a 
VII Beek. XLIX Hooff. AMBOINSCH KRUYDBOEK. 89 
.-: Eadem cum Pinanga malticata conducunt feminis 
facile abortum: patientibus , fi fepius illa poft con- 
ceptum. mafticent, eodem quoque modo valent ad 
wm. 
Tabula Quadragefima Septima 
Ad Figuram Primam ramum exhibet Rubi Molucci parvis 
oi. ^. 
Figura Secunda ramum fiftit Rubi Molucci latifolii. 
OBS ER VAT LQ. 
He Rubi fpecies a nullo alio, quantum novi , auctore fueré 
obfervate; primaque feu parvifolia, Rubus foliis nunc tri- 
bus, nunc quinque oblongo acutis & dentatis donatus ; altera 
major Rubus folio folitario, angulofo, & dentato; feu Bryo- 
nie folio. dici poteft. 
CAPUT: QUADRAGESIMUM 
NONU M, 
` air Gibbon. Klo 
A T Unc.cohottem adducemus fruticum fpinoforum, 
; quos in. bina dividemus genera, prorfus tamen 
> ..a.fefe invicem diverfa. s i 
+ Primum genus-adfine videtur Geniftæ aculeatæ; 
quod in quatuor dividitur fpecies, que omnes altius 
excrefcunt ; ac fefe amplius extendunt quam „Euros 
peorum quzdam Genifta, ac cuivis fingulare tribue- 
mus caput... An A Dä 
- Klitsji: vulgatiffima fpecies eft y ae dividitur in má» 
tem & feminam, quarum ultima.tanquam in familiati 
ac quotidiano ufu mágisobvia, a nobis prima propo» 
netur ác. deföribetars: ie ui COST ES, i 
"Klitsji femina amplus & horrendus frutex: et, ins 
fra brachium craffus , non alte fefe adtollens , fed 
er firmos ramos fefe ad latera extendens, qui fefe 
jterum in: alios..dividant laterales rarhulos , inregula- 
res penitus ; & vicinis ineumbentes fruticulis , vel per 
terram prorepentes, ac fefe hic & illic erigentes , qui 
omnes externe cortice obducuntur virefcente , qui len- 
tus eft „ac perlongitudinem: ftriacus „vel quafi gibbo* 
fus. Craft rami plerumque glabri fant, fupremi ver 
ro amos faliofos producentes , brevibus fpinis feu 
bamis «armati fune, iliis Cyuosbati fimilibus , qui ve- 
ro vagi funty ita ut rami facile tractari , fed: difficile 
abrumpi poffint... Pascoe abico sb 
- Rachides foliofe direéte fibi obpofite funt, fed 
uedam contorte, & inregulares, ita ut nunc retfor- 
um ,nunefurfum. elevate fint, atquehisce foliola in- 
fident per «paria' nunc terna, nunc quina, fena, ac ra: 
ro feptena, plerumque fibi obpofita, fed in vetuftio- 
ribus rachidibus: quodammodo. variant, & aliquando 
in inpar extremum excurrunt. © à 
Folia in boc-genere maxima funt , ac fimilia fo- 
liis :árboris- Blimbingi Bulu:,-.quatuor ac. quinque 
transverfales: digitos: longa ; binos. lata breviflimis in- 
fidentia petiolis, leete virentia; glabra, nec notabiles 
cóftas gerentia, ac prope ortum-hamulo armata funt 
abfcondito, quales bini ternive quoque adparent pro- 
paidon foliofarum concuríum-in majore ramo. 
olia. fab. ac per noctem fefe claudunt füb rachide, 
per diem ‘vero erecta & extenfa funt uti fupra libr. 6. 
in capite Ligni j indicatum fuit. Interftitia quo- 
ue foliorum ac rachidum hic & illic hamis-armata 
nt, ita ut hic frutéx in fummis partibus haud facile - 
tractari poffit ne: manuum: lefione: ++ 000 
» In ramorum fummo longus , anguftus , ac barbatus 
excrefcit corymbus, palmam Jongus, immo longior, 
inregularibus nodis gaudens , quorum quivis peculiari 
infidet petiolo undique circa ramum, ex his flofculi 
'efcunt:; illis Genitte vulgaris: maxime fimiles , 
quorum: vero :quinque éxterna petala retroflexa funt, 
atque infimum maximum. elt, coloris ruffi, rn 
Tom. Y, Quatuor 
Dezelve met Pinang geknouwd, zjn goed voor de 
Vrouwen , die ligt mis-vallen , ‘als. zy bet Brot na de 
ontfangeniffe nuttigen. Op dexelfd. k 
tegens de hoeft. 8 p dezelfde “manier zyn ze goed 
De zeven- en veertig fie Plaat ` 
Vertoont in de eerfle Figuur een Tak van de Ai : 
e MUS Braam-Rruyk. eynbladigé 
e Tweede Figuur verbeeld een Tak van de breedbladir 
Moluccife Braam-firuyk. ladise 
AANMERKING. 
Deeze zoorten van Braamen Zyn val geen ander Schry- 
ver, zo veel my bekent is, aangemerkt; en de eerfte zoort, 
ofte de kleynblaadige mag men noemen Braam met lank- 
werpige, puntige, en getande, bladen, nu drie, nu vyf te 
gelyk voortkomende , de andere grooter kan genoemt wer- 
den Braam, met een enkeld, hoekig, en getandt bladt-als 
dat van de Bryonia, ofte de wilde. Wyngaardt; 
"XLIX, HOOFDSTUK. 
ciam De Ballet jes-Struyk. 
3 U zullen wy een troep doornagtige beefteren opvoer 
ren, die wy in 2 E e doch 
V'eenemaal van malkander verfcbillende zyni >: 
Het eerfte geflagt fcbynd een maagfchap te zjn ban 
flekende brem, verdeeld in 4 xoorten, en alle veel hoger 
opfchietende , ook zig meer uytbreyde dan eenige Europi» 
Jcbe Genifta, waar aan wy ieder een byzonder Capit- 
tel zullen geven. 
-. Klitsjt Jr de gemeenfte zoorte „en verdeeld in manneken 
en wyfken; bet laatfte als bet gemeenfte in gebruyk, 
zullen wy eerft befebryvene >er xg on T xot 
-. Klitsji bet wyfkén ‚is een groote en moeyelyke Deg 
beneden cen arm dik , zig niet ren verbreid, rd de 
Jtyve takken zig ter zyden uytbreydende, en dezelve we- 
der in- andere zyde-takken , gant/ch ongefchikt, en op de 
naafte ruygte ruftende , anders op de grord kruypende', 
en zig er ep daar verheffende ‚alle van buyten met 
een groenachtige Jcbor/Je bekleed, taay „langsheen ge- 
Jtreept of. geribd. De dikke takken zyn meeft glad „maar 
de, oorjte , die de geblade ryskens dragen, zyn met korte 
doornen of baaken bezet ;-die van den Egelantier gelyks 
( 
doch ydel, 200 dat men ze gemakkelyk bandelen. ; maar 
f ree 
qualyk afbreeken kan. 
De geblade ryskens flaan regt tegens malkander , doch 
verfcheyden gedraayd , ndi agterwaarts ‚en zommige 
opwaarts; en daar aan de blaadjes mèt 3 tot 56, en 
zelden 7 paren, meeft tegens malkander , of aan’ de oude 
d'eng wat ver/chillende, en zomtyds met een voor uyt 
alleen. 
De bladeren zyndegrootfte-onder dit geflacht, en 
lyken die og den re: Blimbing Bulu SC ber 
vingers: lank , 2 breed, op zeer korte fleeltjes , blyde-groen, 
glad, en zonder febynbare ribben , by baren oorfpronk 
ebben zy een krom: baakje van onderen verborgen , dier- 
gelyke 2. of 3 men ook ziet by de t’zamenvoeginge der 
eblade fieelen „aan den tak. Deze bladeren Sluyten baar 
"s nachts onder den fteel t° zamen , en over dag flaán ze 
uyigebreyd , gelyk boven in ’t 6de Boek, in ^t Kapittel 
van Sappan bout gezegt is. De tuffcben-plaatzen van de 
bladeren en Delen zyn ook bier en‘daar met baakjes be- 
zet, zoo dat men dezen firuyk aam zyn voorfte delen, 
zonder de-banden te bezeren , niet evel handelen kan. ` 
Aan bet voorfte der takken, komt een langen , Jmaliens 
en gebaarden tros voort, een band lank of meer, met ón- 
gelyke knopen bezet , ieder met on bezonder fteeltje rond: 
om den tak flaande, daar uyt worden bloempjes „die van 
onze Genifta meeft gelyk, doch de 5 buytenfte blaadjes 
flaan alle agterwaarts gebogen, waar van het onder fte 
bet grootfte is , ros van coleur. - 
M De 
