210 
ficcat femen , licet hi ipfi , qui Ginji plantam vide- 
runt, confiteantur , quam maximam cum Cannabi ha- 
bere convenientiam, 
Ad hac autem refpondco , fummo jure adfttui pof- 
fe, Ginji effe Cannabim Indicam, licet ejus cortex 
nimis fit tenuis , ad fila ex eo ducenda, atque hec 
herba neutiquam vires habeat Venerem excitandi, 
fed hoc cafu fieri per fenfuum conmotionem , maxi- 
me autem per vires admixte Ambre & Mufci; 
Varios vidi hujus plante effcétus in talibus, qut 
illam Tabaco admifcebant ac fumabant, quidam e- 
nim penitus furibundi erant, nil volentes efficere , 
quam pugnas exercere, & quevis diffringere, alii tem- 
peramenti humidioris magisque Melancholici inci- 
piebant plorare, rifus fardoicos, & minas addebant; 
Obfervavi quoque maxime füribundam virtutem 
latere in foliis neutiquam in femine , quod pauca dofi 
innoxie edi poteft, ita ut hoc quam maxime corrigas 
tur admixtione aromatum dictorum , quod Mogollen- 
fes, Perfe, ac Turce melius norunt preparare quam 
viles harum infularum Mauris Hanc ob rem memo- 
ratus Garzias dicit, cunctos duces minoresque milis 
tum centuriones iftarum nationum neceffario hac in- 
digere compofitione, ut Corpus & animum fuum con- 
tinuis curis, & belli follicitudinibus defatigatum alis 
quando recrearent, & exhilararent talibus inebrianti- 
bus & conmoventibus affectibus, & jucundis fom- 
niis. 
Hanc ob rem folebat Badur , ultimus Cambaja Sul- 
tan dicere, fi cuperet in fomno iter facere per Por- 
ugalliam, Brafiliam,aliasve regiones, fefe modo pauxil- 
ER adfumere Bangue cum faccharo iftisque aromati- 
bus permixtum, & Majoeb dictum. 
Hoc porro Ginji in Veneris pugna nullam adferre - 
praedam vel lucrum, eamque libidinem tantum exci- 
tari per mercurialem quafi & fervidam cerebri con- 
motionem, que dein naturam magis exficcat & ex- 
haurit, fatis patet ex adtenuatis & exhauftis quafi 
Maurorum in Veneris Caftris propugnatoribus , qui 
intra breve temporis fpatium inaniti , licet feepius 
Ginji adfumferint, nil efficere valent, quam Virgili 
paftoris pueri 
Stridenti miferum flipula difperdere carmen. 
Sic quoque ex Cannabis genere excludi nequit y 
quum nulla firma fila ex ejus cortice duci poflint, re 
vera enim in tenuia findi poteft fila, fed quz nimis 
brevia funt, ac proinde non ftabilia ac firma. 
- Sic porro ex Galen. libr. 1. de aliment, facult. pas 
tet, vulgaris Cannabis femen toftum ab antiquis jam 
temporibus fuiffe ufitatum poft convivia inter trage- 
mata ad laetitiam excitandam, & largiter bibendum, 
fed addit, D nimia copia adfümatur , calidas cerebro 
adfert nebulas, ipfumque conmovet & inflammat, 
uti femen Agni Cafti. 
Hanc vertiginofam ebrietatem vocant Malayenfes 
Hayal; dicuntque qualitatem feu modum cffe regibus 
fuis convenientem , qui onus & curas inperii non pof- 
fent ferre, ni aliquando hoc vel fimili medicamento 
fefe exhilararent. : 
Mauri Hitoenfes maris radicem feu floriferi, qui 
in Europzorum Herbariis male pro femina habetur, 
ex horto meo petiverunt , ipfamque mafticandam ex- 
hibuerunt tali , qui Gonorrhza virulenta laborat , i- 
tem viridia feminz folia in aqua concoéta cum Ca- 
ryophyllis € Nuce Mofchata propinabant talibus ; 
qui pectoris anxietatibus feu Afthmate vexabantur cum 
Jancinationibus, acfi Pleuritis adeffet. — Alii ficca fu- 
Mc ag = been. fervida macerant aqua, quam po- 
de da LA Ae weg 
wi vocant, Hayki fe quum velint inebriari, vel 
Julius Scaliger exercit: 154. fcribit , Turcas Mas- 
lach fuo uti, quum in pugnamr eant, ut intrepidi ac 
femi furibundi quafi fint , & cunéta contemnant pe- 
ricula', quod czteroquin per totam Afiam Opio fit. 
Dubitat fed fine ratione , an Affarath & Maslach 
- irae fit res , quum Affarath denotet plan- 
, reparatam c i ke 
doftani Majub et : ompofitionem , quam In 
Alie 
HERBARII AMBOINENSIS. Liber VII. cap. XXXIV. 
natuurlyke zaad opdroogd , boewel zy lieden zelfs, die de 
Ginji-plante gezien hebben , moeten bekennen , datze zog 
groote gelykeniffe met bes Kennip beeft. 
Ik antwoorde bier op, dat men vry mag flaande boy. 
den, dat Ginji een Indiaans Kennip zy, boewel de baft 
te dun is om vafle draden daar uyt te maken en dat bet 
geenzinis de kragten beeft om Venus te verwekken 
maar dat zulks gefebied by geval door ontroeringen van 
finnen, doch meejt door de kragt van het bygemengde 
Ambra en Muscus. 
Ik beb "er zodanige werkingen van gezien by die geene 
die bet in Tabak rookten, dat ze gant/cb razende wier. 
den , en niet dan vegten en finyten wilden. Andere, die 
wat vochtiger en melankolyker van bumeuren waren s be- 
gonden te buylen, grimlaggen , en evenwel daar by ie 
dreygen. ; : 
Ook beb ik bemerkt; dat dé meéfte dolmakende kragt 
in de bladeren zit, en niet in '$ zaad, bet welk men 
in kleene quantiteyt zonder fchade eeten kan, zoo dat 
zyne verbeteringe noodzakelyk gefcbied door de byvoeginge 
van voornoemde fpeceryen, bet welk de Mogollen, Per. 
fianen, en Turken beter weeten te doen dan de flegte Moos,’ 
ren van deze Eilanden, Hierom zegt gemelde sarzias, 
dat alle Veld-Overften en Militaire Officieren onder ho: 
vengemelde Natién , deze compofitie noodzakelyk moeten 
bebben , om bet lichaam en gemoed door de dagelykze zor- 
gen en laften des oorlogs afgemat zynde , zomtyds te vera ` 
quikken , en te verlichten door zulke zuyfebollende vro- 
Iykbeden en geneugelyke droomen. ` 
Hierom plagte Badur de laatfte Sultan van Cambaja té 
zeggen, als by begeerde in den droom , Portugal, Břafil, 
en andere Landen te doorreyzen , dat by maar flegts een 
weinig Bangu in nam , met zuyker en de voornoemde fpa- 
ceryen gemengd , en Majoeh genaamt. 
at nu verder bet Ginji in de Venus-firyd gants 
geen [loffe bybrengt, en dat die luft maar verwekt werd 
door een mercurialen beeten damp de ber [Jenen omroerende, 
en daar na de natuur veel meer uytdrooge , Wie genas: 
Jaam uyt de uitgemergelde Pinus- Bebe by de Mooren, 
die in °t kort afgemat zynde, niet tegenflaande zy dik- 
wils bet Ginji gebruyken , anders niet konnen doen dan 
de Virgiliaanfche Herders-Fongens : - 
Stridenti miferum ftipula difperdere carmen: 
Zoo beboeft men * ook van "t. Kennip-geflachte niet uit 
te fluyten , om dat men geene vafte draden dii zyn fcbor/Je 
drayen kan, want in der daat kan men ze fplyten tot dun- 
ne draden ,maar zy zyn te kort „en dierbalven onbequaam 
tot vafte draden. 
Zoo blykt ook uyt Galenús libr, í. dé aliment facult, 
dat bet gemeene Kennip-zaad, gerooft „al van oude tyden 
2) gebruikt geweeft na de maaltyden op te zetten onder 
bet banquet-werk , om orolykbeid te verwekken , en wat 
ruymer te drinken, doch zet by daar by , dat bet te veel 
gebruykt, beete dampen na bet booft zend, em "t zelve 
ontfteeke, gelyk bet zaad van Agnus Caftus, ` 
Deze duizelyke dronkenfchap noemen de Maleyers Har 
yal, en zeggen, dat bet een eygenfchap of gewoonte zy 
bare Koningen paffende ‚die den laft en zorge van de re- 
geringe niet zouden kunnen dragen , zoo.zy niet altemét 
met dit of diergelyk medicament zig Hayal maakten. 
De mooren op Hitoe bebben de bind van "t manne 
Ken of bloemdragende ( die in de Europifcbe Kruydboeken 
qualyk te onderfcheiden zyn) uit myn tuin gebaald , en 
die geene te eeten gegeven, die aan een onreyne Gonor- 
thea vaft waren, item de groené bladeren. van "TU? 
gekookt in water met Notemufchaten gaven zy te drinken 
aan lieden, die groote benaautbeid op de borft badden mat 
Steektens ‚als oer een pleuris onder gemengd was. An- 
dere nemen de drooge bladeren, en leggenze in beet Wr 
ter, bet welk zy drinken in plaats van thee-water , 
zy balf dronken of Hayal willen worden. _ 
Jul. Scalig. Exercit. 154. febryft , dat de Turken 
baar Maslach zullen Ze, ale zy ten ftryd zullen 
aan, om ftout of balf dol te worden , en alle len 
e veragten, gelyk men anders door gebeel Afien met ke 
Opium doed, Hy twyfeld , dog zonder reden, of Aller 
rath en Maslach een en ’t Selfie ding zy, vermits 
farath de plante,en Maslach de toebereyde compofitie 
_teekend , die de Indoftaners Majuh noemen. 
Ng 
