10 
CAPUT SEXTUM, 
Lobus Litoralis. Parran Kitsjil. 
Onmunis Parran denominatio horum fruticum me 
i vulgarem juffit fequi methodum, precedentem 
nempe Parranam rubram, & hunc lobum litora- 
lem ad Parranas reducere , a quibus tamen: multum 
differunt, ac potius ad Cacaram pruritus feu herbam 
Virginalem pertinent, que Phafeoli {pecies eft. 
` Lobus litoralis eft Parrana parva, ac nigra, cujus 
binz funt varietates, fimpliciter nigra, ac maculata. 
Ejus farmentum eft longum & convolvulaceum, in lis 
tore fub arbusculis prorepens , non craflo vel annofo 
flagello, quo plerumque gaudent hujus libri plante, 
fed gracili quafi fune vix digitum craflo. 
Ejus folia femper ternata funt juxta Phafeolorum 
modum , parum oblonga, palmam circiter longa, tres 
quatuorque digitos lata, flava in una, ac viridia in 
altera fpecie, glabra & tenuia, ficcataque , nigerris 
ma. 
Flores funt uti precedentis Parrane rubre ‚fed mi- 
nores, ex albo virentes colore, Cephenem quoque 
referentes, fupremum vero inflexum ac bifidum ip- 
forum peralum externe nigricat, quales & funt bine 
extremitates alarum , quivis flos tres pollices longus 
ft. 
Fruétus plurimi fimul dependent, funtque plane & 
quadrate filique inftar Lobi Cartilaginei a Clufio libr. 
3. Exotic. cap. 9 & 10. defcripti, quem eundem cum. 
hoc Lobo litoreo habeo, quevis autem filiqua quatuor, 
quinque, ac fex pollices longa eft, ultra binos lata „ 
ab utraque parte amplo dorfo notata, in quo duplex 
decurrit (inus „a petiolo nempe usque-ad apicem , ex- 
terne penitus nigra feu terrea , firmis tenuibus ac ruf- 
fis pilis fed vagis hirta , qui cortici adcumbunt , ac par- 
vum excitànt pruritum , quum alicujus cutim tangant. 
Ejus ore tenuibus fed firmis pelliculis circinnatis 
ac ma obíite funt, atque inter has tenuis decur- 
rit futura, jaxta quam filiqua aperiri poteft inftar 
cru(ti, exterior vero pellicula fragilis eft, (eu uti 
. Clufius dicit, cartilaginea , intus tres vel ad fummum 
quatuor locantur fabe , quot: nempe ifthmi externe 
notantur , que in peculiari continentur facculo , ex 
alba & tenui pellicula conftruéto. " 
Fabæ funt fere rotunde - dE majores biobulo' 
Belgarum , feu inftar minoris difci alveoli ; in medio 
rotuberantes, ac fere undique circa oras fulco feu 
ilo notatz ; in quo nervus locatus fuit, quo filique 
fuere juncta. 
Biformes funt, quadam enim penitus nigre funt , 
quadam hepaticz , & in fundo nigris maculis ac cha- 
racteribus diftinéte, qui tamen majorem conftituunt 
partem ipfo fundo , intus replete dura, alba, & ficca 
medulla; fi autem adcurate adtendatur , comperiet 
quis , nigram fpeciem majora , & magis obfcure viren- 
tia gerere folia quam maculata, uti & variegatz fa- 
bz quoque tenuiores ac, planiores funt , harum vero 
multe. fenfim quoque nigrefcunt. 
Nomen. Latine Lobus Litoralis, Clufio Lobus carti- 
lagineus. Malaice & Amboinice Parran Kitsjil,& Par- 
run Mette, meliore jure vocatur, Maboa Pantey, feu 
herba Virginalis litorea, 
Locus. [n litore crefcit fub fruticulis , arbores iti- 
dem adfeendens, quum has adtingere poffit; juxta 
Clufii relatum l. c. in infula S. Mauritii quoque cre- 
fceret. SS S 
Ufus horum fructuum huc usque parum innotuit. 
Clufius putat lobum fuum cartilagineum elle edulem 
nullus vero horum incolarum id imitari cupit com- 
munis enim hic opinio feu monitio e£, nullas faba- 
rum fpecies in litore crefcentes cibo effe adhibendas 
quum plerumque vel ventrem vel caput conmoveant , 
quz autem harum fint edules , illas loco fio conme- 
morabimus. 
TENA eie fimilis frutex, eft longa emittens, 
rotunda , lenta, ac pollicem craffa flagella, quibus 
arbores adícendit. piis 3 
"Cujus 
HERBARII AMBOINENSIS 
. mende. 
Liber VL cap. VI. 
VL HOOFDSTUK. 
De Strand-Peul. 
E gemeene benaming Parran van deze gewaffen, 
D beeft my bet gemeene gevoelen doen volgen, de 
voorgaande Parranam rubram en dezen Lobum 
litoralem onder de Parrans te reekenen, waar van xy 
nochtans veel verfchillen, en veel meer onder de Cacara 
pruritus of Maagdekruyd beboren , bet welk een zoort van 
boonen is. 
Lobus litoralis is een kleene fwarte Parran, verdeeld 
in twee veranderingen , enkeld-fwarte en ge/pikkelde. 
Het is een lang en flingerend zeel, op Jirand onder bet 
lage geboomte kruypende, met geen dikken of veeljarigen 
ftam, gelyk dezes Boeks planten behoren te bebben , maa 
met een ranke touw, fcbaars een vinger dik. 
De bladeren (laan 3. en 3. by malkanderen , naar der 
boonen manier , «vat langwerpig , omtrent een band 
lang, 3 en 4. vingers breed, geel-proen aan de eene, 
en gras-groen aan de andere zoorte, glad en dun, droog 
geworden zynde , pik-fwart. 
Het bloeyzel is als aan de voorgaande Parrana rubra, 
doch kleender „ mede uyt den witten groenachtig , en een 
Horfel gelyk , alleenlyk bet bovenfte omgebogen, en in tween 
geklovene blaadje, ic nan buyten fwartachtig, gelyk ook 
zyn de eynden van de 2. blaadjes aan de wangen, en 
ider bloem is drie duymen lang. 
De vruchten bangen veele by malkanderen , zynde plat. 
te en vierkante bouwen, gelyk den Lobus cartilagineus 
by Cluf. libr. 3. Exotic. cap. 9 en 10. befcbreven , die 
tk voor bet zelfde boude met deze Lobo litorali. Ider 
bouwe is 4. 5 en 6 duymen lang , meer dan 2. breed, 
aan wederzyden met een breeden rug, daar aan eem 
dubbelde kam ftaat, van de fheel tot de fpits toe gaande, 
van buyten gant/ch fart of aardverwig , met fbyve , fy- 
ne „en roffe baayrtjes ydel bezet, tegens de fcbaal aanleg» 
gende , en een kleen jeuken veroorzakende als zy iemand 
op de buyd komen, Spes Ss 
De kanten zyn dunne doch ftyve velletjes, gekruld , en 
met bogtjes, en tuffcben dezelve is een fyne naad rondom 
gaande, langs dewelke men de bouwen openen kan, gelyk 
een pafteyken, zynde de buytenfte fchelle bros, of gelyk: 
Clufius zegt , kraakebeenachtig , binnen leggen 3. d ten 
boogften 4. boonen, zoo veel bulten van buiten te zien 
zjn, t zamen in een byzonder zakje van een wit em 
dun velletje gemaakt, — ` 
De boonen zyn ten maaften by rond , wat grooter dan 
een Hollandfch dubbeltje , of als een kleine Dambord- 
Jchyve, in de midden wat uytpuylende , en fcbier rondom 
aan de kanten met een voore of geute omgeven, daar in 
de zenuwe gelegen beeft , waar mede zy aan de houwen 
vajt waren. : 
Zy zyn van tweederley fatzoen, want zommige zyn 
geheel fwart, oer, leververwig , op den grond met 
Jwarte plekken en Charatteren , welke egter meer zyn 
dan de grond, binnen met een bard, wit, en droog merg 
uytgevuld,als men naauw oplet, zal men bevinden , dat 
de gebeele [warte zoort grooter en donker groender bla. 
deren beeft dan de gefchilderde , gelyk de gefchilderde 
boonen ook dunder en platter zyn „doch veele van dezelve 
worden metter tyd ook Goart, ; 
Naam. In't Latyn Lobus litoralis, by Clufius Lo- 
bus cartilagineus. Op Maleyts en Amboinfch Parran 
Kitsjil en Parran Mette: beter noemd men ze Mahoa 
Pantey , of Strand-Maagdekruyd. 
Plaats. Het waft op Brand onder de lage ruygte , ook 
de boomen at en! als bet dezelve vind. Na beden 
van Clufius loco citato. zoude bet ook op "t Eyland 
Mauritius waffen. e == 
Gebruik. Tot noch toe is van deze vruchten geen ge- 
bruyk bekend. Clufius boud zynen Lobus cartilagineus 
wel voor eetbaar , doch niemand van deze Inlanders wit 
bem zulks nadoen, want men boud albier voor een ge- 
meene waarfchouwing, dat men geenderley boonen-zoor- 
ten op ftrand «va(fende , ligt tot de koft gebruyken moet , 
om dat zy gemeenlyk of den buyk of bet boofd beroeren, 
welke nu daar van eetbaar zyn, zullen wy op zyn plaats 
aanwyzen. : 
Parrana miniata is een diergelyk gewas ‚met ronde, 
duym-dikke, lange, en taaye ranken de boomen opklim- 
‘Blade-. 
