$4 HERBARII AMBOINENSIS ` Libor VII. cip: XLVI, 
Fru&us in rachidum fupremo germinant eodem fe- 
re modo, quo. Varingz , plures fimul, immo quidam 
ramuli toti iftis func onuíti , & conveniunt quam maxi- 
me cum illis Varingz parvifolie „ex rotundo quadra- 
goni, feu in quatuor fulcos diftinéti, ac fuperius ca- 
itulo ornati, quo haud male Capparides referunt. 
nterne fub tenui putamine quatuor adparent cellule, 
atque in hisce quatuor officula femi lunz formia. 
Nomen. Amboinenfes in Leytimord hunc vocant 
funem Utta Mina, h. e. pingue olus feu Sayor. 
Ufus. Folia aliis adcoquuntur oleribus , & eduntur, 
uidam cruda quoque audent illa edere cum Bocat- 
an. 
N, B. Hujus plante nulla addita fuit in Au&uario Icon: 
De vruchten komen voort aan °t voorfte der ryskens ; 
op de manier als aan de Waringen, veele by malkander ; 
ook zyn zommige taxkens gebeel daar mede bezet. Zy 
gelyken meeft die van de kleenbladige Waringen , uyt den 
ronden vierzydig , of met vier keepen afgedeelt, en bo. 
ven op met een knopjes waar door ze niet qualyk Kap- 
pers gelyken. Binnen onder een dunne fcbaal vind men 
vier Celletjes „en daar in vier boonen, als balve maantjes. 
Naam. De Amboinezen op Leytimor noemen bet Utta 
Mina, dat is vette Sayor. 
Gebruyk. De bladeren werden onder ander moeskruyd 
gekookt en gegeten, zommige dervenze ook raauw eten ; 
met Bocaf]an. 
N. B. Van deze plant is geen Figuur ofte afbeelding in 
het Auctuarium bygevoegt geweeft. 
i A 
CAPUT QUADRAGESIMUM 
et DRUM | 
Crufia arborum. Woit Kitsjil. 
Inus Woit genus in India nobis magis proprieac 
M naturaliter Hederam reprefentat , quum nulla 
laxa gerat flagella, fed plurimis fefe ramis ar- 
boribus palisque infigit, quos etiam adfcendit: Hu- 
jus quatuor exhibebimus fpecies. 
Primum Woit minus fubtus ftipitem format curtum 
ac craffum, vix brachium minus craffum , ex rotundo 
compreffum , ach ex binis compofitus effet ftipitibus 
fibi adcumbentibus: Cortex fufcus eft, cinereis pun- 
ulis feu verruculis variegatus , lignum ejus internum 
i rofüm eft ; lentum, ac paucum exftillans lac album : 
tos gerit nodos fea tubercula, quibus multi infidené 
Pani fon furculi, multa gerentes folia ac fibrillas, 
s fefe“ arboribus inplantant, domeftice autem 
pecies circa hominum ‘edes locatz gon craffos for- 
mant ftipites, fed mox fefe ab ima parte arboribus 
adplicant, atque fefe undique in innumeros expli- 
cant ramulos , qui iterum in breves dividuntur rachi- 
des, que per fiorillas fuas ubique fefe tam firmiter 
infigunt arborum corticibus , acfi adglutinatz effent, 
totum obtegentes truncum usque ad ejus verticem. 
Foliola ejus alternata funt, vix digiti articulum lon- 
ga, quedam autem longiora funt , ac pollicem lata, 
magisque finuofa , illis Baxi vel Pilofellz fimilia, fir- 
ma , Craffa, ex nigro virentia, ac fubtus albis macu- 
lis notata ; una quoque folii pars multo latior eft al- 
tera; ex abfciffis ramulis lac exftillat album ac vifco- 
füm,fed paucum. ^" . ^" - " 
Fructus raro obfervantur, nec prius nifi poftquam 
totam Obcupaverit arborem, tum in alto confpiciun- 
tar foliofi quidam ramuli dependentes, in quibus fru- 
&us excrefcunt bini ternive fimul uno ex petiolo, 
qüi pleramque magnitudinem habent Lanfiorum , fü- 
pra umbilicati , ac brevi apice ornati, quorum quidam 
nagnitudinem habent malorum Armeniorum, qui in 
hac fpecie lütéi funt coloris, in aliis; vero fpeciebus 
ex “aurantio rubent cólore, in deffe&is exterior pel- 
panic aA oi craffitiem habet, vifcofum admodum 
gerent m SS 
pd | Age ` hisce pili dees eS 
formantes lanuginem, que etiam fepärari po- 
tê intar Gamm ge det Sat: 
ac fapore conveniunt. 
Secunda feu alba Woit fpecies, funem format digitum 
craflum, qui pärofam habet fübftanriám, ac minori 
copia gerit lac , quam precedens fpecies , externe pal- 
lide cinefeus , quum prior fic fufcus, radiculas quoque 
hic: &.illic in arbores-emittie, quas adtingere poteft, 
ad latera autem plurimi rami transverfales ac latera- 
les excrefcunt , atque ex: hisce ale breves rachides, 
quibus folia infident. bina ac terna ‚a, prioribus mul. 
tum diverfa: Hac enim Varinge foliis fimilia funt, 
inferius.rotanda, ac fuperius acuminata, tres pollices 
longa , binos lata digitos, horum autem multa-non 
majora: funt. pollicis ungue , ac notabilibus coftis la- 
teralibus notata, unde..& parum fcabra funt; füperne 
rugofa , acf fubtilibus pilis hirta effent; > ve 
ai > + Ejus 
hic funis prorepat, donec arbores adtingat , mul- ` 
ac medullam fungofam , cai infidené gra- 
ar € fru&uum medio “cavitas ad- 
paret uti iff Varingz fructibus , cum quorum odore 
XLVI HOOFDSTUK. 
De korft der Boomen. 
Y.3 £t kleene geflagte van W oit , verbeeld ons in-Indién 
wat eygentlyker de Hederam of klim, OR bet 
De blaadjes ftaan met beurten tegen malkander , fcbaars 
een lid van een vinger lank , zommige langer „en een duym 
breed, met neergebogen randen, die van den Buxboom of 
Muyze-oor gelyk, ut. dik, fwart-groen , en van onde- 
ren met coin Bankier bezet, ook is de eene belft van 't 
blad veel breder dan de andere ; uyt de afgebrokene ryzen 
loopt een witte, kleverige melk, doch Bi 
„De vruchten ziet men zelden daar aan ‚en niet eer voor 
dat bet den gebeelen boom beklommen beeft , dan ziet men 
in de baogte eenige wel-beblaade takken afbangen; daar. 
aan de vruchten voortkonten , en 2 of 3 by malkander aan 
eene Steel; dezelve zyn in ’t gemeen zoo root als de Lan- 
zen „met een naveltje,en kort fpitsje boven op, zommige 
zoo groot als Abrikozen, aan deze zoorte blyvenze geel, 
maar aan andere werdenze oranje-rood. ` Aan de opgefnes 
den is de buytenfte fchel een fchaft dik, zeer kleverig van 
melk, én voss, daar aan Zitten kleene geele korls „en op 
dezelve purperverwige baayrtjes „als een fyne wolachtige 
beid , die ug ook van malkander laten trekken als Capo 
latende in de midden een ydel bol, waar mede zy de Wa- 
ringe-vruchten gelyken, ook van dezelfde zeuk en fmaak, 
De tweede of witte zoorte van Woit 
touw ,'t welk maar een vinger dik is „en van een poreuze. 
Jubftantie , met minder melk dan de voorige , van buyten 
ligt-graauw , daar de voorige bruyn was, en Tebet bier 
en daar worteltjes uyt de bomen , daar ze dezeloe berey- 
ken kan; ter zyden en overdwers komen veele 2yde-ranken, 
en-áan. dèzelve andere korte ryskens ‚daar aan 2:4 3 
bladeren Bag, oan de voorige veel verfchillende , want 
deze zyn de Waringe-bladeren gelyker , agter road. en voor 
ren [pits y drie duymen lang , twee vingers breed, doch 
veele zjn niet grooter dan een nagel van een duym, met 
merkelyke dwers-ribben „ en daar door wat rimpelig , bo 
ven wat ruyg ¿als ofze fyne baayrtjes badden. =- > 
Siet een 
