90 HE 
uatuor feu quinque fuprema minora funt , colo- 
ris pallide ruffi, ac quinque obtegunt ftamina colo: 
ris plumbei, & fere inodora. Quivis flos prope fuum 
ortum foliolum gerit anguftum ac viride, unde. co- 
rymbus barbatus adparet, ac rari flofculi fefe fimul 
aperiunt s füpremi enim glauci nodi, feu capitula par- 
va fant, ac diu'claufa, que plerumque etiat fine fru- 
&u decidunt: Corymbus ifte florifer in Banda obfer- 
vatus fuit , ác forte mafculinus fuit: Klitsji vero fe- 
mina prope Caftellum Victoriam pofita in rachidibus 
gerebat quinque fexve foliorum paria altcrnata, ac 
digitum longa, vix binos lata, faporis maxime amari- 
cantis & ingrati. jt 
Corymbi floriferi terni & quaterni fimul locati erant 
longi, ac ipicati, net barbati. Flofculi autem minores 
erant illis Fabarum , inferius capitulo viridi feu burfüla 
hotati, quinque ipforum externa petala «qualia funt; 
ac retroflexa , coloris gilvi feu hepatici, interne lo- 
cantur quinque alia minora petala , flavefcentia , & 
concluía, ftaminula quzdam obtegerítia , que anthe: 
ras fufcas gerunt , odoris debilis; Floret Oftobri. 
Ipfius rachides quam maxime hamate erant; rami 
vero paucas gerebant fpinas: Floribus fubfequeban- 
tur filique fpinofz, tres quatuorque pollices longz, 
binos late, brevibus fpinulis denfe obfitz , viridibus 
ac mollibus, quales funt ¡lle Caftanearum, in vetu- 
{tis Vero filiquis jam nigricantibus firmiores ac pun- 
gentes funt, fuperius ac prope apicem fpinam ha- 
bent craffiorem , venulam mentientem , quz aliis mi- 
noribus gaudet. Intus locantur bina, terna, & qua- 
terna rotunda femina; puerorum globulis luforiis quam 
maxime fimilia, quz a pueris etiam ad lufum adhi- 
bentur, coloris pallide cinerei, glabra, & fplenden- 
tia, circulis quibusdam fubtilibus notata, ad unam 
partem parum protuberantia „ubi & gilva macula no- 
tata funt, qu iu fuere: nexa:: Horum quedam 
perfe&te ípherica funt , excepto illo prominente an= 
gulo; am magis oblonga inftar ovorum Lacer- 
tz, quedam cinerea penitus funt:; alia: pallidiora , 
& ‘albicantia , cuncta vero putamen -gerunt offeum, 
ac-fub hoc medullam albam, ficcam bomini: Su- 
premi femper rami bifidi fant, ac variis exfurgit hic 
frütex ftipicibus ex radice., que infuper fub- terra 
prorepens hic & illic novos profert furculos inftar 
‚Genittz, Floret menfibus Junio & Julio, filique ve: 
ro. longui requirunt tempus , antequam maturefcants 
… Nomen, Conte he fpecies Indice Genifte aculeate, 
communi: nomine Ternatenfi Malaico Catti: Catti vo» 
«cantur , Belgico Praatjes, cujus originem in fubfe- 
quentibus. deducemus capitibus. Peculialiter hanc 
voco fpeciem Latine Fruticem Globulorum, ac fru- 
ctus Globulos „ commune vero Indicum nomen eft 
Klitsji feu Kalitsji. Amboinicum generale nomen eft 
Sebit , atque hee fpecies cognominatur femina ; quum 
pauciores gerat fpinas fubfequentibus; Macaflarice 
Rogare. Boegice Tambu Nuno. Frutex ipfe in Java 
vocatur Sabu, ac fructus Malaice Boa Gore. 
s5 Locus. Crefcit proprie in Amboinenfibus ac Mo- 
luccz infulis in campis fterilibus, ac faxofis locis circa 
litus; x quod hinc. inpervium cft. - In oceidentalibus 
plagis non ita obvius eft hix frutex. In Portugallia 
quoque hunc vidi, ubi delatus fuit ex Brafilia fub 
nomine feminum Brafilienfis fruticuliz- ===> 
- Ufus.. Glabra & offea hujus fruticis femina in India 
multum adhibentur ad vulgarem lufum . Tsjoncka di- 
Gum „qui formatur ex oblonga machina , in qua qua- 
tuordecim foveole per ordines excavatz funt jin qui- 
bus juxta certas leges per hosce globulos feu: Kiitsjis 
numeratur, Ge „una pars feu ordo deficiat. Defe- 
Cu horum Kl je: ad iftum lufum eliguntur glabri 
en e en eu =, tubulorum fpecies , Cauris 
lcka , enere eft minimaru 
feu Concharum D eneris, mr AM cocum. 
Semina conftipantem habent vim sac quidam Am- 
boinenfes propugnatores tanquam artem babent belli- 
cam a dusdraginta horum officulorum per-aliquot con- 
tínuos. devorare dies, putantes ex i "opinione 
in.bello duros; atque a vulneribus liberos hinc fore. 
Recentia folia cum uc aqua fubatto contrita , 
ac mane. propinata menítrua provocant ataue indu- 
ratum refolvunt lienem, . P SCH cm inda 
In 
RBARII AMBOINENSIS Liber VII. cap. XLIX: 
De 4 of s bóvenfie zyn kleender, ligt-ros , en bedek- 
ken vyf loodverwige draadjes, Jcbier zonder reuk, ledef 
bloeme beeft by baar oor/pronk een mal, groen blaadje, 
waar van den tros gebaard werd, en weinige bloempjes 
gaan teffens open , blyvende de bovenfte blaauw-groene 
knopen kleen, en lang ongeopend , die ook meeft vergeefs 
afvallen. De voorfchreve bloemdragende tros is in Banda 
gezien, en miffchien bet manneken geweeft ; maar 't wyfs 
ken Klitsji aan "t Cafteel Vittoria, badde aan bunne rys- 
kens 5 of 6 paren bladeren verwiffeld tegens malkander; 
een vinger lank, fcbaars 2 breed, zeer bitter , en one 
lieflyk van finaak, E 
De bloemdragénde troffen ftonden 3 én 4 by malkaar; 
als lange aayren , zonder baarden. De bloempjes waren 
-Kleender , als boone-bloeyzel, agter met een groen knopje 
of beursje. De vyf buytenfte blaadjes zyn even groot y 
en flaan achterwaarts gebogen , waal of leververwig. 
Binnen ftaan «yf andere kleendere, geelachtig, en t'za- 
men gefloten , verbergende nu. draadjes met bruyné 
nopjes , van een flappen reuk. Het bloeyd in Oëtober. 
De ryskens waren zeer gebaakt , maar de takken bad. 
den weinig doornen : bier op volgden doornagtige bouwen; 
a 4 duymen lank, a breed, met korte flekeltjes digt 
bezet, dewelke groen en week zyn, gelyk de Caftanje- 
buyskens , maar dan de dude bouwen , die /wartachiig 
worden, ftyver en ftekelig, voor en by de fpitze bebben- 
ze een byzonder dikker doorntje,-als ten ader, "t welk 
met kleendere bezet is. Binnen leggen 2,3, en 4 ronde 
zaden, de knikkers gant/ch gelyk ; waar mede de jongens 
Jpelen, licht-graauw, glad, en blinkendé, met Zommige 
fyne cirkeltjes omgeven, en aan ?t eene eynde met een 
uytjteekend hoekje, en daar by een vaal plekjes daar ze 
aan de fcbaal vaft gebangen bebben. Zommige zyn per- 
fect rond , bebalven dat. uyt/teckend- boekje „zommige 
wat lankwerpig 3 gelyk Hagediffeseyers , zommige zyn 
ee dere. lichter y en witachtig, doch 
“hebben zY onder een fleenbarde febaal , eén wit, 
droog, en hitter merg. De voorfte takken verdelen bun 
telkens in twee delen y en bet fchiet op met. verfcbeyde 
Dommen uyt eene wortel > dewelke dag en boven onder 
de aarde kruypende, bier en daar. nieuwe fcheutent 
voortbrengt, gelyk de Brem doed. Zyn bloeytyd is im 
de Maanden juny en Fuly, maar de bouwen. vereya 
Jchen langen tyd , eer ze ryp wordens P 
— Naam: Alle de xoorten van deze Indifche Genifta 
beeft dan de volgende. Maccaffaars R GE Boegis 
ahu, de vruchten 
was, werden in Indien veel gebruykt tot. dat. gemene ` 
de fleentjes', of 
t; uyt bet 
De. zaden hebben een ftoppende kragt ; en zommige van 
de Amboinfche pinea E de 
konftje >veertig. dan: deze korls eenige: na malkaat 
‚om na baar gelove in den oorlog bard en oti- 
quetsbaar te worden, si Seas net AL E 
“De groene bladeren met: gew exc "oi ef 
Da aj gedronken , verwekken: de: maand-ftonden , en 
doen de verbarde milt /melten. = men 0 
Ss? 
