> 
VIII Bock. 1 Hoof?/.. 
Antiquum nomen Pala cum hodierno Palan fatis 
convenit ,- 4riene autem aliquod corruptum videtur 
effe nomen. Populi Sydraee ‚non noti funt, quin 
forte Ox ydrace eflet , qua natio eft, internam habitans 
Indie partem , ad quam Alexander magnus pervenit , 
uti in Curtio legitur. 
Quo modo nomen Ficus Indice apud auétores con- 
fundatur, & errorem induxerit , ex eo liquet , quod 
hodie tres diverfe penitus plante, pro Ficu Indica 
demonftrentur, quarum prima eft Varinga, que eft 
Ficus Indica veterum, fecunda. Mu/à feu Piffang , ter- 
tia Tuna ex Brafilia, aliisque Occidentalibus regioni- 
bus in Europam deducta, quz craflum ac fpinofum 
gerit folium , alterum alteri inpofitum: Atque hac 
planta inperitus quidam Botanicus J'ulium Scaligerum 
decipere voluit, uti id conqueritur exercit. 171. ipfi 
nempe obtrufüm fuiffe pro Muzy Avicenne, & Sera- 
pionis, que. hodie in Egypto Maus vocatur , & Car- 
dano Poma Paradyfi , ipfi autem ignotum erat , abtea 
hanc ipfam plantam fefe defcripfiffe füb nomine Ca- 
delafonis , & Ciacampelonis. ` 
Carol. Cluf. ih adnotationibus füis in caput decimum 
libr. 2. Garcie Arom. ad eam videtur inclinare opi- 
nionem , noftram nempe Mu/um forte effe Palmam 
Cypriam, de qua Theopbr. libr.2. plant. cap. 8. men- 
tionem facit, quz folia gerit multo majora cunctis 
Palmis, fruc&umque majorem pomo Granati, fed ob- 
longum. Aliam quaque arborem . defcribit. libr.: 4. 
cap. s. que longiffimum gerit folium fimile plumis 
Struthiocameli ,. que galeis inponuntur ; quodque bi- 
nos cubitos longum eft; ex pracedentibus autem, 
que adnotavimus , hiec neg opinio falfa eft , fi enim 
Mufa tum temporis in Cypria jam fuiffet, ulterius ifi- 
ne dubio prone ta fuiffet. : 
« In Hort. Malab. Tom. 1. cap. 6. defcribitur nomi- 
ne Malabarico Bala, Bramin. Kely, atque fub iftius 
capitis finem multe conmemorantur fpecies, in Ma- 
Jabara note , fed in hisce infulis. ignote , quas hinc 
omittimus. NOS 
De féfüig fte Plaat. 
Totam exhibet Mofa ein farchlis is Ü radicibus pro: 
pullulantibus. 
‚Ubi Litt. A. racemum feu corymbum denotat frugiferum. 
B. peculiarem fructuum congeriem, feu fafcicutum Sickat di» 
cum. e 
C. Eft Fru&us Pifang Medji. ` BEE 
D. Idem transverfim fectus , ut interna confpiciatur fubftan- 
tia. 
E. Eft Fructus Pifang Swangi. 
F. Eft Pifang Bidji cum oficulis feu granulis fuis. 
G. Piffang Crobo.eft. TN 
H. Eft Conus feu Cor in extremo corymbi-femper excrefcens, 
_ fed marcefcens, ac decidens Djantong dictum. 
OBSERVADO. 
Hec eft celebris illa planta, de qua Carolus Linneus to» 
H 
wi 
“tum & elegantiffimum confcripfit tractatum fub nomine Mu- 
fe Clifortiane, ubi fere omnia , que ad hoc genus perti- 
nent, inveniuntur, nec non in H. -Malab. part. 1. & H. 
Clif.p.467. ubi Mufa racemo fimpliciffimo vocatur, reliqua 
porro Synonyma vide in Thef. Zeyl. p. 164. 
Tom. E -CAPUT 
‚len, want zoo 
AMBOINSCH KRUYDBOEK: 12g 
Den ouden naam Pala komt met den bedendaagze Pa- 
lan wel overeen „ maar- Ariene, Jchynd iets bedorven. te 
zyn. De Volkeren Sydrace zyn niet bekend , of bet moè- 
Jien Oxydrace zyn , Volkeren van bet binnenfte Indiën, 
tot dewelke Alexander de Groote gekomen is, gelyk men 
in Curtius leeft. MA 
Hoe men met de naam Kicus Indica by de Autheuren 
Jpeelt , en malkander abufeert, blykt. daar uyt, dat men 
bedendaags drie gant/ch verfchillende planten voor Ficus 
Indica toond , als enen de Waringe boom, bet welk is 
Ficus Indica veterum 5 "t tweede de Mufa of onze Pif- 
fang; ’t derde de Tuna, tyt Brafil „en andere Weft-In- 
difche Landen in Europa gebragt zynde, een dik doorn» 
achtig blad „daar "t eene uyt bet ander groeyd. Hier mede 
beeft zekeren onervaren. Herbarift, den geleerden Julius 
Scaliger ook willen bedriegen, &elyk by klaagt exercit. 
171. dat bet bem opgedrongen zy voor Muzy, by Avia 
cenna en Serapio be/chreven, bet welk men hedendaags 
in Ægypten Maus noemde , en by Cardanus, Pomum Pa- 
radifi, doch bet was bem onbekend , dat by't zelfde Muzy 
te vooren befchreven hadde ‘onder ‘den naam van Cadela- 
fon, en Ciacampelon. 
Carol. Cluf. in zyn aanteykeninge op bet 10. Capittel, 
lib. 2. Garcia, Arom. /cbynd na die meeninge te bel. 
len , dat onze Mufa mogte zyn de Palma Cypria, waar 
van Theoph, libr. 2. Brie cap. 8. gewag maakt , de- 
welke zal hebben een blad, grooter dan alle palmen, de 
vrucbt ook grooter dan een Granaat appel, doch lankach- 
tig. Of een andere boom, die by befchryft lib. 4. cap. 5. 
met een zeer lank blad, gelykende de pluymen van den 
E PARED , die men op de Helmen zet , 2 cubiten lank, 
doch uyt bet AEN moet deze vam? mede verval- 
Mufa doenmaals in Cypren was ge- 
weeft , zy zoude buyten twyfel al verder verfpreyd zjn. 
de 
In Horto Malab. tom. 1. cap. 6. werdze be/chreven 
met den Malabaar[cben naam Bala , in °t Braminees 
Kely „en aan dat eynde van't Capittel veele zoorten daar 
van in Malabaar bekend , doch in deze Landen niet, en 
daarom by ons uytgelaten. 
Tabula Sexagefima vens. 
Vertoont een geheele Mufa ofte Pifang-Struyk, met zyn 
jonge (cheutjes uyt de wortels té voorfchyn komende: 
Alwaar Lett. A. een geheele orugtdragende tros aanwyft. 
B. Een Zyzondere verzameling der vruchten Sickat genaamt: 
C. Is de vrugt van Piflang Medji. 
D. Dezelfde overdwars gefneden , op dat deszelfs binnenfte 
gedaante en fubftantie gezien wert. 
E. Is de vrucht van Pifang Swangi. 
F. Is die,van Piflang Bidji met zyn Zaat-korrels. 
G. Is de Piffang Crobo. 
H. Is het uyteinde ofte het fpitze bart „altoos aan het eynde 
uytgroeyende van de vrugt-tros, dog verdrogende en af- 
vallende, Djantong geniaaint. 
AANMERKING. 
Dit is die vermaarde plant, waar over Carolus Linneus een 
geheel en zeer fraay tractaat gefchreven heeft, onder de naam 
van Mufa Clifortiana, alwaar fchier alles, wat tot dit geflagt 
behoort, gevonden wert, als mede in het eerfte deel van de 
Hortus Malabaricus, en in de Hortus Cliffort. p. 467. al- 
waar ze Mafa, met een zeer eenvoudige tros genaamt wert; 
de overige benamingen ziet verders in myn Thefaur. Zeylans 
P: 164. 
R : SS I 
