t 
130 HERBARITAMBOINENSIS. Liber VIL cap. LVII, 
externe ita maculata eft, acfilamelle quedam ipfi ef- 
fent inpofite. Ejus folium mihi huc usque ignotum 
eft, quum neque hic neque in Java cretcat , ubi ex 
Bourone venalis adfertur , praefertim ex vagis ejus in- 
fulis ad partem ipfius Euralem fitis, que regio Poelo 
vocatur, uti & ab ipfi vicino Paffir , unde Macaflaram 
venalis adfertur. GM ; 
Supra‘ di&um fuit Tsjavohi quibusdam etiam Rots 
tang Cawa vocari, ulteriore autem examine detexi 
binas. diverfas effe res ; T'sjavoni enim proprie eft a- 
rundo fupra defcripta, cujus funis non ultra quinde- 
cim vel viginti orgyas longus eft, ac proprie Am- 
boinenfibus vocatur Utta Laun Cana, quum in ejus 
foliis panis Cana pinfitur , quod nomen Hitoenfi fupra 
defcripto Rottang Tuni tribuunt, quum utraque hec 
folia ad. idem adhibeantur ufum. 4 
Rottang Cawa vero eft funis repens & flagellofus, 
per terram prorepens , atque ad fecundum vel tertium 
nodum radices agens, {upra quoque craflior quam in- 
fra, dein modo fefe dividit in laterales ramos, alter- 
natos, tres pedes longos , quorum inferior ad fpitha- 
mz fpatium nudus eft, fed oris acutis & pungentibus 
“armatur uti Lontarus, reliqua ipfius pars folia emit- 
tit parva ,inftar minoris Zingiberis , alternata, pedem 
longa, fupra acuta , & plerumque pilis vagis hirtas : Poft 
folia hujus Rottang Cana tenuia quzdam & firma locan- 
tur fila, incurvis fpinis feu hamulis obfita , atque poft 
„hos cortex feu pellicule fibi inponuntur, qui externe 
longis ac mollibus fpinulis inftar Sagus obducitur. 
In funis extremo alter tenuis excrefcit caulis, fi- 
miles gerens hamulos , binos pedes longus, e quo fru- 
étus excrefcunt, primoque ad latera emittit varia pla- 
na filamenta, acfi bina effent adcreta , fesqui pollicem 
longa, rugofa, & dentata quafi inftar Siriboe, que 
alternata funt, ac plerumque retroflexa. Hisce infi- 
dent in quibusdam locis fru&us magnitudine Piforum, 
fquamofi, & cancellati inftar aliorum Rottang fru&uum, 
qui fuperne quoque apice. duro ornati funt. 
Longus fructiferi racemi petiolus aliquando fimplex 
eft, aliquando bifidus , funis ipfe penne craffitiem ha- 
bet,eftque glaber, & rotundus, nec vifcofüs, nec odora- 
‚tus. Verus ligni cortex eft tenuis, ac facile feparari 
oteft ab interna medulla. Radix nodofa eft, & dura, 
inftar radicis Chine, multisque duris fibrillis terre 
infixa heret. 
None omen ejus Malaienfe eft Rottang Cawa, 
in Boerone Cadat , ir i , 
“Locus. 
rumqne 
ad 
juxta terram prorepens, aliquando altas ad- 
tambores, ^ — 
"Tabula Quinquagefima Sexta : 
RO 
Funem exhibet, qui Pa/míjuncus equefiris Rumpnto dicitur, 
als of bet met eenige blikken belegt was. Het blad daa 
van is my nog onbekend, dewyl ze noch bier te Lande 
noch op Fava waft , alwaar ze van Borneo te koop 
werd gebragt, inzonderbeid van de gebrokene Eylanden, 
voor deszelfs Zuyd-ooft-bock leggende Land Poelo genoemt, 
als mede van bet naafte Paffir , van waar ze tot Makaffar 
ie koop gebragt werd. Got 
Boven is gezegt , dat de Tsjavoni by zommige ook. Rote 
tang Cawa genaamt werd, doch by naarder onderzoek 
bevinde, dit twee verfchillende dingen te zyn , want Tsja- 
voni is eygentlyk bet geene bier boven befchreeven is, 
wiens touw niet boven 15 a 20 vademen lang word, eh 
eigentlyk in't. Amboinfcb Utta Lau Cana genaamt, om 
dat men in zyne bladeren bet Cana bakt , welke naam de 
Hitoëzen aan't voorfchreeve Rottang Tuni geven, om dat 
beide bladeren tot dit werk gebruykt werden, 
Maar Rottang Cawa is een kruipende en lang-zeilige 
touw, langs de grond kruypende , en om de tweede of derde 
knoop weder inwortelende , na vooren mede dikker dan agte- 
rens daar.nà verdeelt bet zig eerft in zyde:takkenzverwillelt 
tegens malkander , drië voeten lang, waar van de agter- 
Jte een fpan blood is, met Jcberpe flekelige kanten , gelyk. 
aan de Lontar-boom ; de reft is bezet met [malle bladeren, 
gelyk die van kleene Gember, verwifJelt tegens malkander, 
een voet lank „vooren [pits „èn doorgaans met ydele bayr- 
tjes bezet „agter de bladeren van dit Rottang Cawa ftaan 
eenige dunne en ftyve draden, bezet met kromme doornen 
of baakjes, en daar agter de fcbellen of fchorfJen , veele + 
over malkander, en van buyten bezet met lange weeke 
doorentjes, als Sagoe. ` du 
Aan ’t uyterfle van't touw komt eenandere dunne Bel 
woort , met diergelyke baakjes bezet, twee voeten lang y 
daar aan de vruchten groeyen , eerftelyk ter zyde uyigee 
vende verfcheyde platte fielen als of er twee tegens 
malkaar gegroeyd waren, 13 duym lang , ruyg , en ge- 
Kertelt als Siriboa, verwiffelt. tegens malkander., em de 
meefte agterwaarts gebogen, Aan dezelve zitten bier en 
daar de vruchten,.in de grootte van Erweten,, galeba 
en geribt als andere Rottang-vruchten , met een barde 
Jbits boven op. — GER ann E MAS. 4 
De lange Za van de vfuchtdragende tros is dr 
enkeld , zomtyds in twee verdeelt; bet touw in de dtkte 
van een Jchaft, glad, en rond , niet kleeverig noch ries 
kent. De regte Jcbor[Je van °t bout is dun, en laat zig 
Jepareeren van "t binnenfte merg. De wortel is knobs 
belacbtig., bard, als Radix China, met veele barde Eë ` 
zelingen in de aarde vaft. — vod 
Naam. Zyn naam is in 't Maleyts Rottang Cawas ` 
op Boero Cadat, op Amboinfch Ua Cawa. A 
. Plaats. Zy groeyd op Boero , Bonoa , en in de Labay . 
meeft langs de grond , zomtyds hooge bomen oplopende, 
Gebruyk. Men gebruykize tot. dagelykze Timbels 5 
doch dewyl ze zoo ligt fcheurd , werd ze. meet ‚gefpleeten 
tot riemkens, waar mede men op Bonoa: de randen. van 
Tontommen en Toedongs bind. ws 
De fes- en vyftig fle Plaat = > 
Vertoont een Touw-gewas , het geen de Ruyters- Palm: 
„ Doom-Bies, van RumPuius genaamt wert. 
