VII. Boek: XXVI Hooft. \AMBOINSCH KRU YDBOEK: 49: 
CAPUT VIGESIMUM SEXTUM. 
Piper Caninum. Lada Andjing. 
jing , feu Piper Caninum , quod non craflum for- 
“mat funem, fed in plurimos fefe dividit ramos, 
atque hi iterum in plures rachides, ita ut in amplum 
fele extendat fruticem , attamen fefe arborum corti- 
cibus infigit per flagella, que has adtingere poflunt. 
* Primárius vero éjus funis modo pollicem craffus eft, 
vel, fi folitarium obcupet locum , minoris brachii craf- 
fitiem: adtingit , atque interna ejus fubftantia albior 
eft ac durior quam in aliis filveftribus Siriis , ex trans- 
fe&to itidem fune copiofasexftillac lympha ,. odoris 
ac faporis inftar Siriorum , rachides & flagella ro- 
tunda funt, multoque tenüiora:quam in prioribus, 
quibus. folia eodem modo infident, illis Javanenfis 
Sirii finiilia, fed anguftiora , ultra quinque pollices 
longa; binos lata, tribus majoribus nervis longitudi- 
nalibus, binisque minoribus lateralibus donata: Ho- 
rum fapor odorque-ad illum Siriorum adcedit , fed 
qui magis filveftris eft ; cuivis folio obponitur ra- 
cemus frugifer uti in Pipere, digitum longus , immo 
longior; granula autem multo minora funt , ac pa- 
rum oblonga, glabra, & inftar Corallii rubra , inter 
bec quoque petiolus confpicitur uti in Siriboa, 
"»Bacci externe mollem gerünt:carnem , faporis dul- 
cis & "difti ;"intusque reconditur albicans & oblon- 
gum granulum , quod (men elt, Jo minoribus cre: 
Cit filvis circa pagos ad: poss ripas in: ventofis 
locis. Fructus Aprili maturefcunt. saf 
Qs: arborefcentis Siri fpecies eft Lada And- 
o ERE. 
SNIJ t SN Zu wé DA 
CAPUT VIGESIM. SEPTIMUM. 
s puit. Sirioides. Tali Ke 
i 
U? ego fupra libro quarto arborem defcripüi Si: 
bina foliorum. paria: gerentes, Superiores vero. Ta- 
p p foliorum paria prodúcunt, 
longiora & firmiora , glabra, &-ex.nigro virentia, ve- 
dni quafi ers quinque pollices-longa , binos & bi- 
-pos cum dimidio lata , juniora feptem , otto, decem , 
& eene ` pollices longa , quatuor, quinque , & octo 
Jata, in fenioribus tres, in.junioribus quinque nervi 
longitudinales decurrunt , horumque interfticia pluri- 
mis transverfalibus venulis pertexta funt , per quas 
folium inferius -parum rugofum, eft.  Breviflimis ac 
curtis infident- petiolis droite D) obpofita, femper 
. ad fefé invicem vergentia, Done mafticentur, primo 
ficca & fatua funt , dein vero.levem prebent amari- 
tiem ;fübtilem admodum, ac diu imore fupermanentem. 
Tom. V. : Fructus 
E A 
XXVI. HOOFDSTUK. 
De Honds-Peper. 
Et wierde geflagt van boomachtige Siri is bet Lada 
H Andjing of bonds-peper, bet welk niet dik van 
touw werd, maar zig in veele takken verdeeld, en 
dezelve in veele ryskens, zoo dat bet een breede Struyk 
maakt, en egter met xyne ranken ,.xig aan de Jcbor ffe 
der bomen vaft begt, die bet bereyken kan. 
De boöfttouw is maar een duym dik , of , zoo bet aan een 
eenzame plaats ftaat ‚een kleene arm dik , van binnenis een 
witter en; barder fubftantie dan aan andere wilde Siris, 
uyt de.doorgekapte touw loopt mede rykelyk water , Siri- 
achtig van reuk, en fmaak. De ranken zyn.rond , veel 
dunder dan aan de voorgaande, daar aan de bladeren 
op dezelfde manier flaan, de oude. Favaanfe Siri gelyk, 
doch fmaller , ruym 5. duymen lank , 2 breed , met 3 
roote zenuwen in de lengte , en 2 kleene daar agter, 
euk en fmaak trekt na de Siri, doch veel wilder , by 
ieder blad tegen over waft een fieel vol vruchten „gelyk 
Peper-tro[fen , een vinger lang, of wat meer, maar de 
korls zyn:kleender, en wat langwerpig, glad en rood; 
als coralen , leben de befién ziet men den fleel , als 
in de Sirihoaw 
De befitin. hebben van buyten een week vleefcb , zoet zen 
Anys-acbtig van fmaak, binnen een witachtig en lank- 
werpig korreltje , «bet welk: bet zaad is. - Hetswafb in ^t 
kreupel-bofch, omtrent de -INegoryen ,aan. de kanten van. 
de rivieren „op luchtige plaatzen. De rype vruchten vind. 
men in April. mic scs 
Naam. Jn ’t Latyn Piper Caninum. Maleyts Lada 
Andjing , dat is. Honds-peper , om dat by maar een flegte 
gedaante beeft van peper „ maar la oa den reuk of 
Jmaak. : 
„Gebr yk. Tot noch toe is bier van niets bekend. 
“XXVILHOOFDSTUK.. 
d | ME. De witte wilde Syring. | 
Elyk ik boven in ’t,vierde Boek een boom be/chreven 
G bebbe , en Sirifolia genaamt , wegens de gelykeniffe 
der bladeren met bet Siri „zoo zullen wy nu befcbry- 
ven eent touw „om dezelfde reden Sirioides genaamt , 
boewel bet in aart eneygen/chap veel vande Siri werfchild. 
* Het ts een lang touw , in de dikte van een kinder arm, 
de boomen oploopende , in donkere leden, of knietjes bier en 
daar verdeeld. | TR T er : "T : if E nr 
s Het bout is wit, poreus, droog, en grofdradig , als of 
bet van enkêlde lange draden aan malkander gezet was. 
‚ De feborffe is dun, bitter, doch flapper als Soulamu, 
anders, dezelve nader by komende; deze bitterbeid werd 
men in + cele niet ftrax gewaar , maar als men ze wat 
geknoud beeft , en aan 'tgedroogde vergaat ze meeft. Uyt 
bet dikke touw lopen andere touwtjes, in de dikte van 
een pink , mede in donker leden verdeeld, zeer lang „daar 
aan (baan korte ryskens met 2 paren bladeren; De voorfte 
ryskens hebben 5.4.6 paren, doch de agterfte paren val 
len af ,. en ‘maken. nieuwe knietjes. 
it 
a en 
G m " Prucb. 
