vulgari folo ad duode- 

 cim ochjiarum fpatium a mairice proreperunt , no- 



i produxeruntarbufculas rMirandum itaque eft, 

 hxc arbufcula tarn ficca; videatur efle naturze , 

 :um , faxofumque amet folum , quod nullo 

 humidum eft vel paludofum 



be eft hem de natuur deeze lange fapp 



fpruitjes voortbrengen y dewelke alty 



rfpreiden 



ift men deeze fpruitjes uit met een fi 

 uortel y daar zy op Jlaan , en verpl 



kraal fieenig is 3 dog 



)pk 



Jl 



en zig 

 voornoemde wortelen , dewelke 



twaalf 



quum 

 ac fie 



corticcm 

 quo om 



luxuriofe fefe propagare. 

 internum lignum atque extenorem rugc 

 i tenuis, albus, ac lentus locatur liber 



van den booftfiam nieuwe boompj es voort gebragt - 

 Het is- dan te verwonderen aan dit boompje , dc 

 bet zo droog van aanzien is , een droge , kraaljl 

 maar geenzints vogtige en moerajjige gron 

 tans binnen zo vol Japs is, enzo weelarig : 



nog- 



is voortzet. 







bufcula 



Tujfcben bet binnenjle bout en de buitenjle ruige fcborjje 

 legt een Jyne , witte , en taaije bafi , waar in al de deiigt 

 is , die men van dit boompje heejt , en waarom bet ge- 



cuhi- 



V 











