04 HERBARII AMBOINENSIS 
Tabula Quadragejima Nona 
Ad Figuram Primam ramum exhibet Guilandine minoris; 
foliolis acutis, caule & fructu aculeatis. 
Figura Secunda ramum fiftit plante, que Nuge filvarum mi- 
nime RuMPHIO dicuntur, que vera Acacia fpecies vide- 
tur. 
OBSERVA TEO. 
Hee vera quoque Guilandine fpecies eft, eftque illa, que 
Acacia gloriofa Lentifci folio, &c. vocatur a Plukn. in Al- 
mags p. 4. ubi vide reliqua, ut & in Thef: Zeyl. p. A 
H 
Liber VII. cap. LL 
De negen- en veertighe Plaat 
Vertoont in de eer/?e Figuur een Tak van de kleindere Cuts 
landina , met fpitze blaadjes en doornagtige fielen en ersch, 
Zen, 
De tweede Figuur wyft aan een Tak van een Plant, welke dé 
kleynfte Praatjes der boffen van Rumpnıus genaamt wert; 
en een waare zoort van Acacia fchynt te zyn. 
AANMERKING. 
Dit is mede een regte Zoort van de Guilandina, en is did 
geene, welke de uytmuntende Acacia, met het blad van de 
Lentifcus &c. genaamt wert by Plukn. in de Almag. p. 4. 
alwaar het overige ziet, als mede in de Thef. Zeyl. p. 4. 
CAPUT. QUINQUAGESIMUM 
PRIMUM. 
‘Nuga filvarum. Catti Catti Kitsjil. 
Ertia fpecies minima eft quoad fruticem ac ra- 
T mos, fed omnium peflima & quam maxime vi- 
tanda: dividiturque in litoream & terreftrem. 
Primo litorea feu odorata fpecies tenuis eft frutex, 
flagellis fuis ac rotundis ramis fupra ac per alias her- 
bas fefe extendens: Inferior ejus {tipes minus .bra- 
chium craflus eft, rugofo ac fillo cortice obduétus, 
lignumque durius eft quam in prioré fpecie, nibilomi- 
aus tamen porofum , ac. paucum exftillat gummi , 
quuin-incidatur, reliqui rami minimum digitum vel 
.pennam craffi fünt, ‚ac rotundi, hisce transverfali- 
ter 
er Apad locantur foliofe rachides , quz tene- 
rz, nullis armate funt fpinis , fed fenfim illas generant, 
atque hisce foliola infident plerumque obpofita, in 
multis etiam alternata, vel non ita directe obpofita , 
quatuor, quinque, & ad fummum fex foliorum paria 
conftituentia, atque femper prope fummum par bini 
hamuli excrefcunt, quibus fefe veftibus facile figunt, 
quales malignos licet. parvos hamulos cunéte gerunt 
xachides , fub inferiore parte abfconditos & vagos; 
Foliola hec optime conveniunt cum illis Blimbingi 
veri, funt autem glabriora & anguftiora, primo flave- 
Ácentia, dein maxime virentia, pollicis articulum cir- 
citer longa. Flores excrefcunt ex ordinato racemo 
non barbato, illis Genifte quam maxime fimiles „feu 
.hisce interris cum illo Sappani ligni conveniunt, quod 
in precedenti defcriptum eft libro, füntque hi flores 
eleganter lutei, ex novem petalis conftantes , quo- 
rum’ maximum retroflexum eft, in inferiore floris 
parte novem locantur ftamina , obfcure fufcas ge- 
entia antheras , que denfe admodum fibi, adcumbunt, 
„ac cornu formant, in fummo autem. petalo. rubrz 
quzdam macule confpiciuntur. Flos gratum fed de- 
bilem fundit odorem , fere inftat floris Lingoz , fed 
cito marcefcit. 2. : 
Fru&us funt filique breves, plane, & late „ex fu- 
fco nigricantes , durg , & glabrz , nullis fpinis obfitz, 
& incurvo apice donate , binos pollices longe, ultra 
unum late, in quovis fructu reconditur unum alte- 
zumve officulum nigrum ‚planum ; ex quadrato oblon- 
gum, parvam referens Fabam Marinam fea Parran, 
totaque filiqua cum illa Sappani ligni convenit, ex- 
.cepto quod minor fit. . E LRL m 
Le terreftris fpecies tenuiffima emittit flagella, . 
‚non ultra culmum crafla, fed quam maxime lenta, 
ac longe per herbas prorepentia, vel in altum fefe 
„elevantia, paucis abfeonditis hamis armata, in pin- 
nis transverfalibus non plura binis vel ad fummum 
tribus foliorum paria locantur , illis prioris fimilia, 
„ac fimilibus hamulis armata: Floriferum quoque pro- 
fert. racemum , fed paucis floribus ac fructibus onu- 
ftum , ita ut a multis tanquam fterilis habeatur. _ 
_ Nomen. Latine Nuge filvarum. Malaice prima fpe- 
cies Catti Catti Pante, & Sebit Laut. Altera fpecies 
Catti Catti Kitsjil. Amboinice Sebit cum cognomine 
parvi. Belgice kleene Praatjes. 
- "Locus, 
` der 
LL HOOFDSTUK. 
De kleene Praatjes der Boffen. 
E derde zoorte is wel de kleenfle van firwyk en take 
D ken, doch mede de fnootfte en batelykfte: verdeeld 
i in firandelyke en landelyke. —.. SONDA 
1. De ftrandelyke of welriekende zoorte is een dun: 
ne firuyk met -zyn ranken en, ronde takken over en door 
andere ruygte fwervende. Den benedenften flam is een“ - 
kleene arm dik ; met een ruyge en gejcbeurde /cbor Je. 
He bout is barder dan don de voorgaande ee: niet 
te min poreus, en geeft een weinig gom uyt, als men 
daar in [nyd. De re, een Cy een pink of 
een fchaft dik en rond „ aan deze flaam overdwers en 
tegen malkander blad-dragende ryskens , die in baar jonk- 
beid geen doornen bebben , maar metter tyd gewinnen; 
en aan dezelve de blaadjes meeft tegens. malkander , aan 
veele ook verwifJelt, of van den tegenftand afwykende, 
met 4. y. en ten boogften 6 paren, bebbende telkens by 
bet voorfte paar 2 baakjes , waar mede zy bun aan de, 
kleeren zeer ligt vaft: maken, diergelyke fnoode , boeweb 
kleene baakjes aan alle de ryskens ham „mede aan de on- 
e. Side verborgen , en wat wyd van malkander, 
blaadjes gelyken beft. na die van de Blimbing , doch 
zyn gladder; enifiahlder s eerft geel-groen, daar na boog- 
groen „ omtrent een lid van een duym lank. De bloemen 
komen voort aan eenen welgefchikten tros , zonder baar- 
den, die van de Genifta meeft gelykende , of bier te lan- 
de na die van "t Sappan-bout , in bet voorgaande Boek 
befcbreven „ fcboon-geel , van 9 blaadjes gemaakt, waar 
van bet groot[le agterwaarts gebogen flaat ; aan de onder- 
Ste zyde van de bloem [laan 9 draadjes , met donker-bruyne’ 
noppen; digt tegens malkaar gepakt „en een. borentje uit- 
makende „en aan ’t opperfte blaadje ziet men eenige roode 
linien, De bloem beeft een lieffelyken, doch Nappen reuk, 
Jebier als bet bloeyzel van Lingoa, en verwelkt ligt. 
ag De. vruchten zyn korte, breede , en platte bouwen, 
uit den bruyne [wart , bard, en effen, zonder eenige 
doornen, vooren met een kromme Jpitze „ twee duymen 
lank, en ruym een breed. In ieder vrucht leyd een of 2 
Swarte bonen, plat , uit den vierkanten lankachtig 5 gt- 
dykende een kleene Faba Marina of Parran., en de ge- 
beele bouwe gelykt na die van "t Sappan-bout „ bebaloen 
datze kleender is. o o „mei Re 
.2. De landelyke zoorte beeft de alderdunfte ranken; 
niet bowen een ftroobalm dik, doch zeer taay , enver door 
de ruygte kruypende , of in de lucbt,favierende , met wei- 
nige verborgene baakjes bezet. Aan de dwers-ryskens flaan 
niet zeo, fan 2, of ten bos S paren bladeren, de 
‚voorige gelyk, en met dezelfde baakjes gewapent. He 
„brengt zyn bloeyende troffen ook voort., docb E e bloe- 
men en vruchten daar aan, zoo dat bet van veele voor 
onvruchtbaar gehouden werd. TET ze 
Naam. In "t Latyn Nuge Sylvaram. Maleyts, de 
eerfte zoorte Catti Catti Pante , en Sehit Laut. De tweede 
zoorte Catti Catti Kitsjil. Amboin/eb Sehit , met de toe- 
naam van kleene. In 't Duitfch kleene Praatjes. 
Plaats. 
