240 "HERBARII AMBOINENSIS 
uum Angelum interrogabat, cur hec planta ibi 
. effet plantata, ad que ipfi refpondebat, quum hzc 
lanta pre reliquis unitatem Dei, ac te verum elle 
Prophetam ; celtata fuerit. = — I O 
Fru&us hic quoque obcurrit in Italia , Hifpania , & 
Gallia, nomine Gallico Verangenes & Verangena que 
utraque nomina videntur etiam corrupta effe vocis 
Mala infana, quod malignum nomen inproprie huic 
fruétui inpofitum eft, forte culpa Avicenne , qui edu- 
les Solani fpecies a nocivis non bene diftinxit: neque 
etiam confundendi funt hi fruétus cum Pomo Amoris, 
quod Gallis Pommes d’ Amour vocatur. 
Tabula Odlogefima Quinta 
Trongum exhibet hortenfe cum ejus fruêu rotundo A majori 
forma expreffo. 
OBSERVATIO. 
Hec planta eft MELoNcENA fruétu oblongo & rotundo 
Tournef. p. 151. & Thef. Zeyl. pag. 157. & Solanum foliis 
ovatis integerrimis, villofis, calicibus aculeatis H. Cliff: p. 
61. & Solanum pomiferum frü&u rotundo.. F. B. zom. 3. 
2.619. & Nila Barudéna A. Malab. part. ro. Tab. 74. abi 
vide notas, ac porro Thef. Zeyl: 
Liber VII. cap. Stan 
Wanneer by den Engel vroeg , waarom dit zeit 
aldaar penn was , 200 bad dien bem tot antwoordt gepei 
ven: Dewyl dit gewas onder andere gewaffen de e 
Godes , en dat gy de waare Profeet zyt „ beleden beefy 
Men vind deze vrucht ook in Italie , Spanje „en Franks 
ryk, met den Franfcben naam: Verangenes en Verange 
nas, beyde mede fchynende bedorven te. zyn:van Mels 
infana , welken quaden naam men ten onregten deze ory; 
gegeven beeft, mi[Jcbien door aanleyding van Avicenna. 
dewelke de eetbare zoorte van de Solanums van de fcbade? 
lyke niet wel onderfcheiden beeft: ook moet men ze ‘ning. 
vermengen met bet Pomum Amoris , in ’t Franfch Poma 
mes d'Amour genaamt. zs 
- De vyf- en tagtig fie Plaat | * 
Vertoont het tamme Trong met Zyn ronde vrugt A Ee 
lyk in grooter gedaante. ae RSS 
AANMERKING 
Deze plant is de MeLONGENA met een lankwerpige ed 
ronde vrugt van Tournef. infi. p. 151. en de Thef. Zeyl. p 
157. en Solanum met lankwerpige ; heele, eri ruyge bladeren; 
en ftekelige kelken in de H. Cliff. p. 61. en de appeldragen: 
de Solanum mer een ronde vrugt van F. B. tom. 3. p. 618 
en Nila Barudena van de H. Malab. part. 10. Tab 74, last 
ziet de aantekeningen, en verders de Thef. Zeyl, = ^ 
J 
DET 
CAPUT QUADRAGESIMUM 
^ SEPTIMUM. 
Trongum agreje: Trong Uran. 
Rima filveftris Trongi fpecies eft Solanum fpinofuns, 
P ingrata ac fpinofa herba, humilior hortenfi, fed 
denfior eft, ramosqué gerit incurvos, lignofos, 
ac lentos, plura quoque gerit folia , fed minora quam 
in hortenfi, que angulos habent magis elevatos, ae 
profundiores finus, funtque obfcure viredtia, non a- 
zenofa , fed in magnis coltis fuperne & inferne acutis 
armata fpinis, quales & cunéti funt rami, ` : 
Ejus flores funt uti in vulgari, purpurei , fed magis 
aperti. Fruétus rotunda Feleti runa, paulo majo- 
res globis fclopeti, qui ftellato infident pericarpio , 
fpinulofo quoqoe „BLS pallide virentes , dein vitel- 
Jini coloris, glabri & quales, intus repleti medulla 
aquofa uti Uvarum , que referta eft feminibus ex 
plano rotundis , minoribus quam in hortenfi; odor fa- 
porque ingratus eft , parum amaricans, & faucinm pru- 
ritum excitans. 
Radix ejus ample extenditur, dura, lenta, & terre 
fortiter inherens, ita ut vi evellenda fit planta, eft- 
ue ingrata iis , qui nudis incedunt pedibus, quum adeo 
pinulofa fit, immo licet h&c planta fit pufilla, ad fti- 
item tot fpinis armata eft , ut vix tangi, ac cum 
Dag radice fimul evelli poffit, que ingratum duoque 
fpirat odorem. , WEE 
Nomen. Latine Trongum agrefte & fpinofum. Malaice 
Trong Utan. Baleyice Tobong Canji. a 
Locus. In folo crefcit duro, & arenofo „uti in plateis 
& juxta vias, ac fenfim in hortis etiam excrefcit , qui 
non rite depurantur , non penitus filveftre eff, fed 
femper in defertis bortis, ac prope hominum ædes, 
ceterum ubique notum eft. TÉ 
U/us. Cibo infervit tempore penurie , & a plebe 
ejus fructus eduntur tederi, ac virides , crudi cum 
Ken. » vel codi inftar Sajor, unde pruritus inpe- 
itur. Sc 
In difficili partu , quum Cetera remedia incaffa fint, 
uerpere arcanum babent remedium , quum tria 
umunt hujus radicis frufta , füfürrationem ipfis re- 
linquentes , digiti articulum longa, que in aqua con- 
terunt, ac per linteum cribrant, Propinantque par- 
turientibus , potio eft naufeabunda, fen fe ius com- 
probata , immo in quadam , quz per quatuor dies 
puerperio conflicta fuerat, a 
Non 
XLVII. HOOFDSTUK. 
| Het wilde doornagtige Trong. 
Et eerfie wilde geflagte van Trong is de Solanum 
fpinofum , eem leelyk en doornagtig gewas , het 
blyft lager dan de tamme , dog is digter , van krome 
me, boutagtiga, en taaye takken x beeft meer bladeren ‚die 
kleender zyn dan,aan de tamme, met wit/teekende boeken 
en dieper bogten , donker-groen , niet zandig , maar op 
de groote ribben van boven en onderen get fcherpe door- 
nen bexet., gelyk ook alle de takken zyn. XN me 
De bloemen.zyn als aan ’t gemeene , peers , en meer ge: 
opend. De vruchten zyn. als ronde pruymen , wat grooter 
dan Musquet-kogels , baande op een gefternd voetje, dat 
mede doornag ig ir eer bleek groen , daarna dooir-geel 
effen „en glad „binnen vervuld met een waterachtig mer, 
gelyk aan druyven , vol platte fonde zaden, kleender dan 
aan de tamme, reuk en Jmaak is onlieffelyk dat bitter, 
en in de keel jeukende. as eS ee 
De; wortel is wyd verfpreyd , bard, tady, en in de 
aarde vaft boudende , zoo dat, men bet. met geweld uittrek 
ken moet, een moeyelyk gewas voor die geenen, die Not 
voets gaan, om dat het zoe fteekelig is: ja al is bet plan: 
tje nog kleen , zoo heeft bet alreede aan den ftam zoo veel 
doorens , dat men ’t naauwlyks vatten „en met Zyn lange 
wortel uittrekken kan, Welke mede een’ vieze reuk- beeft. 
Naam. In ’t Latyn Trongum agrefte & fpinofum. 
Maleyts Trong Utan. Baleyts Tohong Canji. -..., 
Plaats. Het waft op een barde zand-grond , gelyk o 
Praten en langs de wegen, en dtingd zig metter. baaft 
de tuinen, die men niet wel gade flaat ; gébeel in t wild 
` vind men "t niet , maar altyd in verlatene tuinen, en b; 
wooningen der menfchen , anders is bet over al bekend. . 
Gebruyk. Het -diend tot. de koft niet alleen , dan by 
bongersnood, en.van flegte lieden werden de vruchten, 
die nog jong en groen zjn, raauw gegeten met Buca. 
of gekookt als ander Sajor, want bet kooken em Boca[Jan. 
benemen baar bet jeuken. .  : te E t 
By een barde. geboorte , als alle andere middelen niet 
belpen , hebben de Vroetvrouwen een gebeim geneesmiddel, 
en meefter-ftuk, dat zy drie fukjes van deze wortel ne- 
men , (bet preuvelen daar. by zullen wy baar laten) ieder 
een lid lank, fer die in water , drukken bet door een 
doek, en geven bet de barende Vrouwen te drinken. Het 
is een walgelig drünkje , doch dikwils beweerd „zelfs aan 
eene , die vier dagen in den arbeid gelegen badde. Men 
