54 HERBARITAMBOINENSIS. Liber VIN. cap. XXIV. 
uosdam mecum veri Schoenanthi characteres con- 
municavit in epiftola quadam, quos utile duco hic 
addere, dum ex iis detegere poffimus , cur nomen 
iftud herbe lotorie adceperit. Ipfius verba funt fe- 
quentia: ,, Verum Scboenantbum mihi fatis notum eft, 
„ quum in Perfia, & Cormandele ora, totos obfer- 
3) vaverim campos, qui hoc gramine, quod caules 
,, fuos emittit ad altitudinem fesqui, & trium pedum, 
» confiti erant, hoc autem quam gratifimum fundit 
» odorem per totum iftum tractum , quum nox fit 
» praefertim rorida, vel etiam quum dies fit nebulo- 
, ius, vel pluviofüs, calido enim die, quum Sol 
» Íplendeat, coelumque fit ferenum , nullus in eo 
,, detegitur odor. 
., Hocque idem pulverifatum in Golconda adhi. 
5, betur ad manus lavandas poft prandium , qui indi- 
3» tus eft-ciftule oviformi, in quo foraminulum eft, 
quod pennula obturatur , ille autem manibus in- : 
5 fpergitur ob gratum odorem, qui per aquam huic 
, conciliatur pulveri , ut manibus communicetur, 
» que hunc odorem non diutius fervant , quam do- 
5, nec fint ficce , preterquam quod hic pulvis pingue- 
>, dinem quoque ob ficcam ipfius naturam melius 
a abluat. " 
Tanglat ab Eufeb. Nierenb. bift, nat. lib. 15. cap. 19. 
defcripcum, & in Philippinis crefcens infulis forte u- 
num idemque eft cum noftro Siree, quod dicit, in- 
colas ibi adcoquere pifcibus, ut gratum ipfis conci- 
liet condimentum , ipforumque noxa tollatur. In- 
funditur quoque ipforum vino, ut gratum ipfi præ- 
beat odorem, per quod fine dubio intelliget Sague- 
rum, vel fimiles potus ex arboribus elicitos. 
Radix ejus, licet aromatica fit, ab incolis, quan- 
tum detegere potui, in cibo vel re Medica haud mul- 
tum adhibetur: Ex Diofcoride autem loc. cit. patet , 
in Medicina quoque utilem effe, ob. modicam ejus 
adftritionem, contra naufeofum ventriculum , Hy- 
dropem, & fpafinos, fi cum anatica Piperis dofi ad. 
fumatur. 
OBSERVAT TO 
De Schoenantho Sam. Dale in Pharmac. in 4to. p. 993. hiec 
habet, quod caules gerat teretes medulla fungofa farctos , 
& femina in paniculis pappofa lanugine obfitis obclufa. Vo- 
caturque Schoenanthus,. five Juncus odoratus F. B. tom. 2. 
p. 515. & Ray bif. pl. tom. 2. p. 1310. & Juncus odoratus 
tenuior. Park. Theat. p. 144. Gramen dactylon , aromati- 
cum, multiplici panicula, fpicis brevibus tomento candican- 
tibus ex eodem pediculo binis Plukn. Phyt. Tab. 190. Fig. 
1. & Almag. p. 175. Hoc enim loco natali tantum, uti vide- 
tur, ab Arabico differt: Reliqua vide in Dale Phamac, /. c. 
CAPUT 
Eenige kentekenen van bet opregte Scboenantbum beefs 
by my in zeker brief gecommuniceerd, dewelke ik poed 
vinde om bier by te zetten, terwyl men daar uit bemer. 
ken kan, waarom bet de woorfchreve naam van wafch. 
kruid bekomen beeft. Zyne woorden luiden aldus: ,, De 
», ware Schoenanthum is my familiaar bekend , vermits 
sy ik in Perfien, en op de kuft Coromandel gebeele cam» 
» Pagnes getraverzeerd bebbe , die van dit gras, bet welk 
an met zyne flengels omtrent twee en een half tot drie 
» voeten boog Jcbiet , volyjtonden, verfpreidende een zeer 
a lieffelyken reuk bet gebeele veld door , wanneer bet nagt 
» i5, voornamentlyk als bet douwd , of ook wel by dag, 
5, als °t betrokken tucht, en regenagtig weder is, want 
» anders by beete Sonnefchyn , en klaren Hemel, ver.. 
neemt men geen reuk met al daar aan. 
» Gebruikende bet zelve in Golconda ook gepoederd, 
om daar mede de banden te «va(Jcben, wanneer men 
van de maaltyd opftaat wit een eyvormig doosje, daar 
» Cen gaatje in is, dat ze anders met een pennetje toeftop- 
» pen, te beftroyen, ten einde om de lieflyke geur, die 
, dit water dan aan dit poeder verwekt , aan ae banden 
s» over te zeiten, die deze reuk ook niet langer bebouden, 
» dan tot die droog zyn, bebalven dat dit poeder ook de 
» vettigbeid, vermits zyn drooge natuur , beter weg- 
s, neemt.” 
Tanglat van Eufeb. Nierenb. hift. nat. 15. Cap. 19. 
befchreven, en in de Philippinis waffende, is mogelyk’t 
2 
» 
» 
v 
zelffte met onze Siree, bet welk by zegt, de Inlanders ` 
aldaar by de Viffchen te kooken, om dezelve een aange- 
name fouce te geven , of te maken, bare qaaadbeid tebe- 
nemen. Ook dat ze 't in haren wyn doen, om dien een 
goeden geur te geven, waar door by buiten twyfel Sas 
gueer, of ander boom. dranken wil verftaan. 
De wortel, hoewel ze fpeceryagtig is, kan ik niet ver- 
nemen, dat ze in de koft, of Medicyne by deze Inlanders 
veel gebruikt werd: Maar uit Diofcorides loc. cit. blykt, ` 
dat zy mede in de Medicyne nut xy, als wegens baré 
matige zamentrekking tegens een Walgende mage, water» 
zucht, en de kramp, als men ze met gelyk gewigte Pe- 
per inneemd, ia wae 
AANMERKING, 
Over de Schoenanthus heeft Sam. Dale in zyn Pharmac, 
in 420. p. 283. het volgende, dat het namentlyk draagt lange 
Delen, gevult met fungeus merg, en zaden in pluimen met. 
wolagtig pluis befloten. En werd verders genaamt Schoe- 
nanthus, of ruikende Bieze van Job. Bauh. tweede Deel p» 
515. en van Ray Hift. der planten, tweede Deel pag. 131% 
en dunder ruikende Bieze van Parkins. Theat.p. 144. En 
het geurige Daétylon gras, met een veelvuldige pluime, 
met korte airen, als wit pluis blinkende , uit een fteeltje 
twee teffens van Pluknet in zyn Phyt. Tab. 190. Fig. 1. enin 
het Almag.p.175. Wantdit verfchild niet anders, zoo als het 
fchynt, van het Arabifche, dan alleen door de verfcheide 
plaatzen, daar het groeid. Het overige ziet by Sam. Dale 
in de Pharmac, op de aangehaalde plaats. 
XXV. 
