120 
ramuli, ex nodis progerminantes , folia gerentes inftar 
Beloe tuy , tenuia, glabra, nec rugofa, fed per longi- 
tudinem fubtilibus coftis donata. 
Articuli circiter ad fpithamz fpatium diftant , funis- 
que gyros format inftar Rottang, fed non flexilis eft. 
Extrema funis feu tenuis pars hic & illic bifida eft, 
quod nec Rottang nec Bamboes efficit , ibidemque 
internodia parum rugofa fünt, externe inftar Bueloe tuy, 
cui puto elle adfinem. 
In Amboina parum notus eft hic fünis, & dicto 
anno repertus in remotis Hitoés montibus. Incolz 
hunc vocant Boeloe- Rottang , & male Rottang Boeloe , 
quod cognomen eft latifolie arundinis Rottang Tuni. 
- Nullus ®tiam ejus innotuit ufus, nullas enim habet 
rectas partes baculis convenientes, nec euam in fila 
torqueri poteft. 
HERBARII AMBOINENSIS Liber VIL cap. LX, 
Beeloe tuy, dun, glad, zonder ruigte , doch in d 
te fubtiel geribt. : : is * leng. 
De leden fiaan omtrent een fpan van malkanderen en 
bet touw loopt met bochten, gelyk een Rottang „doch laat 
zich zoo wel niet buygen. Het uyterfte of dunne tou 
Jplyt bem ook bier en daar in tween, bet welk noch Rot 
tang noch Bamboes doed , ook zyn de tuffcben-leden aldaar 
wat ruyg van buyten, gelyk. Boeeloe tuy , uyt aviens 
maag [chap ik bet giffe te zjn. 
Het is in Amboina weinig bekend ; en in ^t voorfchre 
ve Faar gevonden op bet woefte gebergte van Hit. 
De Inlanders noemen bet Boeloe Rottang , en qualyk 
Rottang Beeloe, *£ welk een toenaam is van de breede 
bladige Rottang Tuni. 
Men weet ook geen gebruyk daar van, want men 
vind er niets rechts aan tot band of avever-[Lokken 200 
laat bet zig ook niet drayen om touwen daar van le 
maken, 
CAPUT SEXAGESIMUM. 
Palmijuncus levis. Rottang Utan. 
Æc planta nullam haBét adfinitatem cum Rot- 
| | tang, excepto fune, qui vero non eft lignofus, 
fed junceus & viridis, ut tamen receptum, ac 
vulgarem fequar ordinem, inter Rottang fpecies hanc 
quoque defcribam. 
Funis hic digitum craflus eft, vel paulo minus, len- 
tiflfmus, ex craflis conftans fibris, junceus, externe 
virens, interne albus , uti & externe , ubi alicui rei ad- 
hefit , fine fpinis ac nodis feu articulis , fed folia ple- 
rumque gerit alternata , inque ramos dividitur. 
+ Folia cum illis Leleba conveniunt , longitudinali 
bus coftis donata, funtque glaberrima & fplendentia, 
oris peter ` A parum inflexa, cum 
petiolo ipfo funem ampleétentia , atque inde geniculi 
formam exhibentia. Folia hec aliquid peculiare ha- 
bent, quod in nulla alia obfervatur planta, nifi in 
hac & iubfequente. In folii enim extremo nervus 
medius excutrit, qui fefe infleétic, atque deorfum varias 
exhibet circinnas feu circulos , qui firmiffimi funt , 
ac fortifime illas tenent res, quas inter crefcendum 
ample&i poffunt. RR SEES oe 
lores excrefcunt in ordinatis racemis , uti in Li- 
ftro, vel Galanga majore, fed magis extenfi, primo» 
que funt fimplicia alba capitula, majora femine Sina- 
pios, que fefe explicant in flofculos albos & penta- 
petalos; maxima ex parte gerentes fimplicia ac bre- 
via ftaminula, odoris debilis. Plerumque fruftra de- 
cidunt, pauci autem hic & illic in fructus exerefcunt, 
qui bacce funt rotunde, paulo majores granis Pipe- 
ris, dure, glabrz, & cinerez. Sub externa pauca 
carne-officulum locatur rotundum , obfcure fufcum; 
Reliqua vero racemi pars obducitur fquamofis petio- 
dis, parvos julos referentibus, quidam autem racemi 
pe pm fruétibus onufti, qui omnes fimul matu- 
reicunt. ` 
Funis hic plerumque per fruticulos ac herbas pro- 
ferpit, in altis vero filvis arbores adfcendit fatis lon- 
e. Inferior ejus pars. quodaminodo lignofa eft, re- 
a, & firma, ita ut baculi ex ea parte formari pof- 
fint, fuperior vero pars ex craffis conftat fibris inque 
fubtilia loramenta findi poteft. Floret Julio, Augufto, 
& Odtobri.: Videtur mixtam habere naturam Rottang 
& Mw e e MEGA 
omen. Latine | aM Mul levis. Malaice Rottan 
Utan. Amboinice in Hitaa Walo & Wala; in Pd 
mora Waro, Wara, & Aywara, Ternatice Urioma. 
Sewer 
“Locus, Plerumque circa litora crefcit uti & i 2 
‘gam anterioribus partibus, ae levibus lvis 7 "7? 
` Ufas. Virides rami a foliis depurati in loramenta 
‘finduntur, ace cunctis ligaculis inferviunt. Recen- 
tia folia mafticara & inpofita levibus vulneribus, quz 
Amboinenfes in filvis contrahunt , Emplaftri loco in. 
ferviunt , adftringencem enim & confolidantem habent 
WIDE = 2000. Hara 
“Ultima 
— 
bA.HUO.OEDSIURLR 
Het gladde Palms-Boom-Riet. 
I pus heeft geen gemeenfcbap met de Rottang y 
bebalven bet touw, "t welk dan doch -niet boutach- 
tig, maar biesachtig „en groen ts, écbtef om de ges 
meene fleur te volgen, zullen wy ze mede onder de Rot. 
tangs befchryven. 
. Het touw is een vinger dik „of mindef , zeer taay , grof- 
dradig , en biesacbtig , buten groen, binnen wit, gelyk 
bet ook van buyten is, daar bet ergens aan gezeten beeft, 
zonder doornen of eygentlyke leden , “doorgaans bezet met 
bladeren, die met beurten boven,en tegens malkanderen 
Slaan, en bet verdeeld zich ook în takken. ` 
De bladeren gelyken die van Leleba , langs benen wel 
geribd , doch zeer glad en glimmende, met effene kanten 
en by den Deel een weinig gedraayd , maar met den fleet 
zelfs bet touw omvattende , en daar door de gedaante 
van een lid makende. Deze bladeren hebben iets bezon- 
ders, bet welke men aan geen andere plante ziet dan aan 
deze en de volgende: want aan "t wyterfte des blads loopt 
de middel-zenuwe alleen voort, kromt baar om, en vera 
toont neerwaarts verfcheyde krullen of cirkeltjes ‚die zeer 
fof ay „en vaft bouden;, als zy in *i groeyen wat komen 
€ Vatten. ` < a ei 
` - Het bloeyzel komt voort aan gefcbikte troffen > gel ykaati 
het Liguftrum, of Galanga Major ‚doch meer wytgehreyd, 
beftaande eerft uyt enkelde witte knopjes , p dan 
Mofterd-zaad , die bun openen in kleene, witte , en vyf- 
bladige bloempjes, meeft uyt enkelde korte drandjes be: 
ftaande , met een flappe reuk. Zy vallen meeft vergeeft 
af , doch weinige bier en-daar werden tot vruchten, ® 
welk zyn ronde befién, wat grooter dan Pepers-korl, bard, 
lad, en graauw. Onder bet buytenfte weinige vleefch 
eyd een ronde donker-bruyne [leen , zynde bet refterende 
van den tros bebangen met Jebubachtige fteeltjes , als kleene 
Kattekens, doch men vind ook troffen met vruchten volla- 
den, en alle te gelyk rypende. SC) 
Eë a S EH i : 
Het touw kruypt ordinaris door de P e i ia? in 
"t booge bofcb loopt bet de bomen op , és See redelyk 
lank. Het onderfte deel dr pat boutachtig , regt , en ftyfa 
200 ys men -E daar uytkan maken , maar bet 
voorfie is grofdradig , en. laat-zig tot. fubtiale riemen 
fplyten. Het bloeyd in July, bilis ee A 
zoude zeggen, dat bet een gemengde aart beeft van Rottang 
“en Galanga. 
. Naam. Zn’ Latyn Palmijuncus levis. Op Maleyts 
Rottang Utan. Amboin/ch op Hitoe Walo Oh ala 
LEN Waro , Wara, en Aywara. ‘Ternataanfch 
rioma. Eeer 
. Plaats. Het waft meeft omtrent de firanden, als mede 
in * voorfte van "t gebergte, en lichte boffchen. . — 
Gebruyk. De groene takken van de bladeren gezuyverd, 
werden tot riemen géfneden , die tot allerband. bindwerk 
dienen, De verfcbe bladeren geknouwd en opgebonden, 
dienen de Amboinezen tot pleyfters, als zy. in °t-bofch 
eenige lichte quetzuren bekamen „want zy hebben eentzar 
mentrekkende en genezende krâgt… …—…… -or Hi 
d Leni ic ^ 
