246 HERBARITAMBOINENSIS. Liber VIII cap. XLIX: 
Dutrz radicis fruftulum adfumptum vehementem 
fubprimit Cholericum fluxum , Ternatice Cadado di- 
Gum, qui morbus aliis fepe non aufcultat remediis, 
fi enim fit levior ifte fluxus, Gendaruffe albe radix 
fatis valet „que nempe effoffa eft, nec tacta halitu ef- 
fofforis. Radicis fruftulum cum Zingibere maltica- 
tum Afthma curat. 
Fructus ejus excavatus , ita ut plurimis fit orbatus 
officulis , ac denuo repletus Calappi oleo , & ob- 
iuratus fruftulo Allii,& fub cineribus toftus adhibe- 
tur contra aures exulceratas, fi oleum iftud iftis in- 
ftilletur, bina triave ejus officula cum Pinanga mafti- 
cata fitim fedant, quod in itinere marino ufitatum eft 
nautis: Semen cjus contritum , ac per noctem in re- 
centi Saguero maceratum ,dein expreflum, & Gor- 
gelons feu excipulis inpofitum detegit Sagueri fures , 
omnes enim, qui hunc potant fuccum, miras peragunt 
ludibrias actiones. sy S j^ 
uum in Banda copiofiflime crefcat, femen. ejus 
multum in terram decidit, quod Columbz edentes 
inde adeo inebriantur , ut in plateis decidant verti» 
ginofi. : . 
, Tandem notandum eft , albam fpeciem quam maxi- 
me noxiam haberi, uti & teterrimum fundit odorem, 
fere inftar pütridorum pifcium , nigra vero & rubra, 
que etiam. Batsjana vocantur , multo. minus nocent, 
ac proinde tantummodo in Medicina adhibebuntur. 
In Hort. Malah: tom. 2. fig. 28,29, & 90. tres Du- 
tre fpecies defcribuntur fub nomine Malabarico Hum- 
matu, Bracmanis Dotiro , quarum prima & tertia in 
hisce infulis note funt, licet in iftis capitibus nil cons 
memoretur de ingrato foliorum odore , & feminis a- 
bufü, qui tamen fine dubio in Malabaris & Couchi- 
nenfibus regionibus magis notus eft quam in hisce ter- 
ris. xu : 
Experimentum quoddam narratur, aliquem mor- 
tuum fuiffe , qui errore Dutre folia loco Laétuce 
ederat. Sic quoque expertus fui, hoc femen longos 
er annos in terra incorruptum manere , faltem rubra 
fpecies, quam ex Batsjana jufferam deferri ¿intra fex 
annos in horto meo non exereverat, quum domus 
mea incendio communi anno 1687 vaftaretur, brevi 
autem poft iftud incendium & pluvias lapfas ifta fpe- 
cies fefe iterum obferebat in area deflagráta, contra 
in Bande litore adeo eft exftirpata, ut intra fex an- 
zorum fpatium nullam obfervaverim. 
Tabula Odtogefima Septima —— | 
Ad Figuram Primam Stramoniam feu Dutram exhibet In- 
dicam. albam. Sei "ec 
Figura Secunda Stramoniam {eu Dutram proponit rubram. 
OBSERVATIO 
Hee eft Datura pericarplis nutantibus globofis. 77, Cliff. 
P. 55. & Stramonia feu Datura, pomo fpinofo rotundo , 
longo flore Herm. H. L. B. p. 583. & Stramonium fru&u 
fpinofo rotundo, flore albo fimplici & flore violaceo, du- 
plici triplicive. Tournef. infl. p. 118 & 119. & Stramonium 
ac Muf. Zeyl. & Thef. Zeyl.p. 221. ubi vide re- 
$ 
CAPUT 
Een fiukje van Dutras-wortel ingenomen y 
weldige bord , op Ternataanfch Cadado ze With aa 
andere middelen niet wyken wil , want tot eenligter bordas 
genoeg de wortel van Gendaruffa , die uitgegraven is dien, 
der geraakt te zjn van den aa[Jem der Gravers. Fon 
kleen ftukje van de wortel met kleene Gember gegeten E 
neeft de aamborftigbeid. „Er 
le vrucht uitgebold, dat ’er de meefte korls witkomen 
P s gevuld met Calappus-oly , en xd Ze an 
der toegeftopt , en in een beete a(Jcbe gebraden, werd dd 
bruikt tegens fweerende ooren , als men ’t voornoemde oly 
daar im druypt, 2 of 3 korls met Pinan, gegeten , ver. 
Jlaan den dorft, op zee gebruikelyk voor Zeelieden. Ha 
zaad gewreven, in verfchè Sagueer een nacht geweekt 
vitgeparft , en in de Goroerongs gedaan, verraad de Sa: 
gueers-dieven , want alle die er van drinken , bedryven 
zeldzame potzen. 
_Dewyl in Banda zeer veel waft , vald bet zaad = 
op de grond, °t welk de Duyven dan eeten, en u. 
200 dronken daar van , dat zy op ftraat rollen. 
Eindelyk fiaat te merken, dat het witie geflachte 
"t fchadelykfte Eegen bet e vult 
reuk beeft, fchier als verrotte viffchen ftinkende s maar 
bet fwarte en roode , bet welk men ook bet Batsjanfe 
noemd , zyn, veel onfchadelyker , en zullen dierbaloen T7 
leen in. de Medicynen gebruykt werden. 
In Horto Malab. tom. 2. fig. 28, 205 en 96. werden 
3 zoorten van Dutra befcbreven onder den Malabaarze 
naam Hummatü, en den Bramineezen Dotiro , waar van 
de eerfte en derde in deze Eylanden bekend ¿yn , boewel 
men in de voornoemde Kapittelen niets vind aangebaald 
van den vuylen flank der bladeren, en "t misbruyk des 
zaads „dewelke buiten twyfel in de Malabaarfche en Cou: 
Sa Landen bekender is dan in deze quartieren. 
Men verhaald. ook een. experi ». dat iemand zoudé 
gefturven zyn, dewelke doo de bladeren van Dus 
tra voor. Salade zoude gegeten bebben. Zoo beb ik ook er: 
varen G dat dit zaad 15 de aarde lange jaren onbedorven 
kan b yum » immers de roode xoorte , de ik uit Batsjan 
hebbe laten komen, was in geen 6 jaren in myn tuin ge- 
zien, doen myn buys afbfande in den algemeene brand 
Anno 1687. en kort na den brand en eenig regen , quand 
die zoorte weder voor den dag op ’t verbrande Erf; daar 
en tegen is bet in Banda op firand zodanig. uitgeroeyd y 
dat ik na 6 jaren niet meer daar van gezien belle. : 
De ze achtig fle Plam 
Vertoont in de Eerjte Figuur de Ooff-Indifthe witte Strat 
Nk tabs Jie Figuur de Ooft-Indifche witte fré, 
De Tweede Figuur wyft aan de roode Indifche Stramonie of 
te Dutra. 
AANMERKING 
Dit is de Datura met ronde geboogé vrugt-kelken in dé 
Hort. Clifort. p. 55. en Stramonia of Bonn; met een ron- 
de ftekelige appel, en een lange bloem van Herm. in de H. 
L. Bat. p. 583. en Stramonium met een ronde ftekelige 
vrugt , en eem witte enkelde „als mede met een dubbelde en 
driedubbelde Violette bloem. van Tournef. inflit. p. 118 en 
119. en de Zeylonfche Stramonium van het Muf. Zeyl, en de 
Thef. Zeyl. p. 221. alwaar het overige ziet. | 
