> 
VI Boek. KV: HATT. ^ AMBOINSCH.KRUYDBOEK. 29 
Rachidibus tria utcunque infident folia, feepius ve- 
ro quipa > quorum pn m fummum eft ac folis 
tarium; réliqüa inferiora fibi funt Obpofiti; Quo- 
rum plurima ac vetufta digiti articulum longa func, 
dug ena unguis longitudinem. habent. inftar illorum 
uxi. Alia ae juniora binos articulos longa funt, in- 
ferius anguftata ac fuperius fubrotunda, fuperna par- 
te plana & glabra, inferna paucis obliquis coftis do- 
nata, faporis ingrati, & linguam vellicantia. — 
Flofculi, uti dictum fuit, capitula funt lutea, vix 
fefe aperientia, gratum fpirantia odorem; fed debi- 
lem ,faltem hisce in terris , inSina enim ad fuffimigia 
adhibentur , ubi & fine dubio fructus fubfequentur in 
ejus feneétute, qui capitula funt nigricantia, hic au- 
tem terrarum nil aliud confpicitur nifi in flofculis ca- 
pitula pufilla: Alia quarta € parvifolia hujus fpecies, 
que Camunium Japonenfe eft, infra defcribitur. - 
In Au&uario Camunium Faponenfe, feu 
Camuneng Japon porro fequentem in 
modum defcribitur. 
Supra libro feptimo binas vulgares Camunii deferipfi- 
mus fpecies , atque in Auctuarii cap. 43. Sinenfem 
fpeciem Tsjulang dictam, poft illud autem. tempus 
* quarta preterea ejus fpecies in Amboinam delata eft, 
minima quidem ; fed omnium elegantiffima quoad ra- 
mos ac folia, quod Camunium Japonenfe vulgo di. 
citur, licet in Sina quoque obvium fit.. . 
- Arbufcula hac magnitudinem habet Camunii’ Java- 
` menfis, ramos vero elegantius ac latius extendit his- 
ce vero in terris arbufcula eft humilis, elegantem ge- 
rens extenfamque comam: Breves habet rachides , 
inque laterales fefe dividit ramulos, qui folia gerunt 
adeo denfa 3 ut rami ifti vix dignofci poflint. 
* Hiis. vero folia quinque; feptem , & novem infident, 
quorum fupremum feu longiffimum digiti articulum 
longum eft, reliqua proportionaliter breviora , cum- 
que illis. Tsjulang conveniunt, quum & inferius an- 
guftentur: Pari numero etiam aliquando obfervantur; 
quod: fit; quum fummum. feu longiffimum in bina 
quafi difpefcatur ; que breviora. funt, cumque "il. 
lis Buxi optime conveniunt; funt autem tenulora & 
longiora; alternata autem locantur, qua in te diffe: 
runt ab ¡is Tsjulang, funtque füperne glabra & lete 
virentia, inferne gilva , ac vix notabilibus venülis 
pertexta ; ac porro integra: Foliorum fapor eft acris; 
ac linguam vellicans tanquam aroma quoddam. ` 
Flofculi brevibus infident corymbis, o&o ac de: 
cem fimul , quorum inferiores facillime decidunt ; non 
longos gerunt tubos inftar illorum Camunii vulgaris, 
fed inftar calicum fefe aperiunt in quinque petala pa- 
ram retro flexa, alba penitus, odoremque fpirantia 
uti vulgaris Camunii ; fed debiliorem. In ipforum 
m MD alba adparent ftamina , atque inter il- 
Ia opd. quidam minorum ftaminum, que omnia an- 
theras gerünt luteas: In horum medio craflum erigi- 
tur piftillum ,; virens; ac capitatum , quod in fru&um 
excrefcit, Tot fructus excrefcunt fere , qu in Lau- 
ro, cum quibus conveniunt; iñ brévem & crafliuscu- 
Jum definentes apicem, qui maturi rubent, atque in- 
tus repleti fune vifco lento P in quo nucleus locatur 
folitarius, ad unam partem fulcatus, ubi & filamen- 
tum adparet. - Truneus ejus non ultra pedem craffus 
eft; lignumque nulli infervit ufui. ^ — Don 
Vulgo vocatur. Camuneng Fapon , Latine Camunium 
gono , quum Japonenfes qim ex Japana hoc 
ataviam de enen ele Aper mihi er mann 
que in.Sina quam in Japana reperiri, qui illud vo- 
cant lingua, fua. AR LR AAA 2 
Sig ae un 
ee AS y ak M. 
` Nullus ejus ufus mihi notus eft, nifi quod Sinen. 
fes & Japonentes illud delata 
ob elegantem ejus format , nbz ite nationes 
quam maxime talibus dele&antur arbuftülis , que 
foliaturam nempe brevem ac denfam gerunt. - 
Tabula Decima Octava 
Aa Pig. 1. Ramum exhibet Camunii Sinenfis. 0 wer É 
Fig. 2. Ramum fifit Comunii Faponenfis. Ss 
3 = 
illud dele&atiönis cauffa plantent de 
rem 
Aan de ryskens ftaan 3. dog meeft 5, bladeren, bet groot/te 
vooruyt alleen, en de andere ter zyde tegen malkander , de 
meefte en oudfte zyn een lid van een vinger lang , zommige 
ook zoo kort als een nagel , en die van Buxus of palm gelyk. 
Andereen jongerezyn 2. leeden-lang, ‚naagteren toe Jmal- 
lende , en voor ronduchtig , aan de bovenzyde vlak en glad, 
wan onderen met weinige fchuynze ribben, onaangenaam 
van fmaak y en op de tong bytende: 
De bloempjes zjn, als geugt, eele knopjes, die bun 
qualyk openen , welriekend , doch flappelyk , immers bier 
te lande , want: in Sina-werdenze tot reukwerk gebruykt, 
aldaar zal-bet ook vruchten dragen uit ouderdom ; xynde 
kleene favarte knopjes $ doch bier te lande ziet men anders 
niet dan. weeke knopjes in de bloempjes. Nog een wierde 
a ek zoorte, zynde de Fapanfe Camuning „ziet 
1er onders ' 
In het Auttwarium wert de Japanfe Ca- 
muneng-Struyk, ofte Camuneng Japon ` 
op de volgende wyze befchreven. 
Wy bebben in ^t 7. Boek, de twee gemeene zoorten van 
Camuneng be/chréven, en bier boven cap, 43.-een Sineefe 
zoorte genaamt Tsjulang ; zedert is noch in Amboina ge- 
komen een 4de zoorte, zynde wel de kleenfte , doch de 
mooy [Le van takken en bladeren , bygenaamt de Fapanfe, 
boewelze in Sina mede bekend is. 
. Het boompje werd zo groot als Camuneng Fava, doch 
breyd zyne takken verder en mooyer wyts maar bier te 
lande blyft ze een laag boompjes met een cierlyke wytge- 
breyde kruyn. Het heeft korte ryskens , die bun weder- 
om in zyde-takken verdeelen; en zyn zo digt bézet met 
bladeren , dat men de takken qualyk bekennen kan. 
Aan de ryskens [laan 5. 7. en 9. bladeren, waar van 
bet voorfte of lang fle een lid van een winger lang is, de 
andere na advenant korter; accordeerende met’ die van 
Tsjulang, om datze na agteren toefmallen. Men tiet ze 
zomtyds ook een in t pu ^t welk zo bykomt | dewyt 
bet voor fte of | ang ‚Ste zich zomtydsin twee verdeelt „welke 
iets korter zynygelykende zeer wel na die van Palm- of Bux» 
boom, doch dunner en lankwerpiger. do fo pa 
feld tegens malkander , waarin ze verfcbillen van die van 
"T'sjulang ; boven glad en blydig: groen, beneden «vat vaal 
en met pas Kevinadyha ribbetjes; voorts met effene kanten. 
De fmaak der bladeren is fcherp en bytende op de tong 5 
met eenige [peceryachtigbeid. 
De bloemen: komen aan korte troffen woort, 8. en 10; 
by malkander , waar van de agterfte ligt afvallen. Zy 
hebben geen’ ep balze gelyk de gemeene Camuneng , 
maar zjn alle keikjes, en openen baar in 5: blaadjes ‚wat 
agterwaarts gebogen , gebeel wit, van reuk als de ge- 
meene Camuneng , doch Jlapper. - In haar bolligbeid-ziet 
men 5. witte draatjes, en bitinen dezelve nog een Pye 
kleendere, alle met geele nopjes. In de mise Daat -een 
dik fteeltje, groenac vig , met een knopje, waar uyt de 
vrucht werd. Zo veel vruchten komen ook voort, gely- 
kende na Bakelaaren , met een kort dik fpitsje „in de typi 
beid regt rood , binnen gevult met een taay flym , en daar 
in legt een enkelde korl, aan de eene zyde met een keep, 
daarin een draatje leyt. Zyn [Lam is niet boven een|been 
dik , bet bout tot niets gebruykelyk. 
Men noemd bet in "t gemeen eme, Z n, int 
Latyn Camunium Japonenfe , dewyl bet de Fapans- 
waarders erf uyt Japan op Batavia gebracht bebben, 
doch de Sineezen verzeekeren my ; dat bet in Sina zo wel 
te ege, is, als in Japan , en bieten bet in baare taal 
My is geen ander gebruyk daar van bekend , als dat bet 
neezen en Fa s maar tot pleyzier planten, we» - 
ens zyne Cierlyke gedaante, gelyk die beide Natien zo- 
Dee boompjes beminnen „die kort en dicht van loof zyn. 
De achtiende Plaat 
Vertoont in de eerfle Figuur een Tak van het Sineefch 
Camuning. ee 
De ege guur wyf aan een Tak van de Faponfehe Ca- 
muning. £ 
