eo Ee 
VII Boek. XIV Hooft/t. 
Tabula Decima Quinta 
Ad Figur. Primam ramum exhibet Cudrani Amboinenfis cum 
fpinis aduncis. 
Figura Secunda ramum fiftit Cudrani Favanenfis cum fpinis 
eredis ES acutis. 
Cudranus Amboinenfis filveftris. Cudrang Utan; 
In Leytimora poft Caftellum Victoriam prope flu- 
vium mortuum dictum, verus obcurrit filveftris Cu- 
dranus , tales gerens ramos ac folia, qualia fupra li- 
bro feptimo funt defcripta, ni hzc paulo majora 
fint, quatuor & quinque pollices longa, atque, in 
majoribus flagellis ramuli laterales directe transver- 
faliter excrefcunt, & ad cujusvis ortum fpina aduns 
ca, firma, & retrorfum pofita. 
Anno 1691. prima vice fruétum in hac filveftri 
ob ervavi fpecie , quodammodo. convenientem cum 
illo, quem. D. De Toner antea defcripfit in Cudrano 
Javanenfi, qui ipfi dicitur. Rbamno Rubus, eft enim 
fructus tuberculofus, ex tribus quatuorve tuberculis 
- compofitus , quorum quivis magnitudinem habet vul- 
garis Rubi idei, granulofus quoques nec ruber fed 
pallide & fordide virens; Fructus hi carnem gerunt 
dulcem , ab illa Rubi Idei haud multum diverfam, 
atque in. fua carne abfcondunt quinque vel feptem 
ranula offea, glabra, & Lenti formia, coloris in- 
ar Officulorum Cerafi ,füpra quoque umbilicata, ad 
unam nempe partem, qua per venulam carni adhz« 
rent, illi in Julio obfervantur menfe. E 
- In Celebe circa diftriétum Tambocco hic quoque 
obcurrit fpinofus frutex , ejus autem lignum ibi ad 
tingendum non adhibetur; Fru&usque vespertilioni- 
bus inferviunt cibo ; teneraque ac decidua folia des 
pafcunt Vacca. Cudranus Sinenfibus dicitur Kekackts- 
ji, ejus radix in Sina, atque hic loci lignum ad tin- 
gendum adhibetur, foliaque anthracibus inférviunts 
Tabula Decima Sexta 
Ramum exhibet Cudrani Amboinenf; / veftris frü&ibus o 
MEE alterum ramulum e e e fpinis arma- 
DN ates 3 
` Limonellus funicularis montanus, 
- Prater Limonellum litoreum alia obcurtit montana 
fpecies ; Leytimorenfibus Ufe Wary Ewan dita , que 
autem > judieio potius ad Cudrani fpeciem refe- 
renda eft. _ Pv 
- Eft vero furiis firmus; lignofüs, ac tenuis’, nullibi 
fefe circumvolvens , fed recte arbores adfcendens, 
ubi in plures expanditur laterales ramos , binos fibi 
obpofitos , parum obliquos, ac parum retrorfum fle- 
xos, atque hi iterum fefe dividunt in minores rachi- 
des, in quibus poftrema folia fuere decidua; inque 
ultimo feu inferiore articulo bini incurvi fed breves 
confpiciuntur hami retroóflexi ; uti in Cudrano , in 
fubfequenti articulo unicus tántumi locatur hamas, 
tumque infequuntur folia, que bina fibi quoque funt 
obpofita, illis Cadrani quodammodo fimilia , fed in- 
equalis magnitudinis, quadam enim quinque ac fex, 
quzdam otto pollices longa funt , quatuor & fex trans- 
verfales digitos lata, fuperne fübrotunda, & in api- 
cem terminantia brevem ; maltis obliquis admodum 
coftulis donata, fuperne glabra , inferne fcabra, fai 
póris-detcis Ar oleradef, ver MS c0 mos om 
"Flofculi in brevibus excrefcunt corymbis, cum ils 
lis Jasmini convenientes , fed minores, ex longis nem- 
pe tubis conftantes , fefe in quinque alba petala 
ftelliformia explicantes, im horum centro longus eris 
itur ftilus, cui faccofum infidet capitulum, dulcis 
fed debilis liuic Sew nr RES ; 
“Fructus ignoti funt. Crefeit in montibus Amahuffu, 
atque áliquando' cum vero Cadrano alias adícendit 
arbores. 5 si z ; Xn > 
N. B. Bine he plante ex Rumpbit Auge, quum. 
hic pertineant, infertæ funt. q 
Tom. Y, XV 
AMBOINSCH KRUYDBOEK. 33 
De vyftiende Plaat 
Vertoont in de eerfle Figuur de Amboinfebé Cudrang met 
zyn kromine. doornen. : 
De Tweede Plaat vertoont een Tak van de gavaanfcbe Cus 
drang met regte fpitze doornen. 
Amboinfche wilde Cnárang. 
Op Leytimor y agter "t Cafteel Vittoria, by^t doede 
riviertje, vind men bet regte wilde Cudrang, met: zoe 
danige. takken en bladeren als boven in "t 7 Boek befebre» 
ven flaat , of deze wilde bladeren moeften wat grooter 
zyn, te weeten 4. en 5. duymén lang, en aan de booft- 
ranken komen de zyde-taxkens regt dwers voort, en by 
mn vie een krómine y flyve doorn, agterwaaris 
gekeerd. bol 
Anno 1691. bebikde eet ftemaal-de vrucht aan deze wil- 
de zoorte gezien, eenigfints overeenkomende met bet gee 
né de Heer de Jager voor dezen gefchreven beeft van 
zyn Javaans Cudrang , bet welke by Ramno: Rubus 
noemt, want bet is een knobbelige vrucht, uyt 5. of 
vier knobbelen t’ zamen gezet , ieder zo groot als éen 
middelbare Bramboofe , mede korrelig , doch niet rood, 
maar ligt vuyl groen: zy beftaan ot een zoet vleefch y 
van Bramboofe niet veel verfchillende , doch verbergen 
in baar vleefch 5. a 7. fteen-barde koris, gladt , en lin- 
zeformig, van coleur als de Kerffé-fteenen, ook met een 
naveltje aan den eenen hoek, alıbaar xe met een adertj 
aan ’t vleefcb vaft bangen, ‘Men vindze in July. 
Op Celebes, omtrent bet diftriöt van Tambotéo , vindt 
men dezen doorn odka doch zyn bout is aldaar tot verwen 
onbekend. De vruchten werden voor de Vleermuyzen ge. 
laten , en ’t jong afvallend loof eeten de Koebeeften. Cu» 
drang beet in "t Sinees Kekacktsjis De wortel verwt in 
Sina, en bier bet bout, en de bladeren dienen tot bloede 
Jwerens 
De zeffiende Plaat 
Vertoont een Tak van de Aj bo the wilde Cudrang met 
. Zyn vruchten behangen, en nog een ander jong takje a 
mer doörnen gewapent. 
De touwachtige Berg-Limis-Struyk. 
Bebalven den Limonellus litoreus , beeft men nog 
een bergzoorte , by de Leytimoreezen genaamt Uffe Wary 
Ewan; doch myns oordeels kan bet beter voor een mede- 
zoorte van Cudrang gebouden werden. 
Het is een (tyve, boutachtige s en dunne rank, zich 
nergens onvolegténde , maar regt de boomen oplopende ; en 
in veele zyde- verdeelt, die twee tegens malkander 
Baan, regt dwers, of een weinig agterwaarts gebogen, 
deze sier De apes eos endere ryskens , daar 
aan de à, ren afg syn, en aan’t agterfte 
lid ziet men ie ong es Ke Marte kc iod 
ebogen, gelyk aan den g, dan ’t naaft daar aan 
gime fa Staat maar’ tn Pak, en Ver volgen de 
bladeren; dezelve flaan ook twee en twee tegens malkans 
der , die van Cudrang eenigfints gelyk., van ongelyke 
‘vote y Want zommige zjn 5. en 6. zommige 8. duymen 
;4.en 6. dwers-Vingers breed, van voren rond toel: 
pende , met: eémRort Jfpitsje , met veele zeer fcbuynze ribe 
bens , boven glad, ety van-onderen wyt[lekende ; zoet en 
moes-kruydachtig van fmaak. 
© De bloempjes komen aan Korte trosjes voort, gefatzoe- 
neerd als jonge S'asmynen , te weeten lankbalzig , in vyf 
witte blaadjes zig openende , als een flerretje; In de mid- 
den ziet wien een lang flylet „en daar op een Jappige knop, 
van éen zbete y dog flappe reúk. i } 
| De'erucbten zyn onbekend. Het flaat im "t gebergte 
van Amahuffu, en loopt xomtyds met een regten Cudrang 
andere boomen op. La — LU 
N.B. Deeze twee planten yn uyt bet Auftuarium dan 
Rumphius, wyl ze bier beboorden , ingévosgt. 
D CAPUT 
