





V 



Vl.BoeL LXVm.HoofdJt. A M B O I N S C II KRUYD3 OE K 



t%? 



Efl: 6; alia Tatifolia S^/ay fpecies, Sefel fimillima, 

 cujus folia bina fibi funt obpofka, fed ample diftan- 

 tia, tres quatuorque pollices ionga, binos lata, tribus 

 acucis coftis per longitudinem donata, tenuia & gla- 

 bra y fubtus non albicantia, nee tot lateralibus coitis 



pertexta. 



Ejus fru&us bini fimul dependent magnitudine Pi- 

 forum , qui fupra parum funt umbilicati , intus iir grootte van erwe 

 nigra ac coerulea medulla innumera locantur femina nen in een zwart - blaauw merg , leggeii mtelbare 'ktei'nt 



Daar is nog een breedbladige 'Salay , bet Scfcl tffjf'p 



hk 3 wiens bladeren {latin twee en twee tegens malkan 

 der, metwyde niffcbenpLatfrn^drit en vier duimen larig 

 twee ditoos breet , met drk fbberpe ribbon in de length 

 dun en glad, van onderen niet wiiagtig no* met %o veel 





dwersribben 



I 



De vrugten bangen twee en twee by malkander, in d$ 



ze 



boven op. bin- 



arenam tenuem referentia. 



Nomen* Latine Frutex carbonarius latifolius , Ma- 

 laice Salay lebber* 



Ufus ejus eft uei prions, ad carbones nempe ex eo 



fyn 





Naam. In 9 t Latyn Frutex carbonarius latifolius 



Maleits 



> 



Men 



*■««* A A 



exurendos , vulgaris quoque eft in Java, ibique voca- branden, gelyk bet bovenftaande. Ret 



tur Daun kikir , h. e. folium avarum, quum tarn pufil- 



los volvulos Tabacarios fubpeditet, in quibus modo Gierig-blad, om datmen 

 • tria quatuorve Tabaci ramenta fervari poflunt. maakt, daar in qualyk dr\ 



ava , en biet daar in '£ Maleits Daun kiker , dai is 





)f vier J: 



# 



» 



Tabula Sexapefima Secunda 



Ramum exhibet Fraticis carbonarii, cum folio majore a, & 

 fruftu b fcparaio. 





CAPUT SEXAGESIMUM OCTAVUM. 





Frutex carbonarius afper. Ya. 





I' 





Tc frutex folia gerit illis prascedentis maxime 

 adcedentia, fed longiora, quinque & fex pol- 

 lices Ionga , digitum lata, ac longiore apice 

 donata quam Salay 9 ad oras obfeure ferrata, fcabra, 

 & per ficcitatem ion i turn edentia, ad taftum rugofa 

 & acuta quail, funt autem maxime fragilia, ac mox 

 emarcida , & icfc convolventia , fuperne ex nigro 

 virentia , inferno albicantia: Ex qua vis foliorum ala 

 brcvibus ex petiolis binsc dependent rotundas pilulae 

 magnitudinc fere Fragorum , feu fruttuum Labarong, 

 externe fquamofe & virides, *~~ " 



fis rcplets feminibus, ejus fc 

 longitudinales , quorum bini laterales non in ipfum 

 excurrunt apicem , fed a binis aliisexcipiuntur: Ra- 

 morum cortex fufcus eft & fragilis , atque truncus 

 ad fummum cruris crafTiticmobtinet; lignum flavefcit, 

 jTatis durum eft, & tirmum, fed ' 

 Pilulce eius fub initiumpluvio 



quum & folia magna 



interne paucis angulo- 

 lia tres nervos habent 



menfium 



Twee en Sefligfle Plaat 



Houtkools-ftruik , met 



- blad a, en de vrugt b afzondcrlyk 



t 



LXVIII. HOOFDSTUK 







■ 



De rutge H out skool-fl r uik 





\ 



Jlruik beeft bladeren met de voorgaande Salay 



// 



neejl overeenkomende , vyf a ft 



:en vinger breed , met nog een lang 

 Salay , aande kanten donker gezaagt , jlyf 

 te rammelende , ruig en Jcberp in 7 aaniaflen , zeer bry 

 zelig, en jlraks verdorrende , en t'zamcnrollcnde, boven 

 zwart -groen, van onderen witagtig. Uit icckr Jvlmt 

 der bladeren bangen aan kortc Jlccltjes tvoee nmde pilnU 

 len , in de grootte van balfwa(Jhi aardlnjicn of de vrug- 

 ten Laharong*, buitcn febubagtig en gruen, binnen mtt 

 weinige boekige zaden vervult. De bladeren bebben Mi 

 zenuwen in de lengtc , waar van de twee a ah de zyden 

 niet tot aan de fpitfen kovien f maar werden door twee 

 anderevervangen. Defcborffe der takken is bruin en bry* 

 zeliz % de flam werd op H meeft een dye dik. Het bout is 





ig , redely k bart en jlyf 



ex parte decidunt, Mouffon, als dan vallen de bladeren meejl af \ 

 longaeque W firmas ipforum rachides fenfim quoque en jlyve ryskens breken ook kort en al krakende af 



gfl of regen 



lange 



ac cum fonitu quafi abrumpuntur & decidunt. 



Nomen. Latin 



e 



ifP 



Amboi 



: 



nice in Hitua ac vulgo Ta. In Uliaflerenfibus infulis 

 'jkijjauren, h. e. Malaice Pitsja, quum folia ac ra- 



facile 



Naam. In 't Latyn Frutex carbonarius afper : Am* 

 loins op Hitu en in t gemeen Ya. In de Uliafjers Hifl'a 



uren, dat is in 't Maleits Pitsja, deivyl *i blad en tak- 

 ken zo Ugt breken als een vude verrotte potfeberve , op 

 Oma wert bet Siffin genaamt. 



ma SiJJtn dicitur. uma wert bet binin genaamt. 



Locus. Tam in litorc quam in montibus provenit Plaats. Het mo a fl zovoel opflrant als in 't gebergte , 



„ M f . , A erum- 



quc autem plurimis excreicit ftipitibus haud ultra 

 brachium crafiis. 

 U/u^. Lon 



^n m H kreupel bofeb , op done en lugtige plaatzen ; me- 

 rendeels fchiet bet met verfebeide flamrmn op, niet boven 

 een arm dik. 



' Gebruik. De lange en regie takken werden gebruikt 



nafTarum, quuril in aqua marina maxime fint durabi- tot ribben van de vifchfuiken of korven, vermits zy in 





.„, ftip , . . , 



vulgarium Amboinenfium : UliaiVerenfes incolae cor- 

 ticem ejus potui Towack infundunt , utf Ubat feu 



zout water durabel zyn , de dikkere Jlammen werden ge- 

 bruikt totfparren enfieilen aan de gemene buisjes of but- 

 tekens der Amboinefen. Be Inwoonders van de Uliaffers 



Pharmacum Saguero mifcetur , idem quoque cortex doen defcborffe in baar Towack, gelyk men bet Ubat of 



"" Pharmacum in de Saguweer doet. Dezelfjle febors is 



Ubat taped 



Folia 



Nom. 



tetra Lepra fpecies eft , per quam homines nigro 

 defcedantur colore initar diabolorum. • 







► 



mede een Ubat papeda, gelyk alle Salay. De bladeren 

 zewreven en opgefmeert , genezen bet zwarte Noman in 

 Y t aangezigt 5 een lelyke zoort van Lepra , waar door de 

 menfeben zo zwart werden als duivels. 







N. B. Huic Capiti nulla adjefta fait icon, 



v 



geweeft. 



Hoofdrtuk 



\ 



• 





^ 





i * 





> 





• 









- 



r* 1 * 



CAPUT 





