P 
VIII Bock. XXXI Eet. AMBOINSCH KRUYDBOEK: zot 
CAPUT TRIGESIMUM 
PRIMU M. 
Oryza glutinofa. Bras Pulut. 
Ryza glutinofa nil. vel. parum. admodum a vul- 
ari differt, que dividitur quoque in fpeciem 
ongis ariftis , ac brevibus donatam , granula 
vero ejus funt tenuiora , $ oblongiora, fique Co: 
quantur , glutinofa funt, & faporis dulcioris vulgari ; 
tres hujus numerantur fpecies, primo alba, fecundo 
rubra, feu fufca , & tertio nigra, que forma & fa- 
pore haud multum differunt. 
Nomen. Hec. Oryze. fpecies Latine Oryza. gluti- 
nofa vocatur, juxta Malaienfe Bras Pulut, feu Pu- 
lu, h. e. vifcofum , unde & Ampulut derivatur. que 
Ípecies eft Bardanz minoris. Maccaffarice Bera Pu- 
lu; Baleyice alba & rubra Cattan, nigra Indjing. 
Locus. Inter alia. Orize arva. feritur, eodemque 
“modo demetitur, erefcitquein Java, Baleya, & Mac- 
caflara, atque inde in hafce defertur infulas, quan- 
tum autem fcio, in Eüropam non deducitur.. 
Ujus. Cibo quotidiano. non infervit, fed magis 
ad peculiatia quedam tragemata eligitur, & adhibc- 
tur, quorum quzdam formam babent ficce. offe, 
quzdam oblongorum pulvinarium ; alia alius funt for- 
me, que: cuncta inter edendum per vifcofitatem 
manibus adherent. Candje aqua, que ex nigra 
«componitur fpecie, valet ad nigra lintea inbuenda, 
unde fplendorem adquirunt. 
Magna ejus pars confumitur a Sinenfibus: in. con- 
ficiendo potu arboteo , ad quem globuli defideran- 
tur ex hac Oriza formati, ut parum acefcat gt 
fernen potui infunduntur , unde hic potus 
ruffum contrahit colorem. ac dulcedinem , ach Sac- 
charum ipfi admiftum effets 
Tom, Le 
CAPUT —:— Ce 
XXXL HOOFDSTUK. 
De kleeverige Ryf - Plant. 
E kleeverige Ryft ver/cbild. niets of zeer weinig 
D yan de gemeene , xynde daar onder ook korthaar- 
dige, en lankbaardige, maar de korls xyn dunder 
en lankaverpiger , in °t kooken vallen ze kleeveriger , 
en zoeter van fmaak, dan «de gemeene ; men beeft "er 
drie zoorten van, deeerfie witte, de tweede roode, of 
bruinagtige, de derde zwarte, van gedaante en {maak 
niet veel verfcbillende. 
Naam. Dit e Deng Ry biet in ^t Latyn Oryza 
glutinofa, na °t. Maleytfe Bras Pulut, of Pulu, dat is 
kleeverig , waar van ook Ampulut-&omt , een zoorte van 
kleene: klifJen. Op MaccafJaars Bera Pulu; Balis de 
witte, en roode Cattan, de-zwarte Indjing. 
Plaats: Hy werd onder andere : Ryftvelden: gezaaid y 
en op de xelffte tyd ook: gemaaid , en vald op, Fara, 
Baly, en op .Macca[Jar , werdende van daar in deze y- 
landen gebragt , maar mmer weetens in Europa niet 
gevoerds 
Gebruyk. Hy dient niet tot de dagelykze koft, maar 
meer tot een-rariteit , en om verfebeide coqueragien daar 
van te maken , hebbende zommige de gedaante. van een 
drooge koek, zommige van lankwerpige kuffens , andere 
van andere fatzoen , die alle in "t eeten zeer kleeverig 
aan de banden wallen, De Candje, die van de zwarte 
zoorte komt, dient om zwart linnen daar in te dompe- 
len, waar van *t zelve een glans krygt, 
Een groot gedeel werd van de Sineexen. wercon/u- 
meert , in. ’t maken van den. drank Brom; waar toe 
men bolletjes bebben moet, vam.dexe Ryft gemaakt , die 
men wat goor laat worden, en dan in plaats van dees- 
fem daar in: /myt , aar van den drank een roffe co- 
leur , en: zulke zoetigheid- krygt, als of "er zuiker in gès 
mengd was, 
XXXII, 
