

/ 







« 









VI. Boek. LXVI. Hoofdfl. AMBOINSCH KRUYDBOEK 



12 



) 



btegu 



ad corbiculi quantitatem , 



quern per 



met afeb , omtrent een korfj 

 ken; biermedegaan 



S!"t™? U £!S?i? ^fevSf £ " fufpicantur pi- /o/*« <fer cm i» <fe klippenjlaan , of daar ze vfjfcben 



Jlro^cnde en i^ryvmde made bar.dejide- blade. 



f- 



fces latere , projiciunt haze folia ac manibus conce- 



runt, donee fpumam excitent, omnes pifces in locis tof <fat ze febuimen , zo temen die de vffiL„ « ««<*/ » 



lftis latitantes mortui intra breve temporis fparium *yn, doot boven dryven. Daar is ener vdr menfcl ' n 



m conipectum veniunt: Hominibus tamen aliisque geen febadehk* **«•*■£***. *• «** --« — j jii—- 



animalibus non nocent, fturni enim aliique volucres 



JP 



ejus fruftus comedunt, oves & hirci ejus depafcun- Jcbapenen bokken weiden de bladeren af 

 tur folia: atque radix interne etiam in re Medica ad- gebruikt man Mb in t u M,yii™,.„ iu~L 

 hibetur : Hoc fupra memoratum tantum intelligen- ven 

 dum eft de domeftico Caju Ceramo , qui in hortis dat 



tantum plantatur, & cujus folia venduntur ad pifces bleu „ 



capiendos , prater hunc in Banda alius filveftris Caju Ten dat bebben 

 ceram obcurrit, qui prioris mas habetur, folia gerens voor 't manneh 

 breviora magisque lanuginofa domeftico , nullius eft 

 virtutis ac potiffimum ligno foci infervit , quern ta- 

 men unum eundemque habeo cum mox praecedenti 

 Amboinenfi Daunfanca. 



hfi 



is te verjtaan van bet tamme Caju ceram, 



feh in de boven plant, en voaar van men de 



koopt , om vijch daar mede te van gen ; behal- 



y in Banda nog een wild Caju ceram, 



rv 



ifiaande gebouden 



ter en vjolagtiger bladeren dan bet tamme , van geene 

 kragten , meejt tot ligt brandbout dienende , 't welk ik 



boinfebe 



Ifde boude met bet nan ft 



Tabula Sexagejima 



Ramum exhibet fntticis Ceramici , cum racemo frugifero fe 

 parato. 







CAPUT SEXAGESIMUM SEXTUM. 



Cortex pifcatorum. 



Roffu. 



Offu arbufcula eft altior praecedentibus , trun- 

 cum gerens rettum & iimplicem, pedem eras- 

 fum, qui in tcnuia & longa dividitur flagclla. 

 Folia func alternata , formam gerentia fummitatis 

 haftae , fex pollices longa , unum cum dimidio lata , 

 in longum durumque apicem definentia, qui ficcus, 

 jfirmus , parumque incurvus eft, adoras funt ferrata, 

 obfeure virentia, ad ta&um rugofa, fed nonknugi- 

 jnofa, faporis & odoris ingrati. 



Ex iplorum alis multi dependent racemuli , inque 

 lis capitula obfeure virentia ? vix magnitudinem haben- 

 tia Vici^e, quce fuperne aliquid quad mufcofi viden- 

 tur gerere, qui forte flofculi funt: His fuccedunt fru- 

 ftus feu baccae parvs, & rotunda:, vix magnitudi- 

 nem feminis Coriandri habentes, diu virentes, dcin 

 ex nigro fufc# , & inftar Corallii fplendentes , intus in 

 fuccoia carne ofliculum reconditur durum & ane;ulo- 



fum, quod femen eft. 



glab 



plerumque flavis pundulis notatus, interne fuccofus, 

 & ruffum tingens colorem : Lignum eft molle, fic- 

 cum , nee durabile. 



Nomen. Latine Cortex pifcatorum a fubfequenti ufu. 

 Malaice Roffu, Amboinice MamuJJut, in Leytimora 

 Ma*wal , Java Angrung. 



Locus. In apertis crefcit agris & ventofis collibus. 



Ufus. Trunci cortex apud pifcatores in magno ufu 

 eft , qui cum illo fila pifcatoria fricant , unde pri • 

 mo obfeure ruffefcunt, ac dein iiccata nigrefcunt, 

 atque in aqua marina durabilia funt , ita ut virtutes 

 habeat Tanarii fupra libro quint o defcripti. In re Me- 

 dica nullum obtinuit ufum. Aviculse eju» baccas co- 

 medunt , per quas in hortis propagatur ac feritur , 

 ubi laste fepe progerminat ad binorum hominum al- 

 titudinem : ficcum ejus lignum foco etiam adhiberi 

 poteft : ac licet folia ingratum ac Sambucinum gerant 

 odorem , a quibusdam tamen in cibis adhibentur , 

 ac prafertim in illo Boboto dido, uti ejus prsparandi 

 modus fupra libro quinto in folio bircino feu Daun 

 cambine indicatus eft. 





In Rumpbii adpendice fate adduntur. 



Javanis & Balcyenfibus dicitur Angrung , ex cujus 

 radicibus dcco&um praeparant, quod propinant con- 

 jra dyfenteriam & miftum cruentum. 



Tabula Sexagejima Prima 



Ramum exhibet Gonitis pffcatoriu 



De 



^- * *■ v^ v^ j j w vwu W(.L IV YUIJ l| V^/ ULi 



I ^^ ^^ ^^ * ■ 



dragende tros afzonderlyk. 



e Plaat 



:fcbs bsejl 



! 





LXVI. HOOFDSTU K. 



• 



De Schorffe der VilJers. 



Offu is een boompjef boger dan de voorgaande , met 

 een regte enkelde Jlam , een been dik , verdeelt in 

 dunne en lange gerten; de bladeren (laan te oca- 

 derzyden tcgen malkander , gefatfocneert ah bet yfer van 

 een piek , fes duiinen lang , een en een half breet , met een 

 lange bar de /pits , die droog, Jlyf, en <wat gebogen is % 

 aan de kanten gezaagt , zwart-groeii , ruig in '% aanias- 

 ten y dog nict <wolagtig % onlieffelyk vanjmaak en reuL 



. 



Uit bare feboot bangen veele trosjes , en daar aan don- 

 ker-groene knoppen, qualyk zo groot als een Vitfe , die 

 boven op wat mosagtig vertonen als bet bhcifel, daar op 

 volgendevrugten of be/ten klein enrond, febaars zo groot 

 als een Coriander , Ian gen tyd groen , daar na zwart- 

 btuin , en blinkende als Koralen : Binnen in 't zappig 

 vleefch leid een bard en boekig lleentje , 't welk bet zaat 

 is. De febors is effen , bruin , doorgaans met geele puntjes 

 gefpikkelt, binnen zappig, en ros verwende,'t bout <week 9 

 droog, en vergankelyk. 



Naam. In H Latyn Cortex pifcatorum, van H vol- 



gende gebruik, op't Maleits " % ~ ~*-+* 



ill in op 



vj< 



X>e lebors van de flam is by de vifjehers in 



en 



groot gebruik , die daar mede bare vifchlyn^iu W j 

 vcaardoor ze eerjl donker-ros , daar na gedroogt zynde 

 zvcart werden , en durabel in zee -water, zo dat bet de 

 kragt beeft van Tanarius , boven in "t vyfde boek be- 

 Jcbreven. In de Medicynen is bet onbekent, de vogeltjes 

 eten zyne befien , en zaaijen ze daar mar bier en daar in 



# 



ipkomt , en <wel twee mannen 



efen en Vlierag 



op 



kofl 



Daun 



yfdeboek van rolium hircinum of 





Adpcnd 



t 



Op 't Javaansen Baleits biet bet Angrung, uitwitu 

 wortelen dezelve een afkookzel maken , en % t drinken tc- 

 gens den bloed-loop en bet bloed-iuateren. 



De Een en Sefli^ie Plaat 



Vertoont een tak van de Fijjcbers -Jlruik. 



% 



- 





Q3 



CAPUT 



• 









