

-\ 



/ 



VI. Boek.. LXl.Hcofaft. AMBOINSCH K R U Y DBOEL 



121 



Flores in brcvioribus crefcunt raccmis expctiolo- 

 rum aiis'utiin Caju ceram\ qui Capitula func pulilla & 

 viridia, quos perliferi iufeqiuintur fru&us , in Am- 

 boina crefcit ad ripara fluVii Elephantis & Waytom- 

 me 9 uti & in Hitccnfi regione in minoribus iilvis , 

 foli bene expofitis, parvifolia fpecies crefcit ad flu- 

 vium Alph in Amboina ; foliis quoque convenit cum 

 Omanenfi, funt autem minora, anguftiora, nee ica 

 piloi'a quam pra:cedentis 5 nee etiam dentata 5 & 

 in longos definunt apices, longis infidentia petiolis: 

 Fructus ex parvis dependent racemis inftar Ribeiio- 

 rum, funt vero minores, magis vagi, ac virides^ 



Fruftum recentis hujus ligni feu crafiiores rami in 

 aquam marinam projetti , ti nempe fundus non ultra 

 quatuor pedes tit profundus, ibi fubmergunt in fun- 

 do, ac putrefcunt, "ad quos prorepunt conchas quae- 

 dam porcellanae quafi, Biafalowacco ditla^, qax adhi- 

 bentur ad Amboinenlium clypeos exornandos, atque 

 apud Alphorenfes collo adpenduntur propugnatorum. 



Non opus eft ut ex Omanenfi, Bandenii, ac ulti- 

 mo AmboinenfilatifolioCoffir peculiares conftituan- 



Het bloeifrt hint op korter trosjes , ult de fekoof 

 fielen , griyk nan 't Caiu ceram . zindc kleine trr 





r 



ten ElipL 



groene 

 t waft op 

 en Way- 



de op '* Hutueefcbe lant in kreupel-boffcben 

 nne fiaan ; 't kleinbladige waft aan de ri- 

 p Amboina , komt aan bladeren ook overeen 



met Ian ge f pit fen en fielen 

 tie troffen gelyk de Aalbefi 

 groen van couleur. 



Way 



J ma Ider 



, met 



t 



Eenfiuk van *t verfebe bout of dikke takken in zeewa- 

 ' gejmeten , daar 't niet boven vier voeten diep is , blyft 



V 



ft 



mede in te leggen 9 

 voorvegters. 



m de Amboinfcbejcbilden 

 Alpboerefe Cavalliers of 



en 



fpe 



quum difcrimen fitnimis parvum, atque geen byzondere zoorten 



om de bq.ls te drag, . 



ft egler 't bovenjtaande Omafe , Bandafe 



t laatiteenoemde Amhuinlche mrnnthlnAia* CojTf *• 



t 



hx omnes tres mediocres line arbores, quae fila fua 



ex trunco & craflis emittunt ramis , non tamen 



ita copiofa ac Varinga parvifolia: Cum hac quoque veel niet ah de kleinbladige Faringa. 



illud habent commune, quod femina inter lapides 



fibi inpofitos feu inter vetuftos muros decidua facil- 



lime orogerminent , ubi radices fuas adeo arcle la- 



pidibus inneft 



. „ . nderj'cbeit te 



klein is, en alle drie worden middelbare bomen* dewelke 



ft. .. 



« Faring 



heeft zedaar en boven nog ditgemeen, dat de zadekenstus- 



feben opgelegde ftenen of oud muurvoerk vallende y ligte- 



lyk op komen , daar ze zig dan met bare wortelen zo vajl 



ft 



petunt 



ut raox in fila difpergantur , quod gratum 



prajbet fpeftaculum , quum ex eo confpici point , 

 'quemnam laborem inpendat haec arbufcula , ut alimen- 

 tum fuum adquirat: per unam binasve ulnas a trun- 

 co crafllores radices iterum fub terra prorepunt, at- 

 que per aliquod fpatium iterum nudae decurrunt mul- 

 tis linuolis gyris 1'efe denuo per fila terra? inplantan- 

 tes ita ut ejus radices non profiinde in terrain pene- 

 trent, fed juxta ejus fuperficiem prorepant. Arbufcu- 

 lam vero habui brachium jam craflam , quae nullas 

 hue usque radices terrce infixerat, fed adtixa hacre- 

 bat lapidibus fibr inpofitis. 

 Cum Cananga hanc taediofam qualitatem habet 



firaks in draden verd 



te zien, wat mocite a 



if el te zoeken , zomtyts een of 



boompj 



t een 



den jlam kruipende 



aarde, lopen een flukweegs 

 ten . beneden met de dradc 



*ft 



H diep in de aarde dringen , maar Langs 

 *f kruipen ; en ik beb gebad een boompj e 

 k. 9 dat nog geen wort el in de aarde bad- 

 ypgeleide jtenen vajl bing. 



* t 





a _ Met de Cananga-bloembeeftze deeze verdrietige eigen- 



communem , quod quotannis nempe tribus ultimis febap gemeen , dat betjaarlyks in de drie laaifte droge 



liccis menfibus, Februario , Martio , & Aprili, tetras, maanden February, Maart y en April , lelyke zwartag- 



nigricantes & lpinofas generet Erucas, quae cunfta tige en doornagtige rupfen voortbrengt, dewelke alle de 



depafcuntur folia , ac dein ipfae decidentes vicinas bladeren afweiden , daar na afvallende , de naafte buu 



sedes ac arva infeftant : Pluviolis vero menfibus nova zen en erven vervullen, in de regenmaanden wint ze <we- 



— " ' ■'•■•** •-*- "■ — derom nieuvo loof, en in 't begin van de droge Mueffon 



fub 



fium baccas producit , 

 lam frequentent fturni 

 molefta 



zyne be/ten , <wanneer 't vol fpreewven zit > die dezelve 



qui has comedunt, ita ut op-eten, zo dat *t een moeyelyke boom is, omtrent wonin 



e. 



^mboinenfes quidam hanc vocant Matta 

 Malaic6 Bunu cutttu ac Belgice Luifendoder 



pedicuiorum necator , quum , uti diftum eft , infe- 

 rior feu "-rifea & rugofa foliorum pars iupra caput 

 fricetur ut pediculi ipfi adhaereant : Contufus cor- 

 tex anthracibus inpofitus , has apent & pus extrahit. 



gen van menfehen. 



Zonmige Amboinefen noemen hem Matta cuttu , dat 

 is in 't Maleits Bunu cuttu, in 9 t Duits Luifendoder, 

 dewy I men , als gezegt , met de onderjle of gryfe zyde over 

 't booft ftrykt, om de luifen daar aan te doen bangen , dc 

 gekneusdefeborffe op bloetvinnen gelegt , doet ze opbreken* 

 en trekt den etter uit. 



- 







JV 



Tabula uinquagefima Sexta 



De Ses en fyftigfte Vlaat 





■ fUmura exhibet Perlariiprimi, cum f rata ejus majore fepa- Vertoont een tak van dc cerftc Paerl-flndk, met dcszelft 



rato perJariformi. 







groote en paerldragende vrugc afzondcrlyk. 



?* c\«* 

















**m 



. 



4 * 









• * 



• * « w * 



* T ■ 



M * 



> * 





. . ' v 





(I 





t ■-' 





■*■ 







■»■ 



i % 



, 





• 



t 





r* 





f" 



Tom. IF, 



CAPUT 



