VII Boek. II Hoof. 
Gummi ejus non vel raro exftillat, ni funes diffecen- 
tur, nullius autem eft ufus, fed credo defeétu vulga- 
ris ad atramentum componendum pofTe adhiberi: Ad 
omnes memoratas res eligenda eft ruffa feu terreftris 
fpecies, neutiquam litorea , quz in nullo eft ufu. Ip- 
fius rachides inftar viminum adhibentur ad quzvis o- 
nera conliganda. 
Naga Valli vel Mandaru Valli, Portugallice Pra- 
padeira da Cobra. Belgice Aal-klim, in Hort. Malab. 
part. 8. Fig. 29. defcripta , noftrum folium Lingue 
erit, in textu vero nec ejus flores nec fructus defcribun- 
tur. Vide & arborem Belutta Mandaru part. 1. fimilia 
gerentem folia, cujus in Figura 30 & 31 latifolia de- 
pingitur fpecies, cujus planus & intortus ftipes cum 
Amboinenfi melius convenit, nomen vero Nagu Val- 
li declarat funem effe anguiformem, ` quales gyri in 
folia Lingue obfervantur. 
Tabula Prima 
Fruticem exhibet Folium Lingue Rumpo di&um , flori- 
bus ac filiquis confpicuum, cum oficulo a feparato. 
E Sh ew ae FFO 
. Hec planta vera Baubinie fpecies eft, fed volubilis, quum 
relique vulgo ereéte obcurrant , quarumque varie fpecies 
tam in H. Malab. Clifort. quam in Thef. Zeyl. & Plukn. 
Almag. recenfentur, a quo Mandaru hoc genus vocatur, 
uti & ab Herman. in Parad. Bat. Pr.reliquos porro adlegatos 
fcriptores de hoc genere vide in Thef: Zeyl. p. 45 & 46. 
ww En 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. 3 
Het gom druypt er niet of fpaarfaam uit , als men 
de touwen niet doorkapt , en is ook van geen gebruik, 
„hoewel ik achte , dat men "t by gebrek van ’tgeemene ‚tot 
bet maken van den inkt zoude konnen gebruiken. Tot al 
Let voornoemde moet men de ro[Je of landzoorte verkiezen, 
en niet de ftrandelyke, dewelke ongeacht is. De ryskens 
werden als teenen tot bindwerk gebruykt , om allerbande 
laften zamen te vinden. 
Naga Valli of Mandaru Valli. Op Portugeefch Pra- 
padeira da Cobra. Op ’t Duit/ch Aal-klim. in Hort. 
Malab. part. 8. fig. 29. be/chreven, wil ons Folium 
Lingue zyn , dech in den text werd bet zonder vruchten 
en bloeñen befchreeven: Ziet ook den Boom Belutta Man- 
daru, in ’tgerfle Deel, met diergelyke bladeren, waar 
van in de 30 en 31 Figuur een grootbladig geftelt werd, 
wiens platte en gedraayde [lam met bet Amboinfche bee 
ter overeen komt, doch den naam Nagu Valli bewyft , 
dat bet een Slange-formig touw zy, diergelyke bochten 
aan ’t Folium Lingue te fien zyn. 
De cerfte Plaat 
Vertoont een Struyk het Zong-b/adt van RuMPHIUS genaamt, 
met zyn bloemen en houwen behangen , en de Saat- 
korn a afzonderlyk. 
AANMERKING 
Dit is een waare zoort van de Bauhinia, dog die omflin- 
gerende is, daar de andere zoorten hier van in ’t gemeen 
regt overeind groeyen, waar van verfcheide zoorten zo in 
de H. Malab. & Clifort. als in de Thefaur. Zeylan, en 
Plukn. Almag. aangehaalt werden , van welke laatíte dit 
geflagt Mandaru genaamt wert, als mede van Herman in 
de Parad. Bat. Pr. de overige, Schryvers over deze ge- 
waffen ziet in de Thef. Zeyl. p. 45 en 46. 
CAPUT SECUNDUM. 
Funis Viminalis. Lian. 
Ecundus craffus funis filveftris ultra pedis craffitiem 
S habet , craffo obduétus, nigricante , & fiffo cortice, 
ejus vero craffiffimi funes feu dracones non tantam 
habent longitudinem quam precedentis, fed mox 
proximam adfcendunt arborem , fefeque in laterales 
dividunt ramos , hastam craflos, rotundos, & in am- 
pla genicula divifos, que circa ftipitem protuberant, 
uti in filveftri & arboreo Sirio. 
Ejus folia cum illis Lingoe conveniunt, fed funt 
firmiora, quatuor, quinque , € fex pollices longa, 
binos cum dimidio & tres lata, ex nigro virentia , pau- 
cis atque inregularibus venulis donata , curtis petiolis 
infidentia: Ipforum venule eodem decurrunt modo 
intricate uti in foliis Funis perplexi , folia vero hec 
ingratum magis habent faporem , unde neque cibo 
inferviunt: Rachides hinc inde craffas emittunt cla- 
viculas, quz proximis fefe inplicant ramis , ac figunt, 
uti in Caju Lacca , nulle autem fpine in hoc obfer- 
vantur fune. 
Ejus cortex fatis craffus eft , interne obfcure flas 
vus feu ruffüs, ac ficcus , lignum albicat feu fla- 
vefcit, fccum quoque & porofum , nigrisque lineis 
feu venulis hic & illic diftinétum feu variegatum , in 
inferiore nempe ftipite. Rami & rachides adeo len- 
tz funt, ut disrumpi nequeant, atque in aqua mari- 
na pre reliquis durabiles, Flores fructusque in hoc 
vimine nondum fuere obfervati , faltem tam raro pro- 
germinant, ut nemo illos noverit. = 
Nomen. Latine Funis Viminalis. Malaice & Amboi- 
nice Lian , quibusdam Dotto Ducku & Tali Bubut: 
In Luhua Bapafay. , 
Locus, Tantummodo circa oram crefcit maritimam 
vel faltem non longe inde in locis faxofis, atque in- 
ter majores arbores, quas flagellis fuis amplectitur & 
obtegit. 
Ufus. Ejus longa & lenta flagella quotidiano in ufü 
funt illis, qui victum quzrunt pifcatura, ac. primum 
ad reftes formandas ,iper quas naffas in mare projici- 
unt, ut fundum petant, fecundo ad fulcra machina- 
rum Serien dictarum, in quibus pifcatores pedes fi- 
Tom. Y. gunt, 
HOO F-D8-1 405 KK. 
De Teenachtige Touwe-/truyk. 
Et tweede dikke bofcb-touw is ruym een been dik j 
met een dikke , fwartachtige,en gefcheurde fcbor Je 
bekleed ‚zyn dikfte touwen zyn zoo lang niet als van 
"t voorgaande, maar lopen firax den naaften boom op ‚en 
verdelen baar in zyde-takken , in de dikte van een [pies , 
alle rond , en in «vyde leden verdeeld , die rondom den ftam 
vitpuylen , gelyk aan de wilde en boomachtige Siri. 
De bladeren gelyken die van Lingoo, doch zyn fty- 
ver, vier, Vyf, en zes duymen lang, derdebalf en drie 
breed , f'wart-groen , met weinige en onordentlyke ribbe- 
kens doortogen , op korte fleeltjes flaande. De adertjes 
lopen op dezelfde manier door malkander, gelyk aan de 
Funis perplexus, doch de bladeren zyn veel viefer van 
Jmaak , en niet eetbaar, de ryskens bebben bier of daar 
dikke claviertjes , dewelke zich om de naafte takken fin. 
geren, en vaft maken gelyk bet Caju Lacca doed, doch 
gants geen doorns of iets fleekeligs vind men aan dit 
Louw. 
De fcbor(fe is redelyk dik, van binnen donker-geel of 
ros en droog; bet bout witachtig of bleek-geel „mede droog, 
zeer taa en poreus, met [warte linien of adertjes bier 
en daar gefpikkeld, te weten aan de onderfte ftam. De 
takken en ryskens zyn zo taay , dat menfe niet afbreeken 
kan , in zeewater boven andere durabel. Vruchten en 
bloeyzel beeft men nog daar aan niet gefien , immers zy 
komen. zo zelden voort , datze niemand bekend zyn, 
- Naam. In't Latyn Funis Viminalis. Op Maleyts en 
Amboinfch Lian. By zommigen Dotto Ducku en Tali 
Bubut. Op Luhu Bapafay. 
Plaats. Het waft alleenlyk omtrent de zeekant , of niet 
verre daar van af op fleenige plaat/en „en onder bet groot 
geboomte met zyne ranken dezelve bedekkende, 
Gebruyk. Zyne taaye en lange ranken zyn in dagelyx 
ebruyk by die geene, die bare nering met viffcbery zoe- 
en , voor eerft om de zelen daar van te maken, waar 
mede men de vifch-fuyken of bobbers in de zee laat fin- 
ken, ten tweden tot flegel-repen in de hoofden van de 
AE Serien, 
