208 
Olcum jJavanicum coé&tum. in' cibo non adhibetur , 
fed tantummodo ad Lampada & unguenta , quum , uti 
di&um fuit, ex variis conficitur feminibus conmixtis, 
ac ruditer preparetur. V 
Sefamum album gerens-femen,in Brafilia quoque 
crefcit juxta teftimonium Pifonis libr. 4. cap. “45. ubi 
introductum eft ab Athiopibus Congenfibus ‚qui hoc 
quam maxime indigent ob oleum quod ex ejus femine 
conficiunt ,& in cibis adhibent , notumque ibi eft no- 
mine Girgilim. 
Schit - Elu;. Bracmanis-.Davo Piloe in Hort. Malab. 
part. 9. figs 54. defcriptum , Sefamum noftrum album 
eft, quod hic in Amboina raro obcurrit. Commelinus 
in adnotationibus fuis ibi Malaice vocat Bidzjam Poe- 
teb, quod vulgo pronunciatur Widjim Poete , ejusque 
Oleum Sergelim. EL 
Car-Elu Bracm. Caro Pilo loc. cit. fig. 55+ eft Sefa- 
mum nigrum, cujus folia magis dentata func, Malaice 
juxta Commelinum Bitzjam Hitem, quod Malaienfes 
vulgo pronunciant Widjin diam. >to > o 
ies > ubula Septuagefima Sexta | 
In Figura Prima Sefamum exhibet. Indicum, quz planta à 
Tournef. ad Digitalis genus. relata eft, fed proprie pe- 
culiare conftituit genus, ejus. vero fcriptores, qui opti- . 
- mas hujus plante exhibuere Figuras, adlegavi in Thef: 
Zeyl. p. 87. vocarurque in H. Clifort p. 318. Sefamum 
* "foliis oyato-oblongis integris , fed minus proprie, quum 
tantum exprimat fuperiora, media enim funt dentáta, & it- 
fima ternata. : 
at 
Pigttra Sétunda Panicum exhibet gramineum , ex Auttuario 
“Hug ell "PO capa gags! Ee 
UON. 1$ 
Ig a 
A 
magna habent copia, vel ipfius loco aliis vini arborei 
Ípeci 
e 
efficiunt per quandam herbam, ejusque feminis effi- 
caciam , quz nil aliud eft nifi Cannabis Indica, quam 
hic defe emus, diftincam in marem & feminam. 
ra A 
COHEN. 5 
wo, 
qe tt 
ás alta eft planta, fimplici recto: 
ite, cujus cortex multo tenuior eft Cannabi 
noftra, qui tamen in fila quoque dividi ac duci po- 
teft, eft autem ille parum angulofus , firmus, pallide 
virens, fex feptemque pedes altus , in paucos latera- 
les ramos divitus, qui oblique eriguntur, & in annu- 
los feu articulos diftinéti funt, qui per femi digiti fpa- 
tiumi diftant, euivis autem adponitur folium retro- 
flexum ac dependens, in quinque alia anguftiora feu 
Jacinias diftinctum , undique dd oras ferratum , obli- 
oes, Sener ore tt NEE paden, 
heleganter viride. | i hujus lacinia quinque 
pollices lohga eft, alie proportionaliter gue. 
- Majoribus ramis majora infident folia, feptem no- 
vemque fimul locata, plerumque autem feptem , in 
i aee SR tria, E ege cs femi digitum vix 
atum eft, binzque laterales laciniz adeo puíillez, \ 
vix dignofci poffint. S p E ix T 
T Ex 
ue adfurs 
HERBARII AMBOINENSIS . Liber VII. cap. XXXIV, 
` Het uytgekookte Favaanze oly werd in de koft niet ge 
bruykt maar alleentyk tot lampen en fmeeren , om dat bet, 
als gezegt , an veelerley zaden door malkander gemengd 
en vry wat flordig gemaakt werd. > `; Sof 
Se/amum met wit zaad; waft ook in Brafil, na ’t gee 
tuygenifJe:van Pito libr. 4. cap. 45. zynde aldaar inges 
bragt door de Negers van Congo, die bet zeer nodig bebo 
ben wegens bet oly, dat zy uyt zyn zaad maken; en in de 
koft: gebruyken, bet is aldaar bekent met de name Girgis- 
li 2 
m. H + 
Schit-Elu. Braminees Davo Piloe, in Hort. Malas, 
part. 9. fig. ei, befchreeven., wil ons Sefamum album 
zyn, albier in Amboina weinig te vinden, Commelinug — 
in de Annotatie, noemd bet in *t Maleyts Bidzjam Poe. 
teh , ^t welk men in "t gemeen uyt/preekt Widjim Poetiy 
en bet Oleum daar van Sergelim, Get 
Car-Elu; Braminees Caro-Pilo loc, cit. fig, 55. be. 
Jebreven, is ons Sefamum nigrum , en zyne bladeren zy 
meer gezaagt. In?t Maleyts na Commelin Bidzjam Hitem; 
"t welk de Maleyers in ?t gemeen wyt/preekeny -Widjin I. 
tam. : 
De fes en feventig fie Plaat 
Vertoont in de eerfle Figuur het. Indifche Sefamum , welke 
planc van Zournefort tot het geflagt van. de Digitalis ge- 
bragt is, maar eygentlyk een byzonder geflagt uitmaakt, 
deszelfs Schryvers, welke de bette figuren van deze plant 
gegeven hebben, heb ik äangehaalt in myn Thef. Zeyl. p. 
97. en wert in de H Clif. p. 318. genaamt Sefamum , 
met heêle en lankwerpige fpitze bladeren, dog zeer oney- 
gentlyk, om dat die benaming alleen de bovenfte ‘blade: 
ren uytdrukt, daar de middelfte getant; en de andere 
“drie te zamen voortkomen. f 7 2 
De zweede Figuur wyft aan het grasagtige Panik-plantje; 
uit het duduarium hier: geftelt agter het 32 Hooftftuk.: 
Mr E? 
e gura e 3 2 
> 
— XXXIV. HOOFDSTUK. - 
api mp De Indifche Kennip. 5 s 3 
t: ` Narre-kruyd bouden de Indianen voor baar. Ne. 
D rosse razerny volgt, of een’ PURI 
in draden verdeelen laat , wat boekig , Daf, bleek-groen, 
zes en zeven voeten boog , verdeeld in weinige zyde-takken, 
die ook Lae overeynd Daum, zy zyn in leden ie 
aan ’er drie, waar van bet middelfie Co, 
kleen , datzé pas kennelyk gyn > oren 2 2m 
gesi Uyt 
