VI Bock: LVII Hooft. AMBOINSCH KRUYDBOEK. ` 109 
putredine inpeditur , & potui apta fervatur in diutur- 
nis itineribus-marinis. Supra memoratus pulyis con- 
ducit quoque alicui, qui pedes in tribulo fauciavit, 
Carbones ifti minutim contriti admifcentur itidem Ja- 
vanorum calci & Minjac Djarac , quum nigrum requi- 
ramus plafticum in fuperiore navium parte , quod no- 
ftrates per picem liquidam efficiunt. ` Hujus viminis 
fegmenta quedam conligata, qua nempe quater 
fiffa func, in India adhibentur loco virgarum , quibus 
malefici pleétuntur , quum Betula aliaque vimina hic 
deficiant. e : ) 
Precedentis Rottang Jav& nobis alia obvenit fpe- 
cies in Amboinenfibus regionibus , quz tamen non 
multum ab ea differt , in Bourone enim crefcit arun- 
do Wanitette feu Wantette dicta, qua duplicem deno- 
tant fpeciem. Prima eft funis tenuis, fine frutice ex 
terra propullulans , quumque fit adultus , infra in bre- 
ves diftinguitur articulos inftar Rottang Tsjavoni, dein 
prorepit ad longitudinem fexaginta vel feptuaginta 
orchiarum tam per folum quam humiles per arbores; 
inferius & in medio haud multo craffior penna an- 
ferina, fuperne autem fenfim magis craffeícit ad di- 
giti circiter craffitiem ; albicans vel flavefcens, ibi- 
demque fpinofo obducitur Cortice feu vagina, quz in 
inferioribus articulis fenfim decidit, ac nudum exhi- 
bet funem , qui circa nodos tamen fpinulofis mem- 
branulis obductüs eft; arbores adfcendens & defcen- 
dens, nullos emittens laterales ramos usque ad extre- 
mam circiter partem ; ubi paucos tantummodo pro+ 
fert ramulos , nullosque fructus nifi in fumma fenectu- 
te, atque femel tantummodo. dlc 
. Ejus folia haud multum differunt ab anguftifolia 
Rottang Tunis funt enim alternata & vagas octo no- 
vemque pollices longa , binos ac tres digitos lata, 
ac quinque nervis longitudinalibus donata, qui in in- 
feriore parte brevibus hamulis armati funt, fuperius 
autem hoc folium terminatur in firmum apicem , 
ai lateralis ramulus quatuor circiter pedes lon- 
us eft, ; 
y Fruétus itidem fimplici ex petiolo excrefcunt infe- 
rius digitum craffo, ex rotundo parum compreffo & 
plano „ac penitus rugofo & fpinulofo , cetera fuperior 
pars in-plures laterales dividitur ramulos, qui multis 
incurvis corniculis feu julis obfiti funt fibi intricatis 
ad craffitiem filoruni velorum , funtque nodofi quoque 
ac fpinulofi: Hisce infident minimi fructus , minores 
Pifis;.ex- rotundo planiusculi ,in brevem, terminantes 
apicem, Hic autem corymbus, non excrefcit nifi in 
fumma fencétute, ac femel tantummodo. 
Recens funis vifcofus quoque eft inftar Rottang 
Tuni. 
Altera fpecies in Bourone quoque crefcens tenuior 
eft, externe plerumque virens, ad unam partem fla- 
vefcens, ac potiffimum per terram prorepens, unde 
non tam bone note eft quam præcedens. Ambz 
fpecies in Bourone crefcunt, in diftritu Tommahu, 
in Kelanga, Bonda, atque hic in Laha, In Bonóa vo- 
catur Ua Huay, h. e. Rottang ambulans, quum 'po- 
tiffimum per terram prorepat. Funis autem ipfe non 
tam eleganter pictus vel variegatus eft quam Javanus, 
nec ita aptus ad flexionem, hic tamen pro Javano 
adhibetur, atque in fruftis quindecim & viginti or- 
chias longis ex Bourone transmittitur , quales & funt 
omnes Rottang fpecies in boreali Celebis parte cre- 
fcentes, queque ex relatu incolarum haud multum 
quoad modum crefcendi differunt a Javanico. 
Tabula Ovinguagefima Quinta 
Ad Figuram Primam verticem exhibet Pa/mijunci veri la- 
tifolii. cum fructibus 4 majori forma expreflis. 
Figura Secunda ad Litt. A. folium exhibet Palmijunci vi 
minalis. B. Ejus racemus frugifer eft. 
benemen bet water zyn fcbadelykbeid , dat bet goed blyve 
tot bet drinken op een lange reyze. ovengemelde poe- 
jer ingenomen , is ook goed voor iemand , die in een Voete 
angel getreden beeft. . Dezelfde koolen fyn gewreven y 
werden mede onder de Favaanfche kalk , en Minjac Dja- 
rac gemengd, als men een fwarte pleyfler wil bebben s 
om bet bovenfte deel van de Vaartuygen te beftryken , 
gelyk de onze met teer doen, Eenige ftukken t'zamen ge- 
bonden, waar van ieder in wieren gefpleten is, werden 
in Indiën gebruykt tot roeden; waar meede men geeffeld, 
dewyl men geen Berken of teenen albier beeft. 
Van de voornoemde Rottang Fava , bebben wy een Jlag 
in de Amboinfcbe quartieren , dewelke niet veel daar van 
verfchild, want op Bouro waft een Rottang Wanitette 
of Wantette genaamt , waar mede xy tweederley flag 
verfiaan. Het eerfte is eem dun touw, zonder Jiruyk 
uyt de aarde voortkomende, wanneer bet touw volwa/Jen 
is, beneden in korte leden verdeeld , gelyk de Rottang 
Tsjavoni, daar na loopt bet voort tot de lengte van 6Q 
a 70 vademen , zoo langs de grond als over de lage bomen; 
agter en in de midden niet veel dikker dan een Gonze- 
Jcbaft , na voren allenxkens dikker werdende tot dé dikte 
van omtrent een vinger , witachtig , of bleek-geel en ale 
daar met een doornachtige fcbor[Te of fcheede bekleed, des 
welke aan de agterfte leden. allenxkens afvald , ag bet 
bloote touw vertoond, omtrent de leden nog al met ednige 
Jplinterige vellekens bebangen , de bomen op en neerlopexé 
de, zonder zyde-takken , tot omtrent bet wyterfte, ze 
eerft weinige takken voortbrengt ; en geene vruchten tot 
in de boog fie ouderdom, en dat maar eenmaal. 
De bladeren ver/cbillen niet veel van de fmalbladige 
Rottang Tuni, want zy aan verwiffeld en wat ydel 
van malkander , 8 a 9 duymen lang, 2 en 3 -vingers 
breed , en met s fenuwen in de lengte geplooyd , dewelke 
aan baar deu f met korte haakjes bezet zyn ‚naar vooren 
eyndigd bet blad in een ftyve [pits ; en ^t gebeele zyde- 
takje is omtrent 4 voeten lank. 
De vruchten komen mede voort aan een enkelden fleel , 
agter een vinger dik, en uyt den ronden wat plat, en 
gantfch ruyg of fleekelig , de reft na vooren toe in veele 
zyde-takjes verdeeld, en dezelve met veele kromme boren- 
tjes of vingers bezet ,door malkander gebogen, in de dikte 
van doy Baar, mede geknoopt, en jteekelyk. Hier aan 
zitten de allerkleenfte vruchten, Heinder als Erweten, 
uyt den ronden platachtig , met een-korte (Ditze, Dezen 
trots brengd bet niet voort dan in de boogfle ouderdom, 
en dat maar eens, f 
Het werfche touw is mede kleverig , als Rottang Tunis 
Het ander flag op ’t zelfde Bouro groeyende, is wat 
dunder , en van buyten meeft groen, aan de eene zyde 
bleek-geel, meeft langs de grond lopende, dierbalven zoo 
sed niet als de voorgaande. Beyde deze zoorten waffen 
op Bourg, in "t diftritt van Tommabu , op Kelang , Bonba, 
en bier in de Laba. Op Bonöa biet ze Ua Huay , dat is 
wandelende Rottang „om datze meeft n" degrond kru te 
Het touw zelfs is zoo mooy niet gefchilderd, of geplekt , 
als de Favaanfche , ook zoo bequaam niet om te draayen, 
egter word bet bier te Lande voor Favaanfche Rottang 
ebruykt, en. met ftukken van 15 en 20 vademen van 
ouro gezonden , gelyk ook doen alle de Rottangs , die op 
"t Noorder-deel van Celebes vallen, en na *t getuygeniffe 
der Inlanders aan wasdom niet veel van de Favaanfche 
verfcbillen. 
De vyf- en vyftigfte Plaat 
Vertoofit in de eer/fe Figuur de opperfte Tak van het regte 
^ breedbladige Palm-rier , met zyn vruchten a in grooter 
 gedaante. ; 
De Tweede Figuur vertoont by Lett. A. een blad van het 
` teenachtige Pa/m-riez. B. is de vruchtdragende tros 
í 
LVIII. 
