ng HERBARII AMBOINENSIS 
Ejus cortice , ramis, & trunco , quum fcindantur, 
pungantur , vel conminuantur , fuccus exfluit ruber in- 
. ftar fanguinis humani vel animalis, qui vulgo in Phar- 
macopzis fanguis Draconis vocatur. Puto autem hanc 
Rbaa , totam aliam ac diverfam effe arborem prece- 
dente illa Socotrica arbore Bek dicta, ac potius haben- 
dam effe fpuriam Nucis Mofchatz fpeciem ,quz fan- 
guineum quoque fundit fuccum, praefertim quum Dap- 
perus ipfe teftetur , internum fru&us nucleum odorem 
fpirare Nucis Mofchate. 
Additamentum in Caput Sanguinis 
Draconis. 
` Anno ijot. a quodam adjutore , qui diu prefuit 
¿mercaturz "Sanguinis Draconis in Palimbang ,. fubfe- 
quentia mecum funt conmunicata, que 1n prioribus 
non conmemorantur. s 
Idem vero confirmat, Sanguinem Draconis conligi 
quidem ex quadam Rottang fpecie , quam jam prete- 
reo, & que defcripta fuit; uti quondam a Dno. St. 
Martino mihi fuit transmiffa. Scribit autem mihi fe- 
mel deciduis maturis fructibus , fruticem nunquam 
dein alios proferre fructus, illosque conligi a monta- 
nis, donec fufficientem haberent quantitatem , qui in 
Oryze vel alia machina minutim contundebantur, 
ipforumque furfures ac cortices per cribrum fepara- 
bantur, quantum fieri poterat , reliqua. ac fuperflua 
malfa purus erat Sang Draconis , qui ad folem 
fupra mattam in eum finem conftructam , deponitur, 
per cujus calorem in lentam ducitur fubftantiam, at- 
que per montanos iftos populos in rotundos forma- 
tur globulos feu placentulas, magnitudine Pinange , 
aulo majore vel minore, qui tali modo praeparatus 
ab ipfis Palimbang deferebatur ac vendebatur , ac dein 
porro Bataviam, & inde porro in Patriam feu Europam. 
Quum vero Societas Indica dein experta fuerit, 
incolas ac Sinenfes Sanguinem hunc Draconis adul- 
‘terare per Ceram vel aliam admiftam maffam, hinc 
anoluit dein hunc accipere nifi in parvis fruftulis di- 
«giti.articulum longis , ac pollicis craffitiem habenti- 
P que fequenti preparantur modo. 
>. Crater ingens aheneus vel ferreus ad tertiam ejus 
partem aqua inpletur, & igni inponitur, tum mattu- 
L ex arundine conftructa ipfi inponitur , ita ut undi- 
que craterem obtegat , ita tamen ut ad trium quatuor- 
‚ve digito altitudinem fupra aquam emineat , in 
qua dein Sanguis Draconis deponitur, ac bene ob- 
tegitur, ita ut nullus vapor exhalare poffit. Quum 
aqua jam ebulliat, placentz Sanguinis Draconis per 
ejus calorem adeo mollefcunt , quam defideratur , que 
maffa tum a Sinenfibus in talia conminuitur & forma- 
tur fruftula, uti modo dictum fuit, que, ut priftinam 
recuperent duritiem , frigide inponuntur aque, Li- 
cuale folio involuta, & dein Javanorum filo, ad 
diftantiam binorum digitorum adligantur in formam 
«caudx Draconis. Tali modo in ciftis compingitur Pa- 
Jimbani, ac Bataviam transmittitur, & hinc porro in 
Patriam. 
Exploratur autem Sanguis Draconis fequenti modo, 
an bonz fit note. Qui igni inponitur, vel ad arden- 
xem tenetur candelam, fi tum lucentem emittat de fe 
olorem , optimi eft ufus ad rem Medicam; quum 
vero pollicis vel digiti unguis fit madidus , ipfique 
sadmoveatur Sanguis Draconis, quo magis tum rubeat, 
& ungui adhereat ‚quo melior eft piétoribus. 
Unde autem nomina Sanguis Draconis in Lacrymis 
& in guttis fint derivata, mihi indicare non poterat , 
fubtilis enim ac craflus ibi unum idemque gerit no- 
men, Djernang nempe, hinc itaque hoc inquirendum 
eft in Sanguine Draconis, qui ex India Occidentali, 
& Canarienfibus defertur ailis, 
Addenda quidam mihi porro funt, que reperi in 
Horto 21. nuper edito cap. 109. ubi quzdam arbor 
a ara Favana dicta, que in Patriam transmifla, & 
ibi habita fuit Sanguis Draconis, quum plani ejus fru- 
&us quodammodo formam reprefentent Draconis, 
«que hic in Amboina alta eft arbor, eleganter rubrum 
exhibens lignum, ex quo ciftulz formantur quique 
chic Ternatenfi nomine Lingoo vocatur, ac defcribi- 
tur libro tertio Herbarü mei, ch 
“Nullus ° 
“titeyt by malkanderen bebben, we 
Liber VIL cap. LIX, 
Uyt de fcbors , takken, en ftam; wanneer daar in pes 
Jneden, geftoken, of gekorven werd, uloeyd een Zap, 200 
rood als dat van een Menfch of Dier | gemenelyk in de 
Apotheeken Draken-bloed genaamt. Doch tk giffe; dat dit 
Rhaa een gant/ch verfchillend gewas van den voorgaande 
Sokotoorfche boom Bek, en EL meer te bouden xy, woor 
een bafterd-zoorte van de Noote-mufchaten boom y dewelke 
mede bloedig zap uyigeeft,te meer, dewyl Dapper zelfs 
getuygt > dat de binnenjte korl na de Noote - mufcbaat 
riekt. 
Byvoegzel op bet Capittel van Sanguis 
Draconis. 
Anno 1701. beb ik van een zeker Affiftent , dewelké 
langen tyd de opzicht over den bandel van Sanguis Dra- 
conis op Palimbang gebad beeft , bet navolgende verftaan, 
"t welk in "t voorgaande niet aangebaald werd. e 
Dezelve beveftigt , dat bet Sanguis. Draconis wel 
van een zoorte van Rottang komt, die ik in zyn Wezen 
laat , zoo als my voor dezen van den Heer St. Martyn, 
toegezonden is: maar by wift my te berichten , dat de 
rype vruchten afgevallen zynde, den flam nooit andere 
vruchten draagt, en dat dezelve van de bovenlanders by 
een verfamelt werden, tot tyd en ae zy een goede quan- 
Ike dan in een ryft of 
ander blok fyn geftampt zynde, word de fcbil of bak » 200 
veel doenlyk, daar uyt gexift, "t Overblyfzel, dat goed 
Sanguis Draconis is, werd im de Son op een matje, ten 
dien eynde daar toe gemaakt „gelegt , door welkers warm. 
te het zig tot een leenige fubfbantie begeeft , en door baars 
te weten de bovenlanders , tot ronde koeken gekneet werd, 
in de grootte van een: Pienang , iets meer en min,’t geen 
zodanig, van die lieden naar Palimbang afgebragt en ver- 
handelt werd, en voor dezen zodanig naar Batavia, en 
verders naar ^t Vaderland: gezonden is. | 
Doch doordien aan de Ooft- lmdi/cbe Compagnie naderband 
door de ondervinding geleert is, te deo eae en Chi- 
nees daar mede begon te morfJen , en met wajch of ander 
Stof te vervaifcben; heeft de Ed. Compagnie zulks niet 
anders willen ontvangen, als by kleene flukjes „de lengte ' 
ruym een did van een vinger; en de dikte van een duym 
hebbende , "t welk op de volgende wyze toegaat. ; 
Men neemt een grooté kopere of yzere pan, die eender- 
de vol water werd gedaan, en op "t vuur gezet „dan doet 
men een Rottang-matje in de pan, dat dezelve daar net 
in komt te Jluyten , doch zoo, datze 3 a vingeren. breed 
boven "t water blyft , waar in dan bet ‘Drakenbloed g- 
legt, en digt toegedekt werd, dat "er geen waafem + 
uytkomen. Wanneer dan "t water aan 't kooken raakt, 
‚werden de voornoemde koeken door deszelfs warmte. zoo 
leenig , als men zou avenfcben , "t geen dan door de Chie 
neezen tot zodanige flukjes gekneet werd „als even gezegt is, 
dewelke om zyn voorige hardigheid te bebouden, in kout 
water gelegt., in een blad van Licuala gewonden, en 
aan een Favaanfch Nette-gaarn , ieder twee vingeren 
breed van malkander gebonden werden, in de gedaante 
van een fleert van een Vlieger. Zoo werd bet van Pa- 
limbang in Kaffen afgepakt naar Batavia, en van daar 
voort naar "t Vaderland gezonden, 
De proef van ’t Drakenbloed is aldus: als men bet 
Drakenbloed neemt, en men legt bet in ^t vuur, of houd 
bet in de brandende kaarze; indien bet een lichte coleur 
van zig geeft, is "t byzonder goed tot de Medicyne; en 
wanneer men den nagel van zyn duym of vinger nat 
maakt, men klopt daar °t Drakenbloed op, boe helder 
rood, en hoe vafter bet op den nagel blyft zitten , boe bee- 
ter voor de Schilders. Ei A 
Waar nu de namen van Sanguis Draconis in Lacry- 
mis, en in Guttis van daan komen, en wifte by niet te 
zeggen , want bet fyne en bet grove beeft aldaar eener- 
kep maan » te weten Djernangs eier moet men dit 
onderzoeken in "t geene uyt Wefi-Indién, en de Canarije 
Eylanden komt, * ue d e ke 
… Noch moet ik bier byvoegen , bet geen ik gewonden bel» 
be in den nieuwen Hort. Amftelod. cap. 109. alwaar 
een zekere boom genaamt Angfara Javana, naar t Vader- 
land gezonden, en aldaar aangezien is voor een, Sanguis 
Draconis, dewyl zyne platte vruchten eenigzints y 
beelden de gedaante van een Draak, ^t welk bier in At 
boina een hooge boom is, gevende een fchoon rood bout, 
waar van men kleene ites maakt , en dewelke albier 
met een Ternataanfche naam Lingoo genaamt werd Aë: 
Jebreven in 't derde Boek van myn Herbarium. D b 
oc 
