252 
Dr. Pifo libr. 4. cap. 38. aliud infuper defcribit Bra- 
filie Piper, quod Brafilianorum lingua vocat Wandu, 
Portugallica Pimenta dos Indos , omnino diverfum a 
vulgari Capfico , quz nempe planta mixtam habet 
formam ex longo Pipere, & Sirio, unde &ipfi cogno- 
minatur Betris, & Betre, quod Indicum nomen eft 
Sirii, verum autem Capficum defcribit libr. 4. cap. 51. 
nomine indigeno Quiya, & Portugallico Pimenta do 
Brafil ; ubi duodecim enumerat fpecies in Brafilia 
crefcentes, foliis, ac floribus inter fefe convenientes, 
quarum quinque filiquas gerunt erectas, feptem alie 
vero dependentes, vel ad latera inclinantes. 
In Hort. Malab. tom. 2. Fig. $6. fub nomine Mala- 
barico Mia defcribitur, ibi autem nil conmemora- 
tur de quotidiano ejus, & ubique noto ufu in culina, 
fed vires ejus medicinales ibi defcribuntur non magni 
tamen momenti. à 
Aliud porro Yallia Capo Molago part. 9. Fig. 35. 
defcribitur, quod convenire videtur cum noftro Cap- 
fico obtufo, feu Ritsje aquofo. 
Tabula Octogefima Otlava 
Ad Figuram Primam exhibet Capficum, rubrum minus s 
quod /ecunda eft fpecies. 
Figura Secunda denotat Capficum rubrum minimum. 
Figura Tertia Capficum flavum , feu tertiam denotat fpe» 
ciem. : 
Figura Quarta Capficum exhibet majus, feu Tschili Ayer. 
OBSERVATIO. 
Capficum hoc Indicum cum ejus fynonymis, & autori: 
bus in Thef. Zeyh p: 53. obcurrit. Vocaturque in H Chif- 
fort-p- 59. Capficum annuum, ubi & ipfius precipue enu- 
merantur varietates , quas preter memoratum Gregorium de 
Regio, Bartbolom. Ambrofinus in fingulari propofuit tractatu, 
cui titulus eft de Capficorum varietate cum iconibus brevis 
Hiftoria Bonon. 1630 in 8vo. ubi in Tabula una triginta fru- 
&uum varietates exhibentur. 
HERBARII AMBOINENSIS 
Liber VII. cap; ty 
Dot. Pifo lib. 4. cap. 
Brafiliaanfe Peper, bet welke by in't Brafiliaans Nan. 
du, in 't Portugees Pimenta dos Indos noemd , ganfch 
ver/cbillende van ons Capficum , als zynde een plante 
van een gemengde fatzoen, uit lange Peper, em Siri 
daarom by °t ook Betris, en Betre bynoemd, bet welk 
een Ooft-Indifche naam is van de Siri, maar bet regte 
Capficum befcbryft by lib. 4. cap. 51. met ‘een Inland- 
zen naam van Quiya, en Portugees Pimenta de Brafil 
optellende twaalf zoorten in Brafil waffende , aan blade. 
ren, en bloemen malkanderen fchier gelyk, waar van de 
vyf bare vruchten overeind dragen, en de zeven andere 
neerwaarts y of ter zyden hellen. 
In Horto Malab. tom. 2. Fig. $6. werd bet befcbree- 
ven onder den Malabaarzen naam Molago, doch aldaar 
vind men niets aangebaald van zyn dagelykze, en over. 
al bekende gebruik in de keuken, maar wel van zyne me- 
dicinale kragten , die doch weinig zyn. 
Nog een ander Vallia Capo Molago in part. 9, Fig, 
$5. wiens e Ro B d Jchynt overeen te komen met ons 
Capficum obtufum, of Water-Ritsje. 
De acht en tachtig fle Plaat 
Vertoont in de Eerfle Figuur het kleene roode Capficum, of: 
->te de tweede zoorte Vaii Ritsjes. j 
De Tweede Figuur. wyft aan het A/eenfle roode Capficum , 
ofte Ritsjes. l : 
De Derde Figuur wyft aan de kleene geele Capficum, ofte 
~ Ritsjes, welke de derde zoort van Rumphius is. 
De Vierde Figuur vertoont het groote zoort van Ritsjes, of: 
te de Tschili Ayer. 
AANMERKING. 
Dit Ooft-Indifch Capficum met zyn benamingen, en 
Scliryvers komt voorin de Thef Zen p.53. “En werd itt 
de Hort, Clifort. p. 59. het jaarlykze Capficum genaamt; 
alwaar ook deszelfs voornaamfte zocrten , ofte verandes 
ringen opgetelt werden, welke behalve de aangehaaldeGre- 
gorius de Regio , Bartbolom. Ambrofinus in een byzonder 
tractaat heeft voorgeftelt, het geen voor Titel heeft, een kor2 
te Hiflorie van de veranderinge ‘der Capficums. Bonon. 1630: 
in 8vo. alwaar in een plaat dertig byzondere Figuuren vati 
deze vrugten vertoont werden, z 
GO 
D 
LI, 
38. befchryft nog een "e ts 
