138 
CAPUT QUINTUM. 
Mufa Aipburica, frve Ceramica. 
Piffang Alpburu. 
yOft feptendecim precedentes domefticas fpecies 
P fubfequitur jam femi filveftris, que Piffang Al- 
„ Phuru; feu Piffang Ceram vocatur, ftipite ac fo- 
jiis vulgari Piffang fimilis eft, fed corymbus frugife- 
rus aliquid peculiare habet, quod folia nempe gerat 
contra naturam aliarum, inferius enim bina locantur 
folia, illis arboris fimilia, fed breviora & rotundiora, 
dein fuceeffive alia fubfequuntur folia,parva, & an- 
gufta, atque ex cujusvis ala ingens craffusque pro- 
germinat pedunculus , cui quidam increfcunt fructus , 
quorum tamen rari perfcéti func. 
Forma hi maxime conveniunt cum illis Piffang Ba- 
tu, vel Piffang Swangi, fantque aliquando fpithamam 
Jongi, &pedem crafli; Horum caro eft albicans, fa- 
porque magis acidulus quamin Piffang Medji, & etiam 
vifcofior. Cortex exterior craffus elt 5 pallide flave- 
fcens,ac plerumque fiffus per medulle expreffionem, 
atque hzc fiffura non femper recta eft, fed aliquando 
obliqua , fuperne autem hi fructus in.obtufum termi- 
nantur apicem ‚qui foliorum quedam gerit veftigia. 
Ramus inter fructus angulofus eft, feu ftriatus. Fru- 
&uum fafciculi longe diftant, nec fimul maturefcunt, 
Corymbus frugifer in extremo nullum emittit cor, 
qua in re convenit cum Piffang Tando, feu Piffang 
Carbou, cujus & hzc fpecies eft. In carne ipfa mul. 
ta locantur nigticantia officula uti in Piffang Batu; 
bini vel plures fimul fru&us aliquando concrefcunt. 
‚Nomen. Latine Mufa Alpburica. Malaice Piffang 
Alpburu, & PifJang' Ceram. ` Hito&nfes hanc habent 
fpeciem Piffang Batu, ac proinde illam quoque vo- 
cant Kula Haan, , ; 
Locus. Copiofe crefcit in magna Cerama, præfer- 
tim:eirca Lifa Battam, & ejus oram borealem , atque 
inde in Hitoém , deducta in quibusdam obcurrit plan- 
tata locis, ejus vero fructus non ultra feptem pollices 
longi, ac tres digitos lati funt. 
; "ne Apud Alphorenfes , feu filveftres Ceram& iti- 
colas quotidianus eft cibus, tam crudus quam fub ci- 
neribus toftus hic fructus. Hitoénfes hanc magis plan- 
tant ob raritatem , quam ob faporem , ejusdemque 
habetur nature & qualitatis cum Piffang Batu. 
HERBARII AMBOINENSIS Liber VIH. ép. V, 
Y HOOPFPDSTUEK 
De Alpburifche , ofte Ceramifche 
Piffang. 
1A de voorgaande 17 tamme zoorten , volgt nu de 
N balf wilde, die men Piflang Alphuru, of Piffang 
Ceram noemd; aan flam en bladeren is ze de pe. 
mene PiJang gelyk, maar den vrucht-dragenden tak beeft 
iets byzonders , bladeren dragende tegens de manier van 
andere: want agter aan den tak flaan voor eerft 2 blas 
deren, die van den boom gelyk, doch korter en ronder: 
Daar op volgen na malkanderen andere bladeren, kleenen 
nal 5 wyt den fchoot van ieder komt een groehe dikke fleel, 
daar aan zommige vruchten groeyen, doch weinige van 
dezelve komen tot perfeêtie. i 
Zy komen adn fatzoen meeft overeen met de Piffang 
Batu, of Piflang Swangi , doch werden zomtyds een 
Jpan lank, en een been dik. Het vlee/ch is witachtig ‚de 
Jmaak wat rynfcher, als aan de Piflang Medji , en /me- 
riger. De buytenfte fcbel is dik, bleek geel, en dri ge- 
borften door bet perzen van 't merg, gaande de Jcbeur 
niet altyd regt , maar zomtyds fcbuyns , van vooren met een 
Jtompe /pitze , die eenige lidteykenen van bladeren vertoo- 
nen. 
Den tak tuffchen de vruchten is boekig of geftreept , dà 
vergaderingen der vruchten flaan wat verre van malkan- 
der, en worden niet teffens ryp. Den tak brengt ook geen 
bert voort aan yn uytterfle , daar in overeenkomende 
met dé Piffang Tando, of Piffang Carbou, waar van 
bet een méde-zoorte is. In "t oleefcb ziet men veele favart- 
achtige korls , gelyk in Piflang Batu, twee of meer nae - 
buurige vruchten waffen zomtyds aan malkander vaft. 
Naam. Zn ’t Latyn Mufa Alphurica. Maleyts Piffang ` 
Alphuru , en Piffang Ceram. De Hitoëzen boudenze voor 
een zoorte van Piffang Batu, en noemenze ook Kula Ha- 
tuan. , ee e 
Plaats. Zy waft déel op groot Ceram, intonderbeid 
ómtrent Lifa Batta , en deszelfs Noordkuft , van daar 
op Hitoë gebragt , ziet men ze bier en daar geplant , doch 
de vruchten werden niet boven 7 dwjmen lank , en 3 
vingers breed. i 
Gebruyk. By de Alpboerezen , of wilde Inwoonders 
van Ceram „is zé een dagelykze Eat, zoo wel raauw gege 
ten als in de affche gebraden. De Hitoözen plantenze meer 
tot een rariteyt dan om de fmaak , en ze word van dë: 
zelfde aart en eygenfchap geboaden met de Piflang Batu. 
CAPT UF SEX TEM. 
Mufa Simiarum. Piflang Jacki. 
TEre Mute filveftris binas obfervavi fpecies, ma- 
gnam & parvam: Parvam , quz hisce in terris 
vulgatiffima eft, primo defcribam. 
"Atque hzc truncum ac fructus gerit multo minores 
omnibus dometticis fpeciebus, vel faltem inftar illo- 
rum Piflang Keker. Ejus enim fructus binorum arti- 
, culorum digiti longitudinem habent „ uniusque latitu- 
dinem, fere rotundi, few parum angulofi. Ipforum 
medulla eft inftar Piffang Medji , nulla continens gra- 
nula, faporis dulcis , cortex vero difficulter feparatur. 
Hi vero fructus arcte fibi adcumbunt , atque fuperius 
acuminati funt inftar Piffang Djarong. 
Nomen. Latine Mufa Simiarum. Malaice Jacki b. e. 
Simiarum Piffang. Amboinice Kula Bey. Baleyice Buo 
Lutton , quod nomen ipfis etiam habet Pi/fang Canaya. 
Locus. In Amboine filvis obcurrit , fed raro reperi- 
tur. d 
_Ufus. Quum ejus fructus bene fint maturi, crudi 
tdi poffunt , fed ab hominibus plerumque negligun- 
tur,ac Simiis & Cercopithecis cibo relinquuntur in 
infulis , in quibus obcurrunt , qualis eft Baleya &c. 
VE HOOFDSTUK. 
De Apen Piffang. 
An de regte wilde Piffang hebben wy 2 zoorten y 
V kleene en groote. De kleene en bier te Lande gt- 
, meenfte zoorte , züllen wy eerft befchryben. ` 
Ze is kleender van ftam en vruchten dan alle de tam- 
me , of immers gelyk de Piflang Keker. De vruchten zjn 
maar 2 leden van een vinger lank, een dito dik, bykans 
rond, of een weinig boekig. Zyn merg is als Piflang 
Medji, zonder korls, zoet van fmaak , doch de fcbelle is 
wat moeyelyk om af te krygen. Zy ftaan digt aan mal- 
kander , bebbende voor aan een tuyt, gelyk Piffang Dja- 
rong. 
Naai: In 't Latyn Mufa Simiarum. Masse Pif- 
fang Jacki, dat is Ape Piffang. Amboin/cb Kula Bey. 
Baleyts Byo Lutton, welke naam by bun Luyden ook 
draagd de Piffang Canaya. 
Plaats. Ze waft op Amboina in "t wild, en word wei- 
nig gevonden. 
_ "Gebruyk. Als deze Piffangen ter degen ryp zyn, kan 
men ze raauw eeten ‚anders werden xy van de menjeben 
meeft veragt, en de Apen en Meerkatten tot fpyze gela- 
ten, daar dezelve zyn, gelyk op Baly, &c. 
Tabula 
