emt Bock. XLVI Hooff. AMBOINSCH KRUYDBOER. 24 
Non autem adhibebitur nifi urgente & extrema 
neceffitate , quum nimis fortiter expellat, minori au- 
tem cum. periculo poteft ufurpari ad lochia expel- 
Jenda fi ifte aque admifceatur pauxillum cineris „ac 
per linteum filtretur. = Ka 
Aliud experimentum ‚contra Odontalgiam ac tumen- 
tes gingivas eft, fi hujus radicis quedam fumantur 
frufta cum dimidia Maffoy corticis parte , contere hic 
cum tenera Pinanga & Seriboa fupra porphyritim in 
pultem, quam ore tene ad dolentes dentes; nihil de- 
glutiendo , fed omnia dein exfpuendo, hoc intra bi. 
nas horas cunctos Catharros in dentes depluentes ex- 
trahet, ac tumores refolvet , quod fi non penitus fuc- 
cedat, iterandum eft experimentum. , 
Uva Crifpa Americana Pifonis libr. 4. cap. 57. de- 
fcripta, fimile videtur effe agrefte Trongum, led hac 
in re differens, quod Brafilienfe fructus gerat edules 
& acidulos inftar Uve Cri/pe. 5 
Tabula Octogefima Sexta 
Ad Figuram. Primam Trongum exhibet agrefte fpinofum, 
figura Secunda Trongum denötät agreffe rubrum. 
. CAPUT QUADRAGESIMUM 
OCTAVUM. 
Trongim agreffe album. Trong Pra 
Ertiúm "Trongdm medium eft intet hortenfe & 
; filveftre, potiffimum quidem fponte provenit , fed 
"jn hortis etiam colitur; bine ejus funt varieta- 
tes. Primo verum album; fecundo rubens, , |, 
Primo Verum album, Trongum Prá dictum , quatuor 
pedes altum eft, fed plerumque humilius , & ample 
extenfum , raros & incurvos emittens ramos , folia 
ejus majora, funt, quam in hortenfi, novem ac decem 
pollices longa, totidemque fere lata, in tres quatuor- 
que protuberantes angulos ad oras extenfa , longisque 
ac rotundis infidentia petiolis. — , , 
Flores fex feptámve fimul proveniunt prioribus fi- 
miles , fed albi , flavas gerentes antheras ad medium 
tubum. Fructus ejus funt uti in precedenti agrefti , 
virides cum maculis albis. notati, interne repleti me- 
dulla aquofa & mucofa cum fimilibus feminibus: Pra- „fl 
fundiores locantur in pericarpiis barbatis. Spinz pu- 
fille, curte, & vage in ejus locantur ramis & foliis , 
fuperiores vero rami iis fere fünt deftituti , folia por- 
ro, petioli , fructus, ac pericarpia tecta funt farina fia- 
va, quz ipfis firmiter adheret. Foliorum cofte funt 
albe , folia autem ex viridi cinerea, go 
Radix multis prorepit ramificationibus, per terram 
ample extenfa, odoris Rapacei. In defertis crefcit 
fete, aliisque incultis locis in levibus vallibus ac 
üb früticulis. ; p E 
… Secundo Trong Prá rubrum multo minora gerit fo- 
lia, ab utraque parte binis acutis angulis extenfa , ip- 
forumque coftz obfcure fufca funt. Non funt rugofa 
vel arenofa, fed obfcure virentia, curtisque ac vagis 
fpinis armata , uti & calices, feu fructuum pericarpia , 
rami vero raras gerunt fpinas. Flores funt utj in prz- 
cedenti , multi fimul. rovenientes , pallide incarnati 
coloris inftar florum Pomorum, cum antheris luteis in 
medio. Fruêtus magnitudinem habet ovi columbini, 
faperius planior ac latior, viridis, maculisque albis 
notatus, interne uti in antecedente. "Se 
‚Nomen: Latine Trongum agreftre, album feu potius 
Trongum preffum , juxta Malaienfe Javanenfe Tro 
Prá; ob rationem fubfequentem , item Trong An 
Jing , h. e. Decken caninum, ob fortem foliorum o- 
dorem, item Trong.Gatta, h.e. Trongum vifcofum. 
. Locus. Utreque fpecies in incultis crefcunt campis, 
Tubra vero fpecies in hortis duoque colitur, quum 
edulis fit; TOR Cad e 
_ Ufus. Rubre fpeciei fru&us , glabri , nec farina 
coniperfi,ac virides crudi eduntur cum Bocaffan, fi 
prius inter bina conprimantur ligna, ut officula ama- 
Hesatia exeant, reliqua ipforum mucofa feu vifcofa 
itur caro. | 
Tom. Y, Rubia 
. Men zal bet egter niet gebruyken, danin de uiter[le nood; 
om dat het te fierk dryft, maar zekerder mag, Ai t ges 
enge om de nágeboorte uit te jagen, als men ^t onder 
r/chreve water met een weini , 
LIA | weinig a[Jcbe mengd ; eg door 
Een ander experiment jegens. tandpynen gefwollet 
vlee/cb „neemd eenige Seit van I eg cv en 
veel Maffoy, wryft bet met een jonge Pienang en Siribog 
op een leen tot een pap, en boud die in de mond op de 
zeere tanden, niets infwelgende , maar alles uitfpuwende , 
dit zal in 2 uuren de Catbarren op de tanden gevallen : 
uittrekken, en de fwellinge doen flenffen, x00 niet, zoo 
moet men "b nog eens repeteeren. ] 
. De Uva Crispa Americana by Pifo lib. 4. cap. 5%, 
befcbreven , Jebynd zulke wilde Trong te zyn , doch daar 
in van de onze werftbillende, dat de Brafilifche eetbare 
vruchten draagd, van cen aangename rynze fmaak , gelyk 
Uva Crispa. . . 
De Jes en tacbtigfle Plaat 
Vertoont. in de eerffe Figuur het wilde doornagtige Trong. 
e zweede Figuur wykt aan het wilde roode Trong. 
XLVII. HOOFDSTUK. 
Het wilde witte Trong. 
Hē gde Trong wyfeld tu[Jcben de tamme en wilde, 
want bet waft wel meeft in ^t wild, doch word 
ook in de tuinen geoeffend , men beeft "er van twee- 
derley veranderingen. 1.bet regte witte, 2. bet roodágtige. 
1. Het regte witte Trong Pra werd 4 voeten [^R 
dog meeft lager, en wyd uitgebreyd ‚met weinige en krom- 
me takken. De bladeren zyn grooter dan aan de tamme; 
e idi Zen M Ee cn zóo Gr in 3 of 4 
uitfte oeken aan de kanten dee 
ronde Delen flaande. — `- Loser dog 
Keck: t t E NC AED ed je 
De bloemen bangen 6 of 7 by maikander , de vooríge 
elyk, doch wit, met geele noppen in ’t middelfte pypje. 
e vruchten zyn als aan 't voorgaande wilde , groen, 
wet witte plekken, binnen gevuld met een wateragtig en 
lymerig, merg, met diergelyke zaden. Zy flaan dieper 
in baar gebaarde kelken; kleene, korte, en. ydele doorn- 
tjes ziet men aan de takken en bladeren , doch de bovenjte 
takken bebben fchier geene; voorts bladeren , Delen » Urge 
ten „en kelken „zyn bedekt met, een vaal meel o zand , bet 
welk vaft. daar aan kleeft, De ribben der bladeren zyn 
e de c zelfs grys-groen.. i 3b > 
… De wortel loopt met veele takken langs de aarde wyd 
ën > Ze van oe Mel 
uinen „en rehouw tzen ¿ in ligte valeyen, 
e thier E Arrupetia re he dn. ; 
2. Het roodagtige Trong Pra heeft veel kleender bla» 
deren , ter Weerzyden met 2 witfieekende boeken, en de 
ribben donker-bruyn. Zy zyn niet ruyg nog zandig ‚maar 
donker-groen,en met korte dog ydele doornen bezet , gelyk 
mede de kelken of buyskens van de vrucht , maar de take 
ken bebben "er weinige, De bloemen zyn als aan ’t vorige 
veele by malkander , ligt incarnaat, als Appel-bloeyzel, 
met ge noppen in de Nr, on ees is in de groote 
van een ee ey, vooren breder dan agter , gro 
witte plekken; en van binnen als de A. il Modi: 
. Naam. In ’t Latyn Trongum agrefte albu je- 
ver Trongum preflum, na % Maleyt/che en ES Lam 
"Trong Pra, om-reden als volgt: als mede Trong And: 
jing , dat is Trongum caninum wegens den flerken reuk 
der bladeren : Item Trong Gatta , dat is kleverige Tron 
„ Plaats.. Beide waffen in ongebouwde velden, doch de 
roode zoorte werd ook in de tuinen geoefend , om dat ze 
eetbaar is. aen AEN " 
. Gebruyk: De vruchten van de roode zoorte , die glad 
en zonder meel zyn, noch zynde , werden raauw 
gegeten met Bocaffan, als men ze eerft tuffcben 2 
drukt of perft , dat de bitteragtige korls daar, uit komen; 
A EE everige of Nymerige vleefch eet men ar 
