142 HERBARII AMBOINENSIS ` Liber VUL oan. vit. 
Ad ipfum corymbum multa locantur acuta folia, ex 
quorum alis flores excrefcunt: Tenerum folium non- 
dum apertum tubam refert; feu cucullum longum, 
fupra planum & apertum ; infra anguftum , fesqui 
pedem longum. : : 1 
Fructus mihi huc usque ignoti fant, quum in hor- 
tis plantatum fere nunquam hos producat, &in filvis 
rariflime, excepta quadam fpecie, que in umbrofis 
crefcit locis, & petiolos foliaque gerit rubra, in qua 
florum germina longos exhibebant apices uti in fub- 
fequente fpecie, ipforum vero apices fere digiti longi- 
tudiném habebant, atque fefe aperiebant in varias 
vaginas, quz florem emittebant longo tubo donatum, 
hi apices angulofis infidebant calicibus, ex quibus 
concludo fenfim tales excrefcere fructus, quales in 
binis fubfequentibus obfervantur fpeciebus. à 
Secundo. Folium Buccinatum album , Riud Poeti, 
quod femina cenfetur, multos emittit caules ex fibro- 
fa radice, qui infra ad interiorem partem fulcati, ac 
praterea firmi funt, quidam vero rotundi, quidam 
ex rotundo plani, glabri, ex viridi flavefcentes , pen- 
nam craffi, quatuor circiter pedes alti, & - inferius 
tres quatuorve fimul planum formant ftipitem. Quivis 
porro folium gerit fesqui pedem, ac binos pedes lon- 
gum, otto ac novem pollices latum , hujus autem u“ 
na pars femper latior eft altera. In fuperiore folii 
parte fubtiles confpiciuntur coftz, vel cancellz mo- 
do protuberantes, per femi digiti fpatium diftantes , 
oblique admodum , ac finuofe ad fummam excurren- 
tes folii partem, quz in inferiore ipfius parte fulcos 
formant; gen: porro folium prope ortum finuo- 
fum eft, fed non ita incurvum quam in fubfequenti. 
Ex uno alterove caule medio, qui ab initio firmus 
eft, nec fulcatus, fed paulo infra, ubi corymbus flo- 
rifer excrefcit, nodüm vel tuberculum gerit , fupra 
quod transverfaliter ex ifto caule cymba quafi pro» 
pullulat, corymbum producens floriferum , qui in plus 
rimos ramulos divifus eft, pelliculis diftinétos, hifce 
multa infident acuminata capitula fübulas referentia , 
culmum crafía, digiti articulum. longa , alba, circa 
fummam partem fefe aperientia , & ad latus emitten- 
tia flofculum album, longo tubo donatum, flori Glob. 
bz. fimillimum , fed minorem , quique ex tribus flac- 
cidis componitur petalis cum {tilo medio. Corym- 
bus hic florifer in quibusdam caulibus humilis, in a- 
liis altior excrefcit. Ex floris porro centro in fübula 
ifta latitante fructus progerminat, parvus, oblongus; 
planus; in medio fulcatus, in binas diftinétus cellu- 
RE bina dura & oblonga reconduntur offi- 
cula. ^ kt Sn 
Tertio. Folium Buccinatum Afperum , feu Riud Lac- 
Ri Lacki, quod mas habetur, caules gerit plerumque 
rugofos, inftar pellis Lamii pifcis, fi tangantur , atque 
ubi fructus excrefcit, fufci funt, ac faperne quam ma- 
xime finuofi, unde folia introrfum flectuntur, que 
binos pedes, & ultra longa funt, ab octo ad decem 
pollices lata, unaque folii pars latior quoque eft al- 
tera, fuperne notabiles gerunt coftas, que inferne 
fulcos formant , juxta quas facile finduntur, unde mans 
tilibus non tam apta funt quam priorum, 
Uri 
Fru&us provenit ex uno mediorum caulium ex pe- 
culiati ortu ad palmz latitudinem fupra nodum , un- 
de & peculiaris formatur petiolus, palmam longus, 
qui in varios diftinguitur laterales ramulos. 
~ Fru&tus paulo aliter fefe habent, quam in prioribus 
fpeciebus, trigoni nempe, ac majores illis Catapu- 
tie , inftar Cerafi fere, externe tribus fulcis diftin&i , 
virides, ac füperne plani, & umbilicati , fuperiores 
autem non trigoni funt, fed. plani, atque in tribus 
iftis cellulis trigona reconduntur officula nigra, & ex- 
terne gránulofa, quodvis porro granulum durum con- 
tinet nucleum, ex multis fegmentis tanquam arene 
granulis compofitum. == 
` Utriusque fpeciei tenerum folium inferias convolu- 
tum eft, ac fuperius apertum, buccinam refert; feu 
uti incolis placet, infudibulum, unde & nomen obti- 
nuit. Radix ejus breve gerit actransverfale tuber in- 
ftar Galangz, fed mox fefe dividit in plares craflas 
fibrillas , plerumque perpendiculares, in 
ge ae in m ip pe eft. 
omen. Latine Folium cinatum , quod dividit 
in Jatifolium, feu rubrum, album, & M uas = 
Ma- 
eriorque cau: - 
Aan de tros flaan veele fpitze bladeren , uyt welke 
Jeboot de bloemen groeyen: Het jonge blad nog geg 
gelykt wel een trompette of een lang Peperbuys , boven 
breed en geopend, onder fmal , anderhalf voet lang. 
De vruchten zyn my nog onbekend, om dat bet in de 
boove geplant , fchier nooyt vruchten draagt „en zelden in 
"t wild, bebalven aaneen zekere zoorte , dieaan een fehadu- 
agtige plaats gegroeyt rood van flelen, en ‘bladeren x 
waar aan bet fchepzel van bloemen in lange fpitzen be. 
ftond , als aan de volgende, doch de fpîtzen waren ‚febier 
een vinger lang, dewelke baar openden in verfcheyde 
Scheede, en uytlieten een: langbalzige bloem, doch. deze 
Jpitzen ftonden op boekige voetjes, waar uyt ik giffe met 
er tyd zodanige vruchten te groeyen, als men aan de 
twee volgende zoorten ziet, 
2. Folium Buccinatum album, Riud Poeti, wer- — 
dende voor bet wyfken gebouden , gewind veele ftelen 
uyt een vafelige wortel , dewelke beneden aan de binnen 
zyde gegeut , en voorts maffief zyn , zommige rood, zom- 
mige uyt den ronden wat plat., glad, geel-groen, een 
febaft dik j en omtrent vier voeten boog , beneden met bun 
drie of vier een platten flam makende. Teder draagt een 
blad van anderbalf tot twee voeten lang , en agt.en negen 
duymen breed , de eene helft altyd breder- zynde.dan: de 
andere. Aan de boven wyde ziet men fubtiele ribben of 
ruytjens , welke effen wytpuylen „ een balven vinger 
breed van malkander , zeer fchuyns , en bogtig na vooren 
loopende , en aan de beneden zyde groeven makende; Yder 
blad by zyn oorfpronk beeft een bocht, doch zo krom niet: 
als aan `t volgende, 
Uyt een of twee van de middel -flelen, dewelke van 
zyn begin af maffief is, zonder geut; doch een weynig 
beneden daar de bloem-tros wytkomt , met een knop of kniey 
en een weynig daar boven dwers uyt den voornoemden 
fieel y uyt een kleen febuytje werd de bloem-tros , in vee- 
le takjes verdeelt, en met velletjes onderfebeyden , bier 
aan Baan veele fpitfe knoppen” als.eljen, een balm dik , en 
een lidt van een vinger lang, Wit, omtrent bet voorfte 
zig openende , en ter zyden uytlaatende een. langbalzig y 
wit bloempje , bet bloeyzel van Globba meeft gel) > docb 
kleender , gemaakt van drie flappe blaadjes , in de midden 
met een filet. Dezen bloem-tros komt aan.zimmige fte- 
len wat laag, aan zommige wat booger voor den dag: 
Uyt den-voet van de bloem nog al in de voornoemde elfe 
Jcbuylende , werd de vrucht , kleen , lankwerpig „en plat, 
in de-midden met een vooren, gedeelt in twee celletjes, 
daar in men twee harde; en-lankwerpige korrels vind. > 
— $4. Folium Buccinatúm Afperam , of Riud Lacki 
Lacki, werdende voor bet ee MN ; heeft 
Stelen doorgaans ruyg , int aantaftenals een: baaye-vely 
en daar de vrucht wytkomt; zynze bruyn j aan baar bos 
ven[le hebben ze een-merkelyke bocht; dewelke de blade- 
ren inwaarts buygt, dezelve zyn twee voeten en meen 
lang ‚van agt tot tien duymen breed , en de eene belftis 
meede breder dan de andere, aan de boven-zyde. bébbenze 
merkelyke ribben, dewelke van onderen groeven. maken; 
en langs dezelve ligt febeuren , weshalven tot Zervetten 
zo beguaam niet als bet voorgaande. | : 1 
De vrucht komt woort „nevens een van de middelfte 
‚fielen, uyt een byzondere:oorfpronk y een: band: breed bos 
ven een knop aan dezelve, en dus makende een byzondere 
Fee, wel een band lang, en in verfcheyde- takken ver- 
elit, ë 2 1 f i Tae: ge 
` De vruchten Zyn een Weynig anders dan aan de voors 
gaande zoorte , drieboekig, grooter dan die van Catapu- 
tia, te weten, als een Ker[Je , van buyten met drie kee: 
HB 
pen afgedeelt , groen, en boven plat, met een:kuyltjés ` 
doch de woorfte zyn niet driekantig , maar plat, b 
in drie celletjes vind men drieboekige E 
van buyten korrelig , een yder korrel beeftin zig een an- 
== barde beeft , van veele ftukjes als Zand-korrels ge 
MORE IE BES DATED 240524 DECH 
“Het jonge blad van: beyde is van onder op tefamen ge: 
rolt, en boven zig openende y gelykende een ‘Trompet; of 
gelyk de Inlanders willen een tregter ‚waar: van bet de 
naam beeft. De wortel beeft een korte d«wers:knoeft > gelyk 
Galanga, doch verdeelt zig ftraks in veele groove vafelin 
gen, meeft neerwaarts gaande , en den onderftem knop 
van de fielen aan bet mannetje is ligt-bruyn. D 
Naam. Jn ’t Latyn Folium Buccinatum , verdecltin 
latifolium , of rubrum, album, en afperum, In 
korrels. zwart , en 
