VII Bock. XLIV Hovfi?. AMBOINSCH KRUYDBOEK, 23 
Radix late fefe extendit, multasque emittit fibril- 
las. Ibidem in litore crefcit, atquc uti dicitur, etiam 
in Hoeamohela, ubi pro fpinofo Liling, feu Daun 
prada habetur. Contra Odontalgiam adhibetur. 
Tabula Odlogefima "Tertia 
Ad Figuram Primam Blitum exhibet /pinofum. 
Figura Secunda Blitum denotat frutefcens. 
OBSERVATIO. 
Prior planta eft Amaranthus Indicus fpinofus, fpica her- 
pacea Herm. H. L. Bat. p. 31. & pag. 33. ejus icon, que ra- 
tione loci parum a noftra differt planta, ceterum eadem, at- 
que Amaranthus räcemis cylindraceis erectis, alisfpinofis H. 
Clifort. pag. 444. eftque Blitum Indicum monofpermum, 
aculeatum, capfula rotunda, féu Amaranthus major fpinofus 
Zeylanicus flore viridi Breyn. Prodr. 1. pag. 14. nov. edit. re- 
liqua vide in Thef. meo Zeylan. p. 18. 
Altera planta forte eft Amaranthus fraticofus ereétus, fpi- 
ca viridi laxa, & ftrigofa Sloan. Cat. pl. Fam. p. 48. 
De wortel is wyd verfpreid , en vol vazelingen. Het 
waft aldaar op firand, en zoo men zegt, ook op Huamoa 
bel, daar men 't voor een doornagtig Liling, of Daun 
prada boud. Men gebruikt bet tegens tandpyn. 
De drie en tachtig fie Plaat 
Vertoont in de Eerfte Figuur het doornagtige Blitum 
De Tweede Figuur wyft aan de firuikagtige Blitum. 
AANMERKING. 
De eerfte plant is de Indifche doornagtige Amaranthus; 
met een kruidagtige aaire van Herman. in de Hort. Lugd. Bat. 
?. 31. en pag. 33. des zelfs afbeelding, welke een weinig 
na de verfcheidenheid des plaats van de onze verfchild , an- 
derfints dezelfde plant; en is de Amaranthus met ronde op- 
geregte troffen, en doornagtige hoeken der bladeren van dé 
H. Cliffort. p. 444. en de Indifche, een zadige, ftekelige 
Blitum , met een ronde aaire, of de groote doornagtige 
Zeylonfche Amarantus, meteen groene bloem van Breyne 
in zyn eer(te Prodr. van de nieuwe druk pag. 14. Het ove- 
tige ziet in onze Thefaur. Zeylan. p. 18. 
De tweede plant is mogelyk de heefteragtige opwaarts- 
gaande Amaranthus, met een groene loffe, en fchraale aai- 
re van Sloan. Cat. pl. Fam. pag. 48. 
CAPUT QUADRAGESIMUM 
 Blitum fruteftens. | Bajang Befaar. 
X 7 Ulgarem fequentes morem , hanc plantam quo- 
Y que ad Bajang fpecies referemus, licet multum 
ab hoc differat, quum frutex fit lignofus, fti- 
pitem enim format lignofum, binos, tresve digitos 
craflum, qui fefe non erigit, fed ad unam alteramve 
inclinat partem , longisque fuis fefe extendit flage 
quz fefe non erigunt, fed proximis incembunt ` 2 
culis, ita ut frutex repens videatur efle. Ejus vero 
flagella minimum digitum eraífa funt, longa, rotun- 
- da, pallide virentia, glabra, nullisque ftriis notata, 
. hisce foliainfident majora, fimplicia , longis in petio- 
lis, ita tamen , ut quatuor fimul fupra fefe invicem 
fint. cruciata, 
Hec quodammodo conveniunt cum illis Bajang, 
fed multo majora, & glabriora, quinque, fex , & fep- 
tem pollices longa , quatuor lata, obliquis, & para- 
lelis Coftis pertexta, ad oras femper finuofa, & ad 
fuperiorem caulis partem parum concava ,- & ruben- 
tia, inferius latifima, & rotunda. ne vu 
Hzc planta tarde floret, nec quovisanno, tumqué 
flores plerumque fine femine fruftra decidunt; Mentz 
Ottobri flores confpiciuntur excrefcere in ramulo- 
rum fummo tenuifimis, & longiffimis in cauliculis , 
uus feptemdecim , & octodecim infident fupra fe- 
e invicem longi caules inftar virgarum ftrigofarum, 
plerumque pedis longitudinem habentes, fi vero in 
ingui crefcant folo, binos pedes longi funt, immo 
ongiores, in nullos laterales diftincti petiolos , fed 
undique cinguntur pallide virentibus, feu pufillis pal- 
lidisque flofculis, ex quinque parvis petalis compofi- 
tis, retroflexis ; & quibusdam ftaminulis ornatis. Hi 
Sus adeo pufilli , ut vix floris formam reprefen- 
ellis, 
— Suprema horum caulium pars aliquando digiti cras- 
fitiem obtinet, eftque plana; acíi multi fimul petioli 
concreti effent, firma porro, iftisque capitulis obfi- 
ta. Ad finem fefe iterum in multa dividit filamenta, 
digitum longa, ubique iftis capitulis orñata , que 
flaccide inftar penicilli dependent. In hisce capitu- 
s minimum reperitur femen , fufcum , ac minus fc- 
mine Tabaci. Foliorum fapor multum differt ab il- 
o Bajang, eft enim amarus , ingratus, acris, & fau- 
cium pruritum-excitans. Radix nodofa eft, Sample 
extenfa per longas divaricationes, Transplantatur, & 
Propagatur per furculos lignofos, uti Vitis. 
Jum ^ .* Nonten. 
XLIV. HOOFDSTUK. 
. E H 
De firuikagtige Blitum. 
D: gemeene fleur volgende, moeten «vy deze plante 
mede onder de zoorten van Bajang Belleg, boewel 
ze merkelyk daar van verfcbild , en een boutagtige 
beefter is, want ze gewind een boutagtige ftam, twee, 
en drie vingérs dik, die zig niet opregt, maar gebogen 
beld na de eene, of de andere zyde, en met zyn lange 
ranken zig uitbreid, die mede op zig niet Jtaañ konnen, 
maar op de naafte ruigte leggen, zoo dat bet een kruipen- 
de beefter febynd te zyn. Be ranken zyn een pink dik, 
lang, rond, licht-groen, en glad , zonder flrepen, daar 
aan fiaan de groote bladeren enkeld op lange Delen , doch 
tom dat zy met bun wieren boven malkaar in’t kruis 
flaan. 
Deze nu gelyken eenigzints die van Bajang , doch veel 
grooter, en gladder, vyf, zes, en zeven duimen lark, 
vier breed , met fchuinze, en paralele ribben doortogen , 
aan de kanten altyd. gefronjt, em uan de boven[le zyde 
des fleels wat bol, en roodagtig , agter breedfl , en rond. 
Dit gewas bloeid am, en niet alle jaren, en dan 
vald bet biocizel nog mee zonder zaad à CS de maand 
Oftober ziet men ’t bloeizel aan de uiterfle ryskens voort- 
komende aan dunne lange flelen , daar aan zeventien, en 
acbtien fielen boven i ENSF flaan, als lange roeden, 
ordinariseen voet lank, maar op een vetté grond ftaande twee 
woeten lank , en meer, in geen andere zyde elen verdeeld, 
maar rondom bezet met licht-groene , of kleene bleeké knop- 
jes, die bun openen in: zeer kleene bloempjes , uit vyf 
kleene blaadjes beftaande , achterwaarts gebogen , met 
eenige kleene draadjes boven op. Zy zyn zoo kleen, dat 
men de gedaante van een bloem kwalyk befcbousven kan. 
~ Het voorfte van deze flelen werd zomtyds een vinger 
breed, en plat, als ofer veele flelen aan malkaar waren 
gewalfen, ‘fof , en met voorfcbreven CN c Aan 
t voorfte verdeeld by zig weder in veele draden , een vin- 
ger lank, doch al met zulke knopjes bezet, flap neerban- 
gende als een kwaftje. In de knopjes vind men zeer kleen 
zaad, bruin,.en kleender als. Tabaks-zaad. De fmaak 
van. de bladeren verfcbild veel van de Bajang, want by 
is bitter , onlieffelyk , wat fcberp , en in de keel jeukende. 
De wortel is knoeflig, en wyd uitgebreid , met lange 
takken. Het werd verplant door de boutacbtige ryskenss 
gelyk de Wyngaard. er 
Gg 2 Naam. 
