VII. Boek. XII Hooftf. 
- -Hujus &*varietas. reperitur inter litoreas crefcens 
"e tenuiffimis & intricatiffimis flagellis inftar 
uñium fibi inmiftis, quibus & folia bina fibi funt ob- 
pofita , multoque breviora illis precedentis, abrup- 
taque paucum exftillant lac, 
Fructus bini fibi quoque funt obpofiti ejusdem for- 
me & magnitudinis cum prioribus ‚fed non nigrican- 
tes externe , non fibi adftantes fed remoti ,intus mul- 
to plura inveniuntur ac breviora penicilla cum fimi- 
libus feminibus fibi inpofitis. e 
Tabula Duodecimá 
Funem exhibet Ceratium Rumphio dictum, qui itidem vera 
Periploce feu Apocyni [candentis fpecies eft. 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. # 
Men beeft bier van een verandering , onder de firand- 
zoorten groeyende , met zeer dunne ranken als Jeyl-garen . 
verwerdt door malkander lopende, daar aan de bladeren 
ook twee en twee tegens malkander flaan, en veel kor- 
ter zyn dan de vorige , de afgebrokene geven ook een 
weinig melk. ; 
De vruchten ftaan ook twee en twee by malkander y 
van dezelfde fatzoen en groote gelyk de vorige , dog niet 
Jwart van buyten , ook niet na malkander , maar van 
malkander afgekeert, van binnen. vindt men veel meer 
en kortere penceeltjes , met diergelyke zaden boven mal 
kander SC egen 
De twaalfde Plaat 
Vertoont het Touwgewas Ceratium by Rumphius genaamt, 
het welk meede een regte zoort van Periploca, ofte 
klimmende Apocynum is. 
CAPUT DUODECIMUM. 
Lacca Lignum. Caju Lacca. 
Nter filveftres funes quidam etiam obcurrunt, qui 
aromatici fant, vel pretiofum quoddam gerunt li- 
gnum, Quorum cohortem quandam producemus, 
omittentes lignum Sappan precedenti libro defcrip- 
“tum, quod alioquin hic etiam locum obtinere poffet. 
Huic fubcedit Caju Lacta, quod aromaticum & 
obfcure füfcum eft d'Ae: inftar Sanguinis Draconis, 
quod conligitur. ex. filveftri &. horrendo fune filvati- 
co, non tantum ob ejus fpinas fed etiam ob denfos 
& intricatos ipfius ramos, qui longe lateque fefe ex- 
tendunt, plerumque aliis incumbentes arboribus, feu 
potius ipfis claviculis fuis firmiter adherentes, rami 
enim ipfi fefe non circumvolvunt, 
Ejus truncus inferior decumbentem zmulatur ar- 
borem, cujus cortex rugofus admodum eft ac fiflus , 
ac preterea cariofus, foveis & cavitatibus refertus, 
act plures funes fibi effent adcreti: Ubi autem ro- 
tundus incipit effe, fefe dividit longe lateque in craf- 
fos ramos , qui obdu&i funt folido, glabro, & cine- 
reo cortice, ubi fpinz fenfim in confpectum veniunt, 
quz in quibusdam fruticibus funt rariores , in qui- 
busdam adeo frequentes, dente, & ingentes, ut vix 
tra&abiles fint, px hoc plerumque obtinet in ra» 
mis brachium craflis. T xc 
He fpine inequale$ admodum funt, ac reliquia 
ininorum ramulorum in ordine quodam pofitorum , 
per trium quatuorve digitorum fpatium diftantium , 
quorum media digiti longitudinem hábet , recta eft, 
in obtufum definens apicem. Polt has ac transverfa- 
liter alia minores locantur fpinz , vix articulum digi- 
ti longz, atque prope illorum ortum bine tresve as 
lie fpine inequalis magnitudinis, omnes vero rete 
funt & firme inftar fpinarum Limonum , magisque 
vulnerantes, licet non adeo fint acutz , quum pedi- 
bus calcentur, unde & he filve adeo periculofe 
funt pro deambulationibus: In reliquis ramulis , digi- 
tum modo craffis, bini tresve, immo aliquando plu- 
yes excrefcunt uno ex puncto ramuli , quinque , fex; 
& feptem folia excrefcunt alternata, uti in Lingoa, 
` Horum ramulorum quidam. decidunt , alii prore- 
punt, & in ramos excrefcunt, alii vero in fpinas de: 
generant incurvas, que in teneris ramis inftar hamo- 
rum aduncz funt, quumque he alium adtingere pof- 
fint ramum, fefe circa hunc inftar clavicule circum- 
volvunt, quaque miris aliquando circinnis incurvan- 
tur, & ipfum Juum quafi intrant truncum, quz in 
vetuftis ramis in rectas iftas eriguntur fpinas, que- 
que nunc fimplices, nunc duplices progerminant. 
. Folia maxime conveniunt cum illis Caju Lingoo, 
tam quoad formam, quam quoad fitum, ita ut quis 
diceret Caju Laccam effe fpeciem repentis Lingoz: 
Folia vero hee inzqualis funt magnitudinis geg 
que vero fupremum , quod in rachidibus fo itarium 
locatur, quatuor transverfales digitos longum. eft, bi- 
nos latum , inferiora dimidio circiter minora funt, 
fubrotunda , pager eer petiolis infidentia , 
paucis obliquis coftis donatá, nervusque medius in 
Tom. F. fupre- 
XI. HOOFDSTUK. 
Lacca- Hout. 
GA de wilde bofch-touwen of «vout-zeelen , vind 
men ook zommige , dewelke fpeceryachtig of koftelyk 
van hout zyn, waar van wy nu een troep zullen 
gen: overflaande bet Sappan-bout , in ’t voorgaande 
oek befchreven ,'t welk bier anders plaats bebben moefte. 
_Naafd bet zelve zeiten wy bet Caju Lacca, een Jpe- 
éeryachtig donker-bruyn: bout , als Sangüis Draconis, 
bet welk komt van een woefte en moeyelyke;bos-touw , 
niet alleen wegens baar doornen, maar ook wegens bare 
digte en verwerde takken, die zig wyd en zyd uytbrey- 
den, meeft op. andere boomen ruftende , of bier en daar 
met bare ftyve Clavieren aan derzelver takken zich vaft 
makende y want zelfs vlegten zg baar niet om. 
De onderfte [vam gelykt een Ge ët boom, zeer ruyg 
en gefcheurd van Gg e, daar en boven war, vol kuy- 
len of groeven als of "er verfcbeyde touwen aan malkan- 
der gegroeyd waren, Daär by nu begind rond te werden, 
verdeeld: by zig wyd.en 2 in dikke takken , bekleed 
met een digte, evene, en lic KEN Jeborffe: Hier aan 
beginnen de-doornen. baar allenxkens te openbaren, de- 
welke aan zommige Boken weinig zyn, aan zommige 
zoo veel, digt en groot, dat men ze qualyk bandelen kan, 
en dat meeft aan zoodanige takken „die een arm dik zyn. 
Deze doornen zyn zeer ongelyk, en allegaar overblyf- 
zels van kleine takjes in zekere ryen , 3. a 4. vingers 
breed van malkander ftaande , waar van de middelfte 
ruym een vinger. lang is, en regt met een ftompe pits. 
Agter en‘overdwers ftaan andere kleine doorns , qualyk 
een lid lang, en by den oorfpronk noch 2. en 3. andere 
doorns, van ongelyke groote , doch alle regt en flyf, als 
Lemoen-doorns , wel zoo fcherp niet, egter. makenze een 
gudde quetzure, als men daar in trapt , die moeyelyk te 
enezen is, daarom deze boffchen zorgelyk te doorwande- 
n zyn, aan de verdere takken „die maar een vinger dik 
zjn, komen 2. a 3. en meer zyde-taxkens voort , uyt 
eenen cx d vns » waar aan 5. 6. en 7. blaadjes ftaan, 
verwi/Jeld tegen malkander , gelyk aan be” Lingoo. 
Van deze ryskens vallen zommige af, zommige lopen 
voort en worden tot takken , zommige tot kromme door- 
nen aan de jonge takken, omgebogen als baken , en zoo 
dezaeen ander tak aantreffen, krommen zy baar daarom 
gelyk een clavier, zomtyds met verfcbeide krullen klug- 
tig door malkander , en in baar eygen ftam hopende : Aan 
de oude takken werden bet de voornoemde regte doornen, 
die zomtyds enkeld, zomtyds als gezegt, dubbeld Baan, 
` De bladeren bebben groote gelyheniffe met die van Ca- 
ju Lingoos®oo wel van fatzoen , als van fland , dies 
men zeggen zoude, dat de Caju Lacca een kruypende Lin- 
goo zy. De bladeren zelfs onder malkander zyn onge- 
yk van groote, in "t gemeen-is bet voorfle, dat aan de 
ryskens alleen flaat, 4. dwersvingers lang, 2 breed, de 
acbterfte zyn omtrent de belft kleender , met een ronder 
fpitze, dun en op korte fleeltjes ftaande , get weinige 
fey ribben ‚makende de middel-zenuwe aon ie 
zyde 
